NOS Nieuws•
De import van jonge kalfjes van Ierland naar Nederland gaat door, ondanks jarenlange kritiek. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS. Tijdens die reis krijgen de dieren circa 24 uur lang geen drinken, wat volgens onder andere de Europese Commissie in strijd is met de regels.
De sector zei in principe per 2026 te willen stoppen met de Ierse kalfjesimport, maar dat is dus niet gebeurd. De NOS achterhaalde via openbare bronnen de gegevens van ruim 10.000 kalfjes en kon ze volgen van hun geboorte in Ierland tot aankomst in Nederland.
De gevolgde kalfjes kwamen van half februari tot en met woensdag aan, meestal circa een maand oud, maar in sommige gevallen slechts twee weken. Ze gingen naar 85 verschillende bedrijven in Nederland.
Grootste importeur
“Het zal naar verwachting geen effect hebben als een individueel bedrijf of handelaar stopt met importeren”, zegt een woordvoerder van rundvleesproducent VanDrie, marktleider in de sector. Als Nederlandse bedrijven stoppen met importeren, gaan de dieren wel ergens anders heen, stelt ook de brancheorganisatie van de kalversector.
Nog geen twee jaar geleden kwam de branche met een plan om lange transporten met ingang van dit jaar af te schaffen. Producent VanDrie kwam eerder bovendien met plannen om de Ierse import helemaal te stoppen.
Nederland is een grote afnemer van Ierse stiertjes. Ze zijn een restproduct van de grote Ierse melksector. Pasgeboren mannetjes, die weinig economische waarde hebben, worden voor lage prijzen verscheept. Het grootste deel van de naar Nederland gehaalde dieren gaat na de slacht verder Europa in.
De totale reis van Ierland naar Nederland kan 50 tot 80 uur duren, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek waar ook rundvleesbedrijf VanDrie aan meewerkte. Tussendoor moeten de dieren officieel regelmatig rusten en te drinken krijgen, volgens de Europese autoriteit voor voedselveiligheid minimaal eens per 12 uur.
Tijdens de overtocht van Ierland naar Frankrijk, die exclusief laden en lossen 19 uur duurt, kan drinken sowieso niet. “Dat is praktisch onuitvoerbaar”, bevestigde de Ierse overheid eerder. Daarvoor staan de dieren te dicht op elkaar, en de vrachtwagens waar de kalveren in zitten zijn daar niet op toegerust.
De Ierse overheid vindt dat dat niet in strijd is met de Europese regels. In de wet staat dat dieren moeten worden gevoed als het “noodzakelijk” is tijdens het transport, maar er staat geen termijn in. De Europese Commissie interpreteert de wetenschappelijke richtlijn van twaalf uur als “noodzakelijk”.
Volgens de Ierse overheid is echter niet aan te tonen dat de dieren actief schade ondervinden door het gebrek aan melk aan boord. Daarom zou het niet noodzakelijk zijn om ze te voeden. Het land vreest dat het wordt afgesloten van een deel van de Europese interne markt als de regels worden gehandhaafd.
De Nederlandse brancheorganisatie voor de kalverindustrie zei eerder dat kalveren maximaal veertien uur zonder melk zouden moeten doorbrengen, met ingang van dit jaar.
Snel groter
Een ander probleem is de leeftijd van de kalfjes. Ze mogen vanaf een leeftijd van nog geen twee weken op transport, maar dan is het immuunsysteem nog volop in ontwikkeling, vertelt onderzoeker Luca van Dijk, die is gepromoveerd op de import van Ierse kalveren. “Kalveren kunnen pas vanaf acht à negen weken volledig gevoerd worden met vast voedsel.”
Ze overleven het, maar dat betekent niet dat het welzijn altijd goed is
Vrijwel alle kalfjes die de NOS traceerde, zijn jonger dan dat. Zeker op die leeftijd is regelmatig drinken belangrijk, stelt Van Dijk.
“Ze overleven het, maar dat betekent niet dat het welzijn altijd goed is”, zegt Van Dijk. “Het welzijn kan worden verbeterd, maar dat vraagt om meerdere ingrijpende aanpassingen tijdens het hele transportproces.” Dan zouden de kalfjes onderweg warme melk moeten krijgen. “Daarvoor is geen apparatuur op de markt.”
Als kalveren pas worden vervoerd als ze wat ouder zijn, geeft het ook problemen. “Dat oudere kalveren vast voer kunnen eten, maakt het voeren eenvoudiger, maar verandert niets aan de duur van het transport.” Voor de sector is dat echter minder aantrekkelijk: kalveren groeien snel, en hoe groter ze zijn, hoe minder er in de vrachtwagen en dus op de boot passen.
Regelgeving
De NOS traceerde ook 476 kalveren die terechtkwamen op een boerderij die volgens zijn website met VanDrie samenwerkt. VanDrie, verreweg de grootste speler in de Nederlandse kalfsvleessector, wil niet expliciet aangeven tegenover de NOS of het nog steeds Ierse kalveren importeert.
Het bedrijf laat wel doorschemeren nog steeds achter het afschaffen van de transporten te staan. De branchevereniging voor de kalversector wil “bij voorkeur nieuwe Europese regelgeving, waarbij overheid en sector gezamenlijk optrekken”. Momenteel wordt daarover ook in Europees verband gesproken.
Dierenwelzijnsorganisaties Dier en Recht, Eyes on Animals en Ethical Farming Ireland hebben VanDrie eerder opgeroepen om te stoppen met de Ierse import. Ook willen ze dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit actie onderneemt.
