NOS Nieuws
NASA heeft een nieuwe telescoop gelanceerd die wetenschappers meer inzicht moet geven in donkere materie en donkere energie, en werelden buiten ons zonnestelsel. Ook hoopt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie antwoorden te vinden op de vraag waarom het heelal blijft uitdijen.
Het gaat om de Nancy Grace Roman Space Telescope, een NASA-project van 4 miljard dollar. De telescoop werd vandaag gelanceerd vanaf het Kennedy Space Center in Florida aan boord van een SpaceX Falcon Heavy-raket. Ongeveer een half uur later maakte de Roman-telescoop zich los van de raket.
Het ruimtevaartuig moet in vijf jaar enorme delen van het heelal in kaart brengen. Daarbij worden onder meer miljarden sterrenstelsels bekeken. NASA verwacht ook honderdduizenden planeten buiten ons zonnestelsel, exoplaneten genoemd, te ontdekken. Momenteel zijn er nog maar 6000 ontdekt. Ook kan Roman tot nu toe onbekende zwarte gaten opsporen.
300 megapixel
Het belangrijkste instrument aan boord is een infraroodcamera van 300 megapixel. Roman kan ongeveer even scherpe beelden maken als de verouderde Hubble-telescoop, maar kan een veel groter oppervlak in beeld brengen. Volgens NASA kan Roman het heelal duizend keer sneller observeren dan de Hubble. “Wat Roman in één maand tijd observeert, zou Hubble 100 jaar kosten”, zegt Julie McEnery, hoofdwetenschapper van de telescoop.
De satelliet gaat onder meer een enorme hemelkaart maken, waarbij afzonderlijke opnames worden samengevoegd tot een beeld. Om dat volledig te weergeven, zouden meer dan een half miljoen 4K-tv’s nodig zijn, aldus NASA.
Een belangrijk doel is het onderzoek naar donkere materie en donkere energie. Sinds de oerknal, zo’n 13,8 miljard jaar geleden, dijt het heelal uit. Dat proces versnelt, mogelijk door een onzichtbare kracht die donkere energie wordt genoemd door wetenschappers.
Donkere materie en energie
Zo’n 5 procent van het heelal bestaat uit de gewone materie waar sterren, planeten en mensen uit bestaan. Ongeveer 27 procent zou donkere materie zijn en zo’n 68 procent donkere energie. Roman moet door zeer grote aantallen sterrenstelsels te bestuderen meer duidelijkheid geven over beide verschijnselen.
Het ruimtevaartuig reist in ongeveer drie maanden naar het tweede Lagragepunt, een positie in de ruimte op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. De eerste beelden worden begin volgend jaar verwacht.
De telescoop is vernoemd naar de Amerikaanse sterrenkundige Nancy Grace Roman (1925-2018). Zij was de eerste vrouw met een hoge functie binnen NASA. Zij speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van de Hubble-ruimtetelescoop en wordt daarom ook wel de ‘moeder van de Hubble’ genoemd.
NOS op 3 maakte vrijdag deze video over de Roman-telescoop:
