In dit liveblog volg je de laatste ontwikkelingen over de natuurbranden in het zuiden van Europa. Met als belangrijkste nieuws:
- 500 extra militairen ingezet in Frankrijk
- 141.000 mensen geëvacueerd in het zuidwesten van Frankrijk
- Zeker 60.000 mensen in regio Madrid getroffen
- Franse regering houdt crisis overleg
Mijd wegen naar en door Gironde, zegt Franse verkeersdienst
In verband met de natuurbranden in het departement Gironde raadt de Franse verkeersinformatiedienst Bison futé af om daarheen of door te reizen. Het is vandaag een zwarte zaterdag, een zaterdag in vakantietijd waarop het druk is met mensen die naar hun vakantiebestemming gaan of daar weer vertrekken. “Stel uw reis indien mogelijk uit. Houd de wegen vrij voor hulpdiensten”, schrijft de verkeersdienst op zijn website. Wie via Bordeaux naar Spanje wil rijden, wordt aangeraden de A20 naar Toulouse te nemen en van daar de A20 naar Bayonne.
In het departement woedt westelijk van Bordeaux sinds woensdag een natuurbrand. Volgens de nieuwssite BFM is al 30.000 hectare natuur verloren gegaan. Door verandering van de wind verplaatst de brand zich nu richting Bordeaux. “Het is een grote zichzelf versterkende brand geworden die uiterst moeilijk onder controle te krijgen is”, zei minister Nuñez van Binnenlandse Zaken gisteravond tegen TF1. “We gaan onze aanpak wijzingen om te voorkomen dat hij daarheen trekt.”
Donderdag brak iets zuidelijker in het departement Landes ook een brand uit. In Gironde en Landes samen zijn 141.000 inwoners en vakantiegangers geëvacueerd.
Gunstige omstandigheden om brand bij Madrid te bestrijden
De Spaanse autoriteiten zien kans om de brand bij Madrid vannacht beter te bestrijden. De temperaturen zijn gedaald, de wind is gaan liggen en de luchtvochtigheid is toegenomen, zegt een regeringsvertegenwoordiger.
“Dit zijn juiste omstandigheden voor de brandbestrijders om het vuur onder controle te krijgen”, zegt hij. Bovendien arriveren vandaag in Spanje vier blusvliegtuigen die door de Europese Commissie zijn opgeroepen. De vliegtuigen komen over uit Italië en Griekenland.
In Spanje is vanwege een andere natuurbrand een man opgepakt. Hij zou de bosbrand in Ávila, ten westen van Madrid, hebben veroorzaakt. Volgens de politie ontstond de brand mogelijk toen de man met een zwaar landbouwvoertuig werkte, terwijl dat in die regio verboden is vanwege het grote risico op brand.
500 extra militairen naar Gironde en Landes
De brandweer in de departementen Gironde en Landes krijgen ondersteuning van nog eens 500 extra militairen. Daarmee komt het totaal aantal militairen dat is ingezet op 1000. Dat maakte premier Lecornu bekend na crisisoverleg van het kabinet.
Ook kondigde hij aan dat er anderhalf miljoen mondkapjes worden uitgedeeld in de Gironde. Het is bedoeld om “personeel en de bevolking te beschermen tegen de schadelijke rook”, aldus de premier.
In Andernos-les-Bains staan files op de wegen naar Bordeaux, meldt FranceInfo. Veel mensen proberen de regio te verlaten. Een automobilist zegt dat hij in 30 minuten amper tien meter heeft afgelegd. Ook brandweerauto’s staan vast.
Rookwolken boven Bordeaux
De rook van de natuurbranden is inmiddels ook merkbaar in de stad Bordeaux. Lokale autoriteiten hebben een luchtvervuilingswaarschuwing afgegeven. In een Facebook-bericht worden inwoners onder meer opgeroepen om intensieve fysieke en sportieve activiteiten, waaronder de wedstrijden, uit te stellen.
In plaats daarvan worden inwoners geadviseerd om de voorkeur te geven aan kortere uitstapjes en activiteiten die zo min mogelijk inspanning vergen. Ook het betreden van gebieden met druk verkeer wordt afgeraden.
Verwarring in Bordeaux over sluiting luchthaven
De Franse binnenlandminister Nuñez kondigde eerder vanavond de sluiting van de luchthaven van Bordeaux aan. Toch vertrekken er nog voortdurend vluchten. In een reactie aan Franceinfo en Le Monde laat de luchthaven weten vooralsnog open te zijn. Vluchten vertrekken, al zijn er wel vertragingen.
