NOS Nieuws
Tienduizenden Russisch-orthodoxe gelovigen hebben vandaag deelgenomen aan een urenlange processie in het centrum van Moskou. Met patriarch Kirill aan het hoofd ging de optocht van de monumentale Verlosserskathedraal naar een eeuwenoud vrouwenklooster, een afstand van 7 kilometer.
Vanwege de strenge veiligheidsmaatregelen moesten deelnemers uren in de rij staan voor ze zich konden aansluiten bij de optocht. Veel parochies uit Moskou en omliggende provincies hadden delegaties gestuurd, onder aanvoering van de plaatselijke priester. Ook waren er leden van orthodoxe en politieke organisaties, zoals de nationalistische Russische Gemeenschap.
Een jaar geleden werd al een vergelijkbare processie gehouden. De Russisch-orthodoxe kerk wil er een jaarlijks terugkerende traditie van maken, zoals die ook bestond voor de Oktoberrevolutie van 1917. Het belangrijkste verschil met vorig jaar is dat er, in een speciale schrijn, stoffelijke resten werden meegedragen van Dmitri Donskoj, een legendarische Moskouse grootvorst uit de veertiende eeuw die in 1988 heilig is verklaard.
Mongools leger verslagen
In augustus werden de resten van Dmitri aangetroffen in een sarcofaag in het Kremlin waar ze zich al 500 jaar bevonden. Het gaat hoofdzakelijk om beenderen. President Poetin kwam voor het oog van de televisiecamera’s naar de kathedraal van de aartsengel Michaël om de ‘vondst’ te aanschouwen, kreeg ter plekke tekst en uitleg van onderzoekers en woonde een gebedsdienst bij.
Patriarch Kirill benadrukte dat “deze gebeurtenis door de wil van God plaatsvindt op een bijzonder moment”, waarmee hij doelt op de oorlog in Oekraïne. Net als in de tijd van Dmitri Donskoj wordt volgens hem geprobeerd “onze kerk en samenleving te verdelen”. Kirill roept op te bidden tot Dmitri, opdat die God vraagt om “het Russische land” te beschermen tegen vijanden en om “kracht voor ons leger”.
Dmitri Donskoj (‘van de Don’) schreef geschiedenis door in 1380 aan de rivier de Don een Mongools leger te verslaan in wat bekend werd als de Slag op het Snippenveld. Die overwinning toonde aan dat de Mongolen, sinds halverwege de dertiende eeuw heer en meester in wat later Rusland zou heten, te verslaan waren. Twee jaar later moest Dmitri toch weer buigen voor de Mongolen, die daarna nog meer dan honderd jaar heer en meester bleven.
“Hoe meer heiligen er met ons zijn, hoe waardevoller deze processie,” zegt een van de deelneemsters aan de processie tegen de NOS-televisieploeg. “Dit is heel belangrijk voor ons allemaal”, beaamt een man. “Want Dmitri Donskoj heeft de Slag op het Snippenveld gewonnen, maar ook het voorbeeld gegeven van een orthodoxe familie, hij had elf kinderen. Wij moeten ook weer grote gezinnen hebben, met veel kinderen, om het kwaad in de wereld te weerstaan.”
De processies behoren tot de grootste publieke manifestaties in Moskou sinds daar in het voorjaar van 2021 tienduizenden mensen de straat op gingen om de vrijlating te eisen van de gearresteerde oppositieleider Aleksej Navalny.
In maart 2024 kwamen opnieuw tienduizenden Moskovieten bijeen om Navalny de laatste eer te bewijzen. Hoewel geen demonstratie, liep die begrafenis uit op een politieke manifestatie, waar mensen leuzen scandeerden tegen Poetin en tegen de oorlog.
Smeekbede voor de overwinning
Publieke bijeenkomsten worden in Moskou stelselmatig verboden, onder het voorwendsel dat de allang voorbije coronapandemie geen samenscholingen toelaat. Maar dat was geen beletsel voor deze religieuze processies.
De processie in Moskou is evenzeer een politieke als een religieuze bijeenkomst, en moet laten zien dat de Russisch-orthodoxe kerk als een man achter het Kremlin staat. “De eenheid van het Russische volk, dat is het belangrijkste”, zegt een man voor de NOS-camera. “Als we verenigd zijn, zijn we onoverwinnelijk. Daarom zullen wij winnen.”
Sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 zijn de toch al innige banden tussen het Kremlin en de Russisch-orthodoxe kerk nog verder aangehaald. Patriarch Kirill verplichtte zijn priesters in de kerkdienst een gebed te gebruiken dat een smeekbede voor de overwinning bevat. Priesters die weigerden zijn uit hun ambt gezet.
