NOS Nieuws
Gaat het eigen risico in de zorg volgend jaar omhoog? Hoe gaat de vrijheidsbijdrage eruitzien, en hoe worden de miljarden die het kabinet in defensie en onderwijs wil steken betaald? Het kabinet is vandaag begonnen met gesprekken met de oppositie om meerderheden te zoeken voor de begroting van volgend jaar.
Na een eerste dag van gesprekken vindt Pro-leider Klaver dat ze nog weinig zijn opgeschoten en de verschillen nog “levensgroot” zijn. Wat het kabinet nog in petto heeft om partijen over de streep te trekken is voor hem nog onduidelijk.
De tijd dringt, over twee weken moet de begroting klaar zijn om op Prinsjesdag te kunnen presenteren. Vanaf de start van dit kabinet eind februari spreekt premier Jetten als premier van een minderheidskabinet al over het belang van uitgestoken handen aan de oppositie. Welke handen aan wie en hoe worden uitgestoken is kort voor Prinsjesdag nog niet helder.
Premier Jetten (D66) en de vicepremiers Yesilgöz (VVD) en Van den Brink (CDA) deden vandaag de “politieke aftrap” van de gesprekken. Later schuift minister Heinen (VVD) van Financiën weer aan. Vrijdag liet Jetten al doorschemeren te hopen partijen met tegemoetkomingen over te halen. Dat zouden verzachtingen van de bezuinigingen op sociale zekerheid kunnen zijn, maar dat werd volgens Klaver vandaag niet duidelijk.
Verschillende wensen
Pro en JA21 waren vandaag de eerste afzonderlijke gesprekspartners, partijen met wensen lijnrecht tegenover elkaar. Pro-leider Klaver heeft nog een keer uitgelegd dat zijn partij niet akkoord zal gaan met bezuinigingen op sociale zekerheid. Het snijden in uitkeringen bij ziekte en werkloosheid is voor hem een no-go en die onzekerheid “moet nog dit jaar van tafel”.
De miljarden moeten wat Pro betreft vooral ook bij de allerrijksten worden weggehaald. Dat lijkt onbespreekbaar voor de VVD.
JA21 pleit juist voor extra bezuinigingen en lastenverlichting. Zo moet de ‘vrijheidsbijdrage’, die het CDA heeft bedacht om meer uit te kunnen geven aan defensie, wat die partij betreft omlaag.
Woensdag wordt gesproken met SGP, ChristenUnie en 50Plus.
‘Niet over rode lijn’
SGP-leider Stoffer waarschuwde het kabinet vandaag nog een keer: voor steun van zijn partij moet het kabinet niet de medisch-ethische rode lijn overschrijden, zei hij tegen de NOS. Als voorbeeld noemde hij de wet draagmoederschap. Zijn partij wil het “niet meemaken” dat er een wet in behandeling komt die het mogelijk maakt dat een baby direct na de geboorte bij de moeder wordt weggehaald.
De BBB liet de NOS vandaag weten teleurgesteld te zijn deze gespreksronde niet aan tafel te zitten. De partij heeft meermaals aangegeven dat er zonder aanpassingen van de stikstofplannen weinig te onderhandelen valt, maar fractievoorzitter Vermeer vindt het een “onverstandige zet” van het kabinet hen nu niet aan tafel te vragen.
Hij wijst erop dat zij partij met elf zetels in de Eerste Kamer na Pro het “meest voor de hand liggend alternatief” is. Zowel premier Jetten als vicepremier Van den Brink zeiden dat de deur voor de begrotingsonderhandelingen voor alle partijen altijd open staat.
‘Basisbegroting’?
Partijen stellen zich vooralsnog dus hard op, maar dat zegt nog weinig over hoe het nu verder gaat. Met zo weinig tijd en partijen die allemaal iets anders lijken te willen, lijkt het steeds aannemelijker dat het kabinet inderdaad met enige toezeggingen komt en met een basisbegroting zonder al te grote keuzes voor de langere termijn.
Daarmee zou het kabinet partijen voor nu over de streep kunnen trekken en voor de grotere keuzes tijd kunnen kopen, tot bijvoorbeeld na de de provinciale verkiezingen volgend jaar. In de hoop dat de verhoudingen in de Eerste Kamer dan gunstiger zijn.
Vraag is dan in hoeverre Pro het zal accepteren dat er nu geen langetermijnkeuzes worden gemaakt. Aan de andere kant is het ook de vraag of Pro echt een begroting zal afwijzen waar bijvoorbeeld voor komend jaar al wel de eerder gepresenteerde grote stikstofplannen in staan.
Partijen vinden in elk geval allemaal dat de tijd krap is. SGP-leider Stoffer is benieuwd naar de route van het kabinet. “De tijd dringt, het is echt kort”. “Het kabinet maakt het heel spannend, vooral voor zichzelf'”, vindt Klaver.