Ook zei Nuñez dat het vuur zich in de richting van de stad Bordeaux verplaatst. De burgemeester van de stad bevestigt dat “de brand niet ver is van de stad”. Maar, benadrukt de burgemeester tegen BFM TV, “het vuur staat niet voor de poorten van Bordeaux”. De stad zet politieagenten in om het verkeer te regelen op de wegen in het gebied. Ook zijn op meerdere plekken opvanglocaties klaargezet.
In de Expohal van Bordeaux zijn veldbedden klaargezet, zag Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:
Brand bestrijden zonder water?
Twee Utrechtse brandweermannen zijn twee weken in Spanje om te helpen bij het bestrijden van de natuurbranden in de regio Catalonië. Dat maakt grote indruk, vertellen ze aan RTV Utrecht. Nick Hofmans uit Bilthoven en Roy de Kruif uit Westbroek zijn onderdeel van een team van 22 brandweerlieden uit Nederland.
Naast het bieden van hulp, hopen ze ook waardevolle lessen mee naar huis te nemen. Het gebied waar ze werken is groot. “Als we dit vergelijken met de provincie Utrecht, zou de hele omgeving van de Utrechtse Heuvelrug van de kaart zijn weggevaagd”, zegt Hofmans. Het gebied heeft er ook veel van weg omdat het dichtbegroeid is met dorpen eromheen.
Andere technieken
Door te leren over hoe de brand zich verspreidt, hopen ze lessen te trekken voor Nederlandse rampsituaties. Dat is nodig, zegt De Kruif. “We zijn in Nederland al een aantal keer door het oog van de naald gekropen.” Ook leren ze nieuwe technieken.
“In Nederland bestrijden we vuur vooral met water. Hier bestrijden ze het juist door vegetatie weg te halen. Zo haal je de brandbare stof weg”, zegt De Kruif. De mannen blijven nog een week in het gebied. Daarna worden ze afgewisseld door een nieuw team dat ook twee weken blijft.
Dit zijn beelden uit Spanje, uit de regio Castilië en León, waar meerdere branden woeden. Deze foto’s zijn genomen in het dorp El Tiemblo, op zo’n twee uur rijden van Madrid.
Weer tienduizenden evacuees erbij
De teller loopt weer op. Naast de 110.000 evacuees in het departement Gironde, zijn ook 31.000 mensen geëvacueerd in het naastgelegen departement Landes. In totaal hebben al 141.000 hun woning of verblijf moeten verlaten.
Het gebied dat in vlammen opgaat wordt steeds groter. Meer dan 19.000 hectare in het departement Gironde is verbrand. De lokale autoriteiten omschrijven de brand als “vraatzuchtig” en zeggen dat het vuur zich razendsnel verspreidt. Om de brand te bestrijden zijn duizend brandweerlieden gemobiliseerd, meldt Franceinfo.
De Franse regering is bijeen voor een crisisoverleg. De ministers van Binnenlandse Zaken, Defensie, Volksgezondheid, Transport en Milieu zijn bij de vergadering onder leiding van de Franse premier Lecornu.
Het crisisoverleg werd aangekondigd nadat bekend was geworden dat er 110.000 mensen zijn geëvacueerd door de natuurbranden.
Macron zet strijdkrachten in tegen branden
De Franse president Macron roept de strijdkrachten op “zich te mobiliseren en maximale steun te verlenen aan de burgerveiligheid”. Dat melden verschillende Franse media, waaronder de krant Le Monde.
Nederlander maakt website voor vakantiegangers
“Hoe vind ik meer informatie over de bosbranden?”, vroeg vakantieganger Remco Mienis zich af toen hij voor het eerst zelf met een bosbrand te maken kreeg. De Franse taal is hij niet machtig, en in het Nederlands was er niets over te vinden. Zijn vriendin suggereerde om er dan maar zelf werk van te maken, en zo ontstond Bosbrandeneuropa.nl met alle bosbranden van Europa gesorteerd op een kaart.
Dat was vijf jaar geleden in 2021. Nu is hij druk met zijn eigen initiatief om de bosbranden in kaart te brengen. “Ik heb twee fulltime banen”, vertelt Mienis, die in het dagelijks leven als teamleader op een ICT-afdeling werkt. In eerste instantie schreef hij artikelen en kreeg hij informatie aangeleverd, nu werkt hij met satellieten die hem de ‘hete hotspots’ aanleveren. “Ik heb een systeem laten bouwen dat de ‘vaste’ hete hotspots zoals kerncentrales en havens eruit filtert, zo blijven alleen de bosbranden over.”
