NOS Nieuws
Het kabinet-Jetten neemt geen extra maatregelen tegen Israël. Premier Jetten en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken maken zich wel zorgen over de situatie van de Palestijnen en benadrukken dat Nederland op allerlei manieren de druk op Israël opvoert om verdere escalatie te voorkomen.
“Nederland steekt wel degelijk de nek uit”, zei de premier op zijn wekelijkse persconferentie in reactie op de aanstaande Rode Lijn-demonstratie. “Maar als je echt effectieve druk op de Israëlische regering wilt zetten, werkt dat beter met een breed front vanuit Europa en met andere internationale partners.”
Zondagmiddag vindt de vierde Rode Lijn-demonstratie plaats, vanaf het Museumplein in Amsterdam. De organisatie eist dat het kabinet-Jetten de “maximale politieke, economische en diplomatieke druk opvoert om de illegale bezetting van Palestina definitief te beëindigen”.
De organisatoren willen een uitgebreid wapenembargo, waarbij “alle directe en indirecte wapenhandel en militaire samenwerking met Israël” wordt stopgezet. Het kabinet moet ook erkennen dat de Israëlische regering “genocide en etnische zuivering pleegt tegen Palestijnen”.
Verder moet het handelsverbod op goederen uit illegale Israëlische nederzettingen worden uitgebreid naar “alle handel en investeringen”. Nederland heeft in september een nationaal handelsverbod op goederen uit illegale Israëlische nederzettingen ingevoerd.
Jetten ging op zijn persconferentie niet direct in op de eisen van de Rode Lijn-organisatie. De boodschap van de premier is vooral dat Nederland er “alles aan doet” om escalatie in het gebied te voorkomen en de humanitaire situatie te verbeteren.
“In bilaterale gesprekken met Israël voeren we de druk op om duidelijk te maken dat de situatie in Gaza, de Westelijke Jordaanoever, maar ook in Jordanië en Syrië, niet acceptabel is”, zegt Jetten.
Jetten erkent dat de coalitiepartijen D66, VVD en CDA in principe verschillend denken over het Israëlbeleid. Maar ze hebben acht maanden geleden tijdens de coalitieonderhandelingen een aantal maatregelen afgesproken waarin ze elkaar konden vinden. “Er is een common ground en je moet kijken waar je elkaar in kunt vinden”, aldus Jetten.
Het kabinet heeft volgens de premier de afgelopen maanden ook de humanitaire hulp “flink” opgeschroefd, onder meer met financiële en medische hulp. Nederland werkt ook mee aan de evacuatie van zieke kinderen naar Jordanië.
Maar voor een verdere uitbreiding van het handelsverbod, zoals de Rode Lijn-organisatie vraagt, voelt het kabinet niets.
Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zegt dat een uitgebreid handelsverbod bij voorkeur in Europees verband en met andere internationale partners moet worden ingevoerd. “Je moet in Europees verband proberen de druk op Israël op te voeren om hun gedrag te veranderen”, aldus Berendsen.
Defensieminister Yesilgöz, die ook werd gevraagd naar de wensen van de Rode Lijn-demonstranten, voelt er niets voor om te stoppen met de wapenhandel met Israël. “Het gaat om beschermingsmiddelen die we nergens anders vandaan kunnen halen”, aldus de minister. “De bescherming van onze eigen militairen is mijn eerste prioriteit.”
Als D66-leider sprak Jetten vorig jaar van genocide, maar dat woord wil hij als premier niet meer in de mond nemen. Op vragen hierover zegt hij: “Als kabinet is het onze plicht om alles te doen om escalatie te voorkomen.”
Jetten liep bij een vorige Rode Lijn-demonstratie mee, maar dat gaat hij nu niet meer doen, omdat hij “in een andere rol” zit.
Het ziet er niet naar uit dat het kabinet zijn koers ten aanzien van Israël na de demonstratie zal veranderen. Ook in de Tweede Kamer is een meerderheid voor de ingezette koers. De afgelopen tijd zijn bijvoorbeeld voorstellen om genocide te erkennen en een totaal handelsembargo in te stellen in de Kamer verworpen.
