Dit is er de afgelopen uren gebeurd
De laatste ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten gemist? Dit is er de afgelopen uren gebeurd:
- Het Witte Huis blijft herhalen dat de Verenigde Staten en Iran met elkaar in overleg zijn en dat die gesprekken goed verlopen. Ook vanavond stelde de woordvoerder dit. Dat meerdere functionarissen van het Iraanse regime ontkennen dat er onderhandelingen gaande zijn, deed de woordvoerder af als “publiek vertoon”.
- De NAVO heeft voor de vierde keer een Iraanse ballistische raket neergehaald die onderweg was naar Turkije. “De NAVO is voorbereid op zulke dreigingen en zal altijd doen wat er nodig is om alle bondgenoten te verdedigen”, aldus het bondgenootschap.
- Er zijn opnieuw twee vredeshandhavers van de VN omgekomen in Libanon. Het gaat om twee Indonesische blauwhelmen, bevestigt de VN-missie Unifil. Hun voertuig werd geraakt door een explosief. Het is niet duidelijk wie er achter de aanval op het VN-konvooi zit.
- Spanje staat het de VS niet toe om met Amerikaanse militaire vliegtuigen gebruik te maken van het Spaanse luchtruim voor de oorlog tegen Iran. Dat heeft de minister van Defensie bevestigt na berichtgeving in Spaanse media. De Amerikaanse president Trump dreigde eerder met een volledig handelsembargo omdat Spanje de VS niet toestond om twee Spaanse militaire bases te gebruiken.
Witte Huis: onderhandelingen met Iran verlopen goed
De Verenigde Staten en Iran zijn in gesprek met elkaar, benadrukte woordvoerder Leavitt van het Witte Huis tijdens een persconferentie. Dat meerdere functionarissen van het Iraanse regime ontkennen dat er onderhandelingen zijn, doet ze af als “publiek vertoon”.
Volgens het Witte Huis heeft Iran ingestemd met sommige punten van de VS en verlopen de onderhandelingen goed. De Iraniërs met wie de VS nu in gesprek is, lijken achter de schermen “redelijker” dan hun voorgangers, aldus Leavitt.
De woordvoerder zei daarnaast dat als Iran de kans op onderhandelen afwijst, het Amerikaanse leger klaarstaat “om de Amerikaanse president alle beschikbare opties te bieden om ervoor te zorgen dat dit regime een zware prijs blijft betalen”.
NAVO bevestigt onderscheppen raket bij Turkije
De NAVO bevestigt dat het een Iraanse ballistische raket heeft onderschept die onderweg was naar Turkije. “De NAVO is voorbereid op zulke dreigingen en zal altijd doen wat er nodig is om alle bondgenoten te verdedigen”, laat een woordvoerder van het bondgenootschap weten via X.
Turkije: NAVO haalt opnieuw Iraanse raket neer
Turkije meldt dat er opnieuw een ballistische raket is neergehaald die vanuit Iran het Turkse luchtruim binnendrong. Volgens het ministerie van Defensie is de raket neergehaald door NAVO-luchtafweer in het oosten van de Middellandse Zee.
Het is de vierde keer sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran begonnen dat een raket het Turkse luchtruim binnendringt. In geen van de gevallen leidde dat tot schade of slachtoffers.
Nog twee Indonesische blauwhelmen gedood in Libanon
In Libanon zijn vandaag twee vredeshandhavers van de plaatselijke VN-missie omgekomen en meerdere anderen leden van de vredesmacht zijn gewond geraakt. Een van hen is zwaargewond. Dat schrijft The New York Times op basis van een rapport van de Verenigde Naties dat de krant inzag. Het konvooi met Indonesische vredeshandhavers werd getroffen door “een explosie waarvan de oorzaak onbekend is”.
Gisteren kwam er ook al een VN-blauwhelm om door een aanval. De VN-vredesmissie liet over die aanval weten dat het nog niet duidelijk was door wie het projectiel was afgevuurd.
De VN-missie is al tientallen jaren in het zuiden van Libanon aanwezig om de vrede in het gebied te bewaken. Het mandaat voor de missie Unifil loopt eind dit jaar af en wordt daarna afgebouwd. Dat besloot de VN-Veiligheidsraad vorig jaar.