Zijn website werd zo populair, dat de server overbelast raakte. Inmiddels is hij verhuisd naar een server die de hogere bezoekersaantallen wel aankan. Bosbrandeneuropa.nl onderscheidt zich van Google Maps, dat alleen de locatie van een brand weergeeft, zonder verdere informatie over het verloop van de brand.
Vakantiegangers leveren foto’s van de branden aan, die Mienis dan controleert via andere bronnen en ze vervolgens toevoegt aan zijn kaart met Europese bosbranden. Een tijdrovende klus, die hij inmiddels ook met een paar vrijwilligers doet. “Maandag ben ik twee weken vrij, dan kan ik er weer helemaal aan zitten.”
Premier Sánchez morgen naar rampgebied
De Spaanse premier Sánchez bezoekt morgen het gebied waar de natuurbranden woeden. Op X noemt de premier het een “dramatische situatie”. “Ik wil mijn volledige steun betuigen aan de duizenden mensen die vandaag een zeer moeilijke nacht tegemoet gaan”, schrijft Sánchez.
Hij zal onder meer een crisisbijeenkomst in het dorp Cenicientos bijwonen en ook bezoekt hij een coördinatiecentrum van brandbestrijders. In zijn bericht bedankt hij hen voor al hun werk. “Mijn waardering gaat uit naar de medewerkers die zich tot het uiterste inspannen om de vlammen in te dammen, woningen te beschermen en onze natuurgebieden te behouden.”
Ook benadrukt de premier dat er vaart moet worden gezet achter afspraken die nodig zijn om de klimaatcrisis het hoofd te bieden. “Want als we dat niet doen, brengen we levens, regio’s en gebieden in ons hele land in gevaar”, aldus de premier.
Brand bij Madrid ‘onmogelijk onder controle te krijgen’, 60.000 mensen getroffen
De brand die in de regio Madrid woedt is “op zijn hoogtepunt”, zegt Carlos Novillo, hoofd rampenbestrijding van de regio. De brand is volgens hem op dit moment voor de brandweerlieden onmogelijk onder controle te krijgen. De autoriteiten hopen dat de wind in de nacht in kracht afneemt en de weersomstandigheden om te blussen morgen gunstiger zijn. Ook zullen dan vier blusvliegtuigen uit Italië en Griekenland aankomen in het gebied.
Intussen zijn de autoriteiten druk bezig met het opvangen van de geëvacueerde inwoners. Het aantal getroffenen in Spanje is in een paar uur tijd opgelopen tot 60.000, zegt de Spaanse binnenlandminister Grande-Marlaska. “Op dit moment kunnen we niet erg optimistisch zijn, we moeten realistisch blijven”, aldus de minister.
Correspondent spreekt met geëvacueerde Nederlanders bij bosbrandgebied
In Frankrijk zijn brandweerlieden constant aan het werk om het vuur te bestrijden. Correspondent Saskia Houttuin is in Lacanau, aan de rand van het bosbrandgebied. Daar spreekt ze met Nederlandse toeristen:
110.000 mensen geëvacueerd in zuidwesten van Frankrijk
Het aantal evacuees in het zuidwesten van Frankrijk loopt flink op. Vanmiddag waren het nog 63.000 mensen, nu staat de teller op 110.000. Dat meldt de Franse binnenlandminister Nuñez. Ook het aantal hectare dat in vlammen opgaat, groeit snel. Meer dan 14.000 hectare in het departement Gironde is verbrand, meldt de nieuwssite Franceinfo.
Minister Nuñez spreekt van een “ongekende situatie”. Door een verandering van de wind verplaatsen de branden zich nu naar het oosten richting het stedelijke deel van Bordeaux, zegt de minister. Nuñez kondigde de sluiting van de luchthaven van Bordeaux aan en zei dat militaire middelen worden ingezet om de brand te bestrijden. Op de vraag of Bordeaux in gevaar is, antwoordde de minister: “Voorlopig niet.”
Franse media schrijven dat de Franse premier Lecornu rond 22.00 uur een crisisoverleg zal voorzitten.
Ambassade in Parijs waarschuwt Nederlanders in Frankrijk voor bosbranden
Flessen water, powerbanks, zaklampen. Wie nog op pad gaat naar Frankrijk, moet zich goed voorbereiden. Daarvoor waarschuwt de Nederlandse ambassade in Parijs.
Toeristen wordt aangeraden om hun reis- en zorgverzekering te controleren op dekking bij natuurrampen. Ook raadt de Nederlandse vertegenwoordiging aan om een EHBO-set en eventueel mondmaskers paraat te hebben.
