Moorden in Arabische gemeenschap in Israël nemen toe: ‘Het kan de politie niets schelen’

• Lennard Swolfs

  correspondent Israël en Palestijnse Gebieden

Het aantal moorden binnen de Arabische gemeenschap in Israël neemt toe. Hoewel Palestijnse burgers ongeveer 20 procent van de Israëlische bevolking uitmaken, vormen zij de afgelopen jaren gemiddeld zo’n 80 procent van de slachtoffers van moorden in Israël. Volgens Arabische inwoners en mensenrechtenorganisaties doet de politie te weinig.

Alleen dit jaar al zijn er zeker 140 moorden gepleegd in de Arabische gemeenschap. “Het kan de politie niets schelen”, vertelt Abed Abu Shehadeh. Hij is het hoofd van de Islamitische raad in Jaffa, een gemengde wijk in Tel Aviv. “Ze bestrijden de criminaliteit in onze gemeenschap niet.”

Shehadeh vertelt dat criminaliteit in de gemeenschap al langer een probleem is, maar volgens hem is de situatie de afgelopen jaren verder verslechterd vanwege het beleid van de huidige regering. “Een duidelijke verklaring hiervoor is de toename van racisme binnen het politiekorps. Sinds Ben-Gvir minister van Nationale Veiligheid is, zien we een piek in het aantal moorden.”

De extreemrechtse minister Itamar Ben-Gvir is in het verleden veroordeeld voor het aanzetten tot anti-Arabisch racisme en voor steun aan een terroristische organisatie. Na zijn aantreden zette hij een belangrijk initiatief om criminaliteit in Arabische gemeenschappen aan te pakken grotendeels stil.

Het aantal moorden in de Arabische gemeenschap in Israël steeg van 116 in 2022 naar 244 in 2023, ruim een verdubbeling. 2023 was het eerste volledige jaar waarin Itamar Ben-Gvir minister van Nationale Veiligheid was. Vorig jaar werden er 252 Arabische burgers gedood als gevolg van geweld en criminaliteit. Niet eerder was het aantal dodelijke slachtoffers zo hoog.

Een van de slachtoffers is de 32-jarige Hussein Samouni. Hij werd afgelopen november voor zijn woning in Jaffa doodgeschoten. “Hij was niet alleen mijn zoon, hij was ook mijn beste vriend, mijn geliefde, mijn toekomst, de toekomst van de hele familie”, vertelt zijn vader Ziad.

Waarom zijn zoon werd doodgeschoten, zegt Ziad niet te weten. Wel ziet hij dat er een groeiend probleem is met criminaliteit in de Arabische gemeenschap in Israël. “Je kunt tegenwoordig om de kleinste zaken doodgeschoten worden. De criminaliteit in onze gemeenschap wordt gedreven door macht, geld, ego en laten zien wie de baas is.”

Volgens Ziad is er veel ongelijkheid tussen Arabische en Joodse inwoners in Israël als het gaat om overheidsinvesteringen. Ook de Israëlische ngo Abraham Initiatives wijt de toenemende criminaliteit(opent in nieuw venster) onder Palestijnse Israëliërs aan armoede, beperkte kansen, gebrekkige voorzieningen en decennialange structurele verwaarlozing.

Dit werkt volgens buurtleider Abed Abu Shehadeh criminaliteit in de hand. “Kijk bijvoorbeeld naar de werkloosheid. Veel jongeren tussen de 18 en 24 jaar hebben geen baan. Niemand bekommert zich om deze groep. Zolang er voor deze groep geen structurele oplossingen komen, zullen zij eerder geneigd zijn om de criminaliteit in te gaan.”

De regering heeft vorige week een plan goedgekeurd waarbij de binnenlandse veiligheids- en inlichtingendienst Shin Bet wordt ingezet om de criminaliteit in de Arabische gemeenschap aan te pakken. Om dit te realiseren worden honderden miljoenen euro’s verschoven van gemeenschapsontwikkeling naar handhavingsmaatregelen. Volgens critici is dat een gevaarlijke ontwikkeling, waarmee de onderliggende oorzaken van de criminaliteit niet worden aangepakt.

Shehadeh wijst op nog een ander gevaar. “De geheime dienst heeft veel meer middelen tot zijn beschikking dan de gewone politie en dus kan deze maatregel ook gevolgen hebben voor de persoonlijke vrijheden van Arabische inwoners.”

De Shin Bet heeft bijvoorbeeld meer bevoegdheden op het gebied van inlichtingen verzamelen, preventieve maatregelen nemen om veiligheidsdreigingen weg te nemen en om geheime operaties uit te voeren. “Dit kan er uiteindelijk ook toe leiden dat onschuldige mensen worden aangepakt, zoals activisten en journalisten”, denkt Shehadeh.

Ziad Samouni heeft tot op de dag van vandaag niets gehoord van de politie over de moord op zijn zoon. “Ik heb nog niet eens een telefoontje gehad, alsof er niets is gebeurd. Als een Joodse inwoner wordt vermoord, wordt de dader vaak binnen 24 uur opgepakt. Maar hoeveel moordzaken zijn er in de Arabische gemeenschap tot op de dag van vandaag onopgelost gebleven”, vraagt hij zich af.

Terwijl vorig jaar zo’n 65 procent van de moordzaken onder Joodse Israëliërs werd opgelost, was dat volgens de ngo Abraham Initiatives onder Arabische inwoners slechts 10 procent(opent in nieuw venster). Ziad vreest dat de straffeloosheid ertoe leidt dat geweld en criminaliteit alleen maar zullen toenemen.