Israël meldt aanval op universiteit in Teheran
Het Israëlische leger zegt dat het de afgelopen dagen een universiteit in de Iraanse hoofdstad Teheran heeft aangevallen. Het gaat om de Iman Hossein Universiteit, een universiteit die is opgericht door de Iraanse Revolutionaire Garde. Volgens het Israëlische leger werd er onderzoek gedaan naar geavanceerde wapens.
Gisteren dreigde Iran Amerikaanse campussen in het Midden-Oosten te gaan aanvallen, tenzij de VS de aanvallen op Iraanse scholen formeel veroordeelde. Dat moest voor het middaguur vandaag gebeuren, schreven Iraanse media. De Iraanse Revolutionaire Garde riep medewerkers, studenten en andere burgers op om op minimaal een kilometer afstand van het terrein te blijven.
‘Spanje verbiedt de VS om gebruik te maken van zijn luchtruim’
Navo-lidstaat Spanje staat Amerikaanse militaire vliegtuigen niet toe om het Spaanse luchtruim te gebruiken voor de oorlog tegen Iran, schrijft de krant El País op basis van militaire bronnen. Kort na het uitbreken van de oorlog zei premier Sánchez al dat de Amerikaanse luchtmacht niet vanaf Spaanse bases mag opereren. Gebruik voor andere doeleinden dan de oorlog in het Midden-Oosten, zoals de bevoorrading van Amerikaanse troepen in Europa, is wel toegestaan. Alleen voor toestellen in nood wordt een uitzondering gemaakt.
De linkse Spaanse regering keerde zich vanaf het begin van de oorlog openlijk tegen de oorlog tegen Iran. “Wij zullen niet medeplichtig zijn aan iets wat slecht is voor de wereld en wat indruist tegen onze normen en waarden”, zei premier Sánchez.
In een reconstructie van de weken voorafgaand aan de oorlog schrijft El País dat de VS vijftien tankvliegtuigen op de bases Rota en Morón stationeerde. De VS informeerde toen ook of daar plaats was voor bommenwerpers om een eventuele aanval op NAVO-landen of andere Amerikaanse bondgenoten te vergelden. De B-1’s en B-52’s zouden alleen gebruikt worden om Iraanse opslagplaatsen of lanceerinstallaties te bombarderen.
Het plan ging van tafel omdat Spanje niet mee wilde werken aan een operatie waarvoor geen steun is in het internationaal recht of die niet gesteund wordt door de VN, de NAVO of de EU, aldus El País. De bommenwerpers opereren nu vanuit het VK, de tankvliegtuigen vanuit andere landen in Europa, waaronder Roemenië.
Spanje helpt wel mee bij de verdediging van Cyprus tegen raketaanvallen. Het fregat Cristóbal Colón vaart mee in het vlootverband waar ook het Nederlandse luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. Evertsen deel van uitmaakt.
Brand uitgebroken op olieraffinaderij Haifa
Bij de Israëlische havenstad Haifa staat een olieraffinaderij in brand. Volgens de brandweer ontstond die door het neerkomen van brokstukken van een raket. Het is niet bekend waar die vandaan kwam, uit Iran of van de Libanese Hezbollah-militie.
Op het terrein van de raffinaderij staan een gebouw en een tankauto in brand. De brandweer probeert te voorkomen dat het vuur zich uitbreidt en zoekt naar mensen die nu geen kant op kunnen.
Minister van Energie Cohen zegt dat productiecapaciteit niet is aangetast.
Iraakse en Syrische luchtmachtbases geraakt bij luchtaanvallen
De Iraakse luchtmachtbasis Mohamad Alaa bij Bagdad is door raketten geraakt. Een vliegtuig liep daarbij schade op, maar er zijn geen slachtoffers. Wie voor de aanval verantwoordelijk was, is niet bekend. Dat kan Iran zijn maar ook een militie uit Irak zelf die gelieerd is aan Iran.