Geen brandende sigaretten weggooien
Reizigers die al in Frankrijk zijn, drukt de ambassade op het hart om voorzichtig te zijn in natuurgebieden. Zo adviseren ze geen brandende sigaretten weg te gooien en niet in hoog gras te parkeren omdat hete delen van een auto brand kunnen veroorzaken.
Het ministerie van Buitenlandse zaken heeft nog geen hulpvragen gekregen van Nederlanders in het buitenland.
Het ene na het andere record sneuvelt
Het is nog geen augustus, maar al 311 keer dit jaar stond de Franse natuur in brand. Dat is een record. Ook hebben de branden een recordoppervlakte in het land verwoest.
Niet alleen Frankrijk is zwaar getroffen. Spanje riep vandaag, voor het eerst, de landelijke noodtoestand uit vanwege natuurbranden. Er zou sprake zijn van een ‘perfecte storm’ van hoge temperaturen en aanhoudende felle wind. Ook daar sneuvelen de records. Zo verbrandde er al vier keer zoveel als in een gemiddeld jaar.
Landschap, weer, menselijk gedrag: meerdere zaken bepalen samen het risico op natuurbranden. Bepaalde factoren zoals hoge temperaturen en droogte vallen niet los te zien van de opwarming van de aarde, concludeerden wetenschappers deze maand. Die opwarming leidt weer tot meer natuurbrandrisico.
In dit artikel brengen we de branden en de risico’s voor je in kaart:
Nog eens duizenden evacuees in Spanje
Nog twee dorpen ten westen van de hoofdstad Madrid zijn geëvacueerd. Het gaat om de gemeenten Zarzalejos en Navalagamella. Duizenden inwoners hebben uit voorzorg hun huis moeten verlaten, zegt de Madrileense regeringsvertegenwoordiger Francisco Martín. Hij roept inwoners opnieuw op om voorzichtig te zijn en geen levens in gevaar te brengen.
In andere dorpen moeten mensen juist verplicht binnenblijven. Het aantal getroffenen in de regio Madrid is opgelopen tot zeker 45.000. Het gaat om meer dan 25.000 evacuees en 20.000 mensen die in quarantaine zitten.
Een fotograaf van het Franse persbureau AFP maakte deze foto’s vanmiddag op het strand van Moutchic, in de gemeente Lacanau. Badgasten ‘genieten’ van het strand, terwijl ze uitkijken op de bosbranden.
In Frankrijk zijn brandweerlieden dag en nacht aan het werk om het vuur te bestrijden. Er woeden momenteel 32 branden in Frankrijk. In het departement Gironde heeft het vuur al meer dan 10.000 hectare verwoest. Ook zijn er zeker 42 brandweerlieden gewond geraakt.
Bij de bestrijding van de branden in dat gebied zijn meer dan 2000 brandweerlieden ingezet. Zij worden ondersteund door een groot aantal blusvliegtuigen. De branden konden zich snel verspreiden door de kurkdroge dennenbossen.
De brandweer probeert de enorme vlammenzee onder controle te krijgen:
ANWB: tientallen meldingen van Nederlanders in Frankrijk, één in Spanje
De ANWB krijgt tientallen belletjes van Nederlanders in Frankrijk. Het gaat om zeker 23 meldingen van reizigers die geëvacueerd zijn. In Spanje, waar ook natuurbranden woeden, ligt dat aantal veel lager. Vooralsnog gaat het om één melding. Dat komt waarschijnlijk doordat het een minder toeristisch gebied is, volgens de ANWB.
Er zijn geen meldingen binnengekomen over vakantiegangers die letsel hebben opgelopen. Of de reizigers schade hebben aan hun voertuigen, is nog onduidelijk. De reizigers bellen vooral met vragen over verzekeringen, overnachtingen en over wat er vergoed wordt.
Mensen weten niet wat ze moeten doen, zegt een woordvoerder tegen de NOS. Reizigers die op pad zijn of nog op pad gaan, adviseert de ANWB zich vooraf goed te informeren. “Neem contact op met je accomodatie daar, die weten wat je moet doen. En luister naar wat de lokale autoriteiten zeggen.”
Weerman Marco Verhoef over het weer in het brandgebied bij Bordeaux
“Op de satellietbeelden hieronder kun je de rookwolken van de twee brandhaarden duidelijk zien. Ze trekken over zee. Op dit moment neemt de wind iets af, en vannacht draait de wind naar het westen.”
“Het is nu aan zee net onder de 30 graden, maar 40 kilometer landinwaarts is het ruim 35 graden. Morgen is er kans op een bui, maar vooral landinwaarts. Het is dus maar de vraag of de regen op de vuurzee gaat vallen. Wel wordt het door de westelijke wind duidelijk minder warm.
