NOS Nieuws•
In de woning in Meerstad waar in de nacht van woensdag op donderdag een 53-jarig echtpaar dood werd aangetroffen, is de tienerdochter van het stel als verdachte aangehouden. Het meisje zou rond de 13 jaar oud zijn.
Experts noemen de zaak uitzonderlijk. De verdachte lijkt zeer jong te zijn, al wil de politie over de leeftijd niets zeggen. In dit soort gevallen zal justitie proberen vaart te maken: “Ze willen dat er snel duidelijkheid komt voor de jonge verdachte”, zegt jeugdrechtadvocaat Sandy van Gorkum, die niet betrokken is bij de zaak in Meerstad.
Na een aanhouding komt een minderjarige terecht op het politiebureau. Er gaat direct een melding uit naar de jeugdrechtadvocaat in de regio die op dat moment dienst heeft. Die advocaat probeert zo snel mogelijk bij de verdachte te zijn, in ieder geval binnen twee uur. De aangewezen advocaat is voor de minderjarige kosteloos, al mag de verdachte ook voor een andere advocaat kiezen.
Zwijgrecht
De jeugdrechtadvocaat “probeert in een eerste gesprek om de verdachte op zijn of haar gemak te stellen, een vertrouwensband op te bouwen en duidelijk aan te geven dat alles wat tegen de advocaat wordt verteld vertrouwelijk is”, zegt Van Gorkum.
De advocaat vraagt wat er is gebeurd en legt uit wat de procedures zijn. Bij het politieverhoor grijpt de advocaat waar nodig in. Net als volwassenen hebben ook minderjarige verdachten het recht om te zwijgen.
Jeugdstrafrecht meer ingericht om hulp te bieden dan om te straffen.
Normaal gesproken mag er bij het verhoor van een minderjarige, dat wordt gevoerd door speciaal opgeleide agenten, ook een vertrouwenspersoon zijn. Dat is meestal een ouder of ander familielid. Duidelijk is dat in het proces dat na de aanhouding volgt de overleden ouders het meisje niet kunnen bijstaan.
“In dit geval moet een voogd worden aangewezen”, zegt Van Gorkum. “Er is nu geen wettelijke vertegenwoordiger voor deze minderjarige. Dat moet zo spoedig mogelijk geregeld worden.”
Het is waarschijnlijk dat de Raad voor de Kinderbescherming gevraagd wordt om de voorlopige voogdij te regelen voor het tienermeisje. “Dat kan heel snel gaan of een aantal dagen duren”, zegt een woordvoerder.
Het meisje uit Meerstad zit in beperkingen, wat zou betekenen dat zij alleen contact mag hebben met haar advocaat. De politie kan aan de NOS niet bevestigen dat zij verhoord wordt zonder de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon.
Passende straf
Een jonge verdachte mag maximaal 9 uur (voor verhoor) en drie keer 24 uur op het politiebureau worden vastgehouden. Na die periode moet de verdachte worden voorgeleid aan de rechter-commissaris, die toetst of de verdachte langer mag worden vastgehouden. Blijft de minderjarige inderdaad langer vastzitten, dan wordt diegene overgebracht naar een jeugdinrichting.
Voordat een zaak voor de (kinder)rechter komt, wordt de Raad voor de Kinderbescherming erbij betrokken. Die doet uitgebreid onderzoek naar de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. “We kijken onder meer naar persoonlijkheid, naar hoe het op school gaat, naar eerdere problemen”, legt een woordvoerder uit.
Op basis van die achtergrond brengt de organisatie advies uit aan de officier van justitie en de rechter over de voorlopige hechtenis, de straf en eventuele behandeling van de verdachte. “Uiteindelijk willen we de meest passende straf voor de minderjarige, omdat iemand nog een heel leven voor zich heeft.”
Een van de mogelijkheden is jeugddetentie. Die is maximaal een jaar voor jongeren tot en met 15 en maximaal twee jaar voor 16- en 17-jarigen. De rechter kan ook jeugd-tbs opleggen of maatregelen die iemands gedrag moeten helpen veranderen.
“Ook in dit soort complexe zaken wordt gekeken wat het beste is voor de jongere”, zegt Van Gorkum. “Het jeugdstrafrecht is meer ingericht om hulp te bieden dan om iemand echt te straffen.”
