Kabinet biedt excuses aan moeders voor gedwongen afstaan kinderen

Het kabinet heeft excuses aangeboden aan vrouwen die tussen 1956 en 1984 gedwongen werden om hun pasgeboren baby’s af te staan. Staatssecretaris Van Bruggen deed dat op een bijeenkomst met gedupeerden in cultuurcomplex Amare in Den Haag. Ook aan de kinderen van deze ‘afstandsmoeders’ en de vaders van de kinderen werden excuses aangeboden.

Het ging vaak om ongetrouwde vrouwen en meisjes die hun kinderen afstonden onder druk van kerk en familie. Maar ook instanties zoals de Raad voor Kinderbescherming speelden er een rol in. Geschat wordt dat zo’n 13.000 tot 14.000 ongehuwde vrouwen in die periode hun kind onvrijwillig moesten afstaan.

Kinderen werden na de geboorte zo snel mogelijk gescheiden van hun moeder. In sommige gevallen werden moeders geblinddoekt zodat ze geen band zouden opbouwen met hun baby. Of het kind werd tijdens de bevalling met een doek afgeschermd.

“Jullie werden bij voorbaat gediskwalificeerd als moeder”, sprak Van Bruggen de aanwezigen toe. “De enige herinnering aan jullie baby was vaker een geluid dan een beeld.” Al die tijd greep de overheid niet in, zei de staatssecretaris. “Die legde zich neer bij de autonomie van de begeleidende organisaties en de keuzes die daar werden gemaakt.”

De overheid heeft in plaats van naar deze mensen om te kijken “steken laten vallen”, zei Van Bruggen. “Daar bied ik jullie namens het hele kabinet nadrukkelijk excuses voor aan. Dit had nooit mogen gebeuren.”

Hoewel het vooral gaat over mensen die sinds de invoering van de adoptiewet in 1956 gedwongen hun kind moesten afstaan, zei Van Bruggen dat ze ook recht hoopt te doen aan moeders, vaders en kinderen die voor 1956 gedwongen van elkaar werden gescheiden.

José is een van de afstandsmoeders die haar baby gedwongen moesten achterlaten, vertelt ze bij Omroep Brabant:

De Raad voor de Kinderbescherming onderschrijft de excuses van het kabinet. In een verklaring(opent in nieuw venster) erkent directeur Monique Schippers dat de dienst “destijds deel uitmaakte van een samenleving waarin ongehuwde meisjes en vrouwen vaak onder grote druk kwamen te staan en onvoldoende vrij konden beslissen”.

Volgens de RvdK heeft de manier waarop de kinderen werden afgestaan “bij velen diepe sporen getrokken”.

In april maakte het kabinet bekend dat het nog voor de zomer excuses zou gaan aanbieden aan de afstandsmoeders en kinderen.

Een speciale commissie die vorig jaar onderzoek deed naar afstand en adoptie in die periode, concludeerde dat de moeders en hun kinderen levenslange schade hebben geleden door de misstanden. Ook hadden de afstandsverklaringen die de moeders moesten ondertekenen volgens de onderzoekscommissie geen wettelijke basis.

Het kabinet werkt nu aan maatregelen die moeten bijdragen aan erkenning en herstel voor de betrokkenen. Daarbij worden de gedupeerden en belangenorganisaties betrokken. Daarover wordt nog voor het zomerreces een brief naar de Tweede Kamer gestuurd.