En komende week wordt het opnieuw erg heet in het gebied.”
Honderden mensen opgevangen in hal
In een expohal in Bordeaux worden op dit moment zo’n 280 mensen opgevangen. Correspondent Saskia Houttuin sprak een aantal van hen.
Tientallen brandweerlieden gewond geraakt in Frankrijk
In het Franse departement Gironde zijn zeker 42 brandweerlieden gewond geraakt. Honderden brandweermensen zijn daar bezig met het bestrijden van de grote natuurbrand. Volgens de lokale autoriteiten zijn 53 woningen en een camping in vlammen opgegaan.
Zo’n 125 vierkante kilometer is al afgebrand bij Cap Ferret. Tot nu toe zijn er zo’n 67.000 mensen uit het getroffen gebied geëvacueerd. “Het is behoorlijk indrukwekkend en ook beangstigend”, zegt een inwoner van het dorp Arès tegen persbureau AP. “We hebben nog nooit zo’n grote evacuatie gezien. We hopen dat de brandweer het vuur snel onder controle kan krijgen.”
In beeld: de brandweer aan het werk
Nationale noodtoestand in Spanje, twee branden samengesmolten
Ook in Spanje woeden op grote schaal natuurbranden, aangewakkerd door aanhoudende hitte. Twee branden die ten westen van de hoofdstad Madrid woeden, zijn volgens de autoriteiten opgegaan in één grote natuurbrand. Het gaat om een brand in Villa del Prado en een andere in San Martín de Valdeiglesias.
In het getroffen gebied zijn meerdere dorpen ontruimd. 20.000 mensen zijn geëvacueerd of worden verplicht om thuis te blijven.
De regering riep eerder vandaag de nationale noodtoestand uit. Dat betekent dat het ministerie van Binnenlandse Zaken de leiding neemt over de brandbestrijding in de getroffen Spaanse regio’s. “We maken een dramatische situatie mee, niet alleen in verschillende Spaanse regio’s, maar ook in buurlanden”, zegt de Spaanse premier Sánchez.
Frankrijk vraagt om hulp bij bestrijding
President Macron heeft vandaag EU-landen om hulp gevraagd bij het bestrijden van de branden. Frankrijk heeft daarbij via het Europese bijstandsmechanisme onder meer gevraagd om blusvliegtuigen en helikopters. Kroatië, Portugal, Tsjechië en Slowakije leveren die, zegt Macron.
Nederland is niet benaderd, meldt het ministerie van Justitie en Veiligheid. “Als er een verzoek komt, kijken wij wat we kunnen doen”, zegt een woordvoerder. “Maar je gaat niet als land halsoverkop mensen sturen. Het land in nood regelt wat het nodig heeft.”
Ook brand in departement Landes
Niet alleen in Gironde woedt een grote brand, maar ook verder naar het zuiden bij Biscarrosse in het departement Landes. Die brand ontstond nadat een bestelwagen had vlamgevat op een weg in het bos. Daar zijn ruim 23.000 inwoners en vakantiegangers geëvacueerd. Het vuur heeft ongeveer 2500 hectare in de as gelegd en zo’n honderd woningen beschadigd of verwoest.
Bij de bestrijding van de twee branden zijn meer dan 2000 brandweerlieden ingezet. Zij worden ondersteund door een groot aantal blusvliegtuigen. De branden konden zich snel verspreiden door de kurkdroge dennenbossen.
Dag en nacht wordt het vuur bestreden in Frankrijk:
63.000 mensen geëvacueerd in zuidwesten Frankrijk
In het zuidwesten van Frankrijk zijn vanwege twee snel uitbreidende natuurbranden ruim 63.000 mensen geëvacueerd. Op het schiereiland Cap Ferret worden honderden mensen per boot in veiligheid gebracht.
De grootste van de twee branden – er woeden er momenteel 32 in Frankrijk – brak eergisteren uit bij Saumos in het departement Gironde en heeft meer dan 10.000 hectare verwoest. Het is daarmee de grootste natuurbrand van het seizoen, zei de Franse minister van Binnenlandse Zaken Nuñez tegen TF1.
De brand is vermoedelijk ontstaan door een machine die werd gebruikt om een bospad vrij te maken. Inmiddels zijn in Gironde 40.000 mensen geëvacueerd, onder wie veel toeristen op campings en vakantieparken.
Welkom in dit liveblog over de natuurbranden in het zuiden van Europa. Onder meer in Frankrijk en Spanje woeden al dagenlang bosbranden, onder meer in gebieden waar ook veel Nederlanders naartoe op vakantie gaan.
