NOS Nieuws
Voor het eerst in de zoektocht van het kabinet naar steun voor de begroting klinken er vandaag positievere geluiden. Met name Pro, Volt en de ChristenUnie zien perspectief. Volgens hen er is vooral op het gebied van sociale zekerheid beweging. Het biedt voor hen genoeg aanknopingspunten om verder te praten.
Ook premier Jetten en minister Heinen van Financiën stralen optimisme uit na de gesprekken die ze vandaag voerden met Pro, Volt, ChristenUnie, JA21 en SGP.
“De sfeer aan tafel was goed”, zegt VVD-minister Heinen aan het eind van de dag. “We gaan stap voor stap de goede kant op”, constateert Jetten .
Maar zijn ze ook echt dichterbij een oplossing?
Voor en na de zomer leverden maanden van praten niets op. Ook twee dagen van Algemene Politieke Beschouwingen brachten het minderheidskabinet nog geen meerderheid voor de begrotingsplannen. Daarna beloofde Jetten een “nieuw en aantrekkelijk aanbod” aan de oppositie.
Het zou gaan om voorstellen over de koopkracht, de toekomst van het sociale stelsel en de belasting op inkomen uit vermogen (box 3).
Terug naar vandaag. Om 10.00 uur vanmorgen is het als eerste de beurt aan ChristenUnie-leider Bikker. Zij zegt na afloop voor het eerst “urgentie, eenheid en beweging” bij het kabinet te zien.
Als later Pro-leider Klaver en Volt-leider Dassen – die vanaf nu samen optrekken – hun relaas doen, bevestigen zij ook: het kabinet is bereid de bezuinigingen op sociale zekerheid van tafel te halen.
Hoe dat betaald wordt, weet of zegt nog niemand. Er staat in elk geval nog niets op papier. Een brief zal voor de Algemeen Financiële Beschouwingen volgende week naar de Kamer gaan, zegt Jetten later.
Over het belastingplan en de plannen om vermogens anders te belasten is dan officieel nog niets naar buiten gekomen. Klaver zegt dat hij op dat punt geen beweging zijn kant op heeft gezien.
Hoe Klaver het totaal zal wegen als dat niet zijn kant op komt, laat hij in het midden. Maar er zijn voldoende aanknopingspunten om verder te praten, zo zegt hij.
Ook Dassen en Bikker willen na vandaag verder praten. Ook al benadrukken ze dat de “devil in the detail” zit, dat van de dekking “echt nog eerst meer bekend moet zijn”, en dat er nog echt “verder onderhandeld moet worden”.
Enkele uren later zijn SGP en JA21 een stuk minder optimistisch. Ja, de toezeggingen op het gebied van Box 3 en het anders belasten van vermogens zijn positief. De berichtgeving daarover, die tijdens de gesprekken uitlekt naar de Telegraaf, wordt door Haagse bronnen bevestigd.
Het kabinet lijkt dus naar links en rechts handreikingen te hebben gedaan, maar de twee partijen die nodig zijn voor steun over rechts betwijfelen of het zo gaat werken.
JA21-leider Eerdmans heeft “niets gehoord over lastenverlichtingen, migratie of veiligheid”. SGP -leider Stofferis heeft “geen toezeggingen gehoord om abortusverruimingen te staken”. Beide partijen zien het kabinet nu “ietsje meer naar links gaan”, maar “nog steeds niet genoeg kiezen”.
Ze missen bovendien waar de handreikingen van betaald gaan worden. Links en rechts allebei tevreden stellen kan volgens hen niet. In het belastingplan zullen duidelijkere keuzes moeten komen, zegt Stoffer. Het kabinet kan niet eerst in november met dat belastingplan over rechts gaan en daarna alsnog met andere plannen over links, waarschuwt hij verder.
De brief die het kabinet voor de Algemene Financiële Beschouwingen gaat sturen, zal met spanning worden afgewacht, zegt Eerdmans. “Voor die tijd gaat niemand iets tekenen, “ik in elk geval zeker niet”.
Zijn ze vandaag al met al dan echt wat opgeschoten, vragen journalisten aan het einde van de middag aan Jetten en Heinen. Wel zeker, vinden die allebei.
“Vandaag hebben we de contouren geschetst van de oplossingsrichtingen,” zegt Heinen met zijn bekende glimlach.
“Wij vragen niemand om elkaar huilend in de armen te vallen,” zegt Jetten. Maar “iedereen ziet dat het kabinet vandaag een beweging maakt”.
