Meer dan 188.000 bliksemontladingen door noodweer gisteravond: ‘Dit is uitzonderlijk’

Volgens het KNMI zit er niet vaak zo veel energie in de lucht als gisteravond het geval was. De tropisch warme dag van gisteren eindigde met donder, bliksem en hevige regenbuien, met schade en een dode als gevolg.

In het onweerarchief(opent in nieuw venster) van het KNMI valt te zien dat er in de afgelopen jaren slechts een aantal keer onweersbuien zijn voorgekomen waarbij er meer dan 100.000 bliksemontladingen werden gedetecteerd.

Of de hevigheid van het onweer gisteren valt te wijten aan klimaatverandering valt niet met zekerheid te zeggen. Recent onderzoek van het KNMI laat zien dat de trends wat betreft onweer, hagel en windstoten “veel onzekerder zijn dan werd gedacht”. Of het verschijnsel bliksem vaker in Nederland zal gaan voorkomen, valt ook nog niet te voorspellen, volgens het weerinstituut.

Wat het KNMI wel ziet, is dat het aantal zware buien met extreme neerslag is toegenomen. Waar in de tweede helft van de vorige eeuw gemiddeld nog zo’n vijf dagen per jaar zware neerslag werd gemeten, zijn dat er in deze eeuw zo’n negen per jaar.

Het KNMI verwacht dat deze trend zich voortzet en dat er vaker extreme buien in de zomer zullen voorkomen. Het weerinstituut schrijft dat klimaatverandering daar op verschillende manieren(opent in nieuw venster) invloed op heeft. Doordat het warmer is, neemt onder meer de hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer toe. Dat kan buien intenser maken.

Voor een buienwolk zijn namelijk drie ingrediënten nodig, schrijft het KNMI. “Vocht, een onstabiele atmosfeer en iets wat de lucht omhoog laat bewegen. Dit laatste kan een regenfront zijn, een heuvel waar een lucht tegenop beweegt of voldoende warmte aan de grond.”

Zware buien zoals die van gisteren ontstaan vaak bij hoge temperaturen of vlak na een warme periode. Als warme, vochtige lucht zich met koude lucht vermengt, kan zich dat snel ontwikkelen tot een onweersbui.

Als lucht opstijgt, koelt deze af en neemt de vochtigheid toe. Doordat warme lucht stijgt en koudere lucht valt, bewegen luchtstromen met elektrisch geladen deeltjes langs elkaar en kan elektrische lading ontstaan. Als de lading groot genoeg is, kan er bliksem ontstaan.

Het noodweer van gisteren veroorzaakte veel schade: bomen waaiden om, een woning vloog in brand na een blikseminslag, een stortvloed spoelde een bruiloftsfeest weg en een jonge vrouw kwam om het leven doordat een boom een auto raakte. In Midden-Nederland werd een NL-Alert verstuurd vanwege de extreme weersomstandigheden. Er werd opgeroepen binnen te blijven en alleen 112 te bellen in levensbedreigende situaties.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid waarschuwde in januari nog dat Nederland onvoldoende is voorbereid op veiligheidsrisico’s door extreme regen. Het kabinet werd onder meer geadviseerd om ervoor te zorgen dat het makkelijker wordt om vroegtijdige weerwaarschuwingen af te geven en informatie over (grond)waterstanden en stresstesten breder te delen.

De aankomende dagen blijft het erg warm, met temperaturen die oplopen tot 32 graden. Door de aanhoudende hitte geldt er tot dinsdag een code geel. Ook is er in het zuiden opnieuw kans op onweer.