NOS Nieuws•
De ruim vijftig landen die met elkaar in Colombia een conferentie hielden over stoppen met fossiele brandstoffen, hebben zoals verwacht geen harde afspraken gemaakt. Maar ze komen wel met kleine stappen die afschaffing mogelijk moet maken.
De top, die vannacht eindigde, werd door Nederland en Colombia georganiseerd. Er deden ‘koplanden’ aan mee die de afgelopen dagen spraken over het afbouwen van gebruik van olie, steenkool en gas.
Vooraf zei de organisatie al dat landen niet zouden onderhandelen. In plaats daarvan kwam er een ‘veilige ruimte voor dialoog’. Ook werden landen afgewisseld met andere sprekers; boeren, vakbondsmensen en zelfs kinderen.
Toch maakten de deelnemers wel enkele afspraken. Zo komt er een wetenschappelijk panel dat alle kennis over het afbouwen van het gebruik van olie, steenkool en gas gaat bundelen. Zo’n soort organisatie, het IPCC, bestaat al voor de kennis over klimaat.
Werken aan ‘routekaarten’
Verder gaan landen en regio’s ‘routekaarten’ maken hoe ze willen stoppen met fossiele brandstoffen. Frankrijk kwam op de top met zo’n plan, als eerste. Al ging het daarbij volgens critici vooral om een verzameling van bestaand beleid. Ook bekijken landen of hun handel en financiële sector op de schop moeten om een afscheid van olie, steenkool en gas niet te belemmeren.
Het is de eerste keer dat deze zeer verschillende landen op deze manier bij elkaar kwamen. Komende jaren moet blijken wat er van de ambities terechtkomt.
Veel van de ruim vijftig voorloperlanden wilden al eerder plannen maken over een afscheid van olie, steenkool en gas. Maar op de ‘normale’ klimaattoppen lukt het al dertig jaar nauwelijks over dit onderwerp te praten.
Steeds minder vooruitgang
Op klimaattoppen moeten alle landen het eens zijn met de gemaakte afspraken. Dus ook landen die veel fossiele brandstoffen uit de grond halen. Soms werkt dat. Zo lukte het in 2015 in Parijs om af te spreken dat landen de opwarming van de aarde zouden beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius, en nog liever 1,5 graad.
In de jaren daarna gingen de onderhandelingen steeds moeizamer, mede doordat de Verenigde Staten zich in de eerste termijn van president Trump compleet terugtrokken. De wereld is intussen ook alleen maar meer olie, steenkool en gas gaan gebruiken. Iets wat de toename aan zonne- en windenergie wel afremde, maar niet heeft gestuit.
Toch lijken Nederland en Colombia de klimaattoppen met alle landen nog niet helemaal afgeschreven te hebben. Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven benadrukte dat er goede contacten zijn. En dat ze hoopt dat andere landen straks de plannen zullen overnemen.
Tussen droom en daad
In Colombia benadrukten deelnemers, ook minister Van Veldhoven, hoe positief de gesprekken verliepen. Dat zou te danken zijn aan de gekozen opzet. Dus geen officiële onderhandelingen maar een dialoog en alleen met gelijkgestemden.
Toch kon de goede sfeer niet verhullen dat ook de ‘coalition of the willing’ niet altijd op één lijn zit. Zo wil een deel van de landen een bindend verdrag om afscheid te nemen van fossiele brandstoffen, iets wat Nederland en andere Europese landen niet steunen.
Naarmate de maatregelen om af te stappen van olie, steenkool en gas concreter worden, zal ook duidelijk worden of landen werkelijk bereid zijn die te nemen.
Volgend jaar organiseren Tuvalu en Ierland wederom een top over het afstappen van olie, steenkool en gas. Die heeft plaats op de eilandengroep Tuvalu in de Grote Oceaan. Tuvalu hoort bij een groep laaggelegen eilandstaten die vrezen voor hun voortbestaan als de zeespiegel blijft stijgen.