Dergelijke groepen vuren ook drones en raketten af op staten aan de Perzische Golf. Nieuwszender Al Jazeera schrijft dat dit de betrekkingen tussen Irak en die Golfstaten ernstig onder druk zet.
Militaire bases in Syrië, aan de grens met Irak kwamen ook onder vuur. Daar ging het om aanvallen met drones, laat het Syrische ministerie van Defensie weten. De meeste zouden uit de lucht zijn gehaald. Schade of slachtoffers worden niet gemeld.
Beperking luchtruim door gewapende conflicten zet veiligheid onder druk
Het internationale vliegverkeer komt onder druk te staan door beperking van het luchtruim als gevolg van gewapende conflicten. Dat heeft de Europese luchtvaartautoriteit EASA aan persbureau Reuters laten weten.
In het Midden-Oosten worden vliegcorridors ingeperkt vanwege de oorlogen die daar plaatsvinden. Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland en de gevechten tussen Afghanistan en Pakistan leidden ertoe dat routes moeten worden geschrapt. Daardoor wordt het extra druk op routes die wel veilig zijn en dat brengt risico’s met zich mee.
“Het is duidelijk dat het concentreren van verkeer op bepaalde routes, de beschikbaarheid van luchtruim voor luchtverkeersleiding en dat vliegtuigen routes moet gebruiken die minder gebruikelijk zijn, veiligheidsrisico’s kunnen opleveren”, zegt een EASA-directeur tegen Reuters.
‘VS zette op dag 1 oorlog nieuwe, ongeteste raket in’
De VS heeft volgens The New York Times op de eerste dag van de oorlog tegen Iran een raket gebruikt die nog niet in een oorlogssituatie was getest. Twee PrSM-raketten (Precision Strike Missile) kwamen volgens de krant neer op een sporthal en basisschool in de stad Lamer. Volgens Iraanse media zijn bij die aanvallen zeker 21 mensen omgekomen.
De krant komt tot deze conclusie met hulp van beelden die tijdens en na de aanval zijn gemaakt. De beelden zijn met hulp van militaire experts geanalyseerd. Een bron bij het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft het gebruik van de raket bevestigd.
Een PsRM-raket is een raket met een bereik van 60 tot zo’n 500 kilometer. Hij ontploft net boven zijn doel en verspreidt dan kleine stukjes metaal. De testfase werd vorig jaar afgerond.
De sporthal en de school stonden dicht bij een terrein van de Islamitische Revolutionaire Garde. Het is niet bekend of ook dat is geraakt. Evenmin is duidelijk of de raket een ontwerpfout heeft of dat hij bij het lanceren een verkeerde doellocatie heeft meegekregen.
Diezelfde dag werd honderden kilometers verder in de stad Minab een meisjesschool door een raket getroffen, waarschijnlijk een Amerikaanse Tomahawk. Daar zijn volgens Iran 175 mensen bij omgekomen, onder wie veel kinderen. Deze school stond naast gebouwen van de Revolutionaire Garde.
Beurzen zakken, olieprijs stijgt
Net als vorig week lijken de financiële markten te reageren op de berichten over een mogelijke inzet van Amerikaanse militairen op Iraans grondgebied.
De Aziatische beurzen staan in het rood. De Japanse beus Nikkei verliest ruim 3 procent en ook de beurs in Hong Kong staat ruim 1 procent in de min. De verwachting is dat ook de Europese beurzen zometeen lager zullen openen.
Olie is weer duurder geworden. Een vat Brent-olie, de graadmeter voor de olie uit het Midden-Oosten, kost nu meer dan 115 dollar. Inmiddels is ook de prijs voor Amerikaanse olie opgelopen tot boven de 100 dollar.
De adviesprijs voor benzine aan de Nederlandse pomp blijft vanochtend onveranderd, namelijk 2,57 euro per liter.
Aanvallen over en weer gemeld in vijfde week van de oorlog
De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran is de vijfde week ingegaan. Het Israëlisch leger zegt dat het vannacht “militaire infrastructuur” in Teheran heeft aangevallen. De Amerikaanse president Trump zegt in een interview met de Financial Times dat de VS de afgelopen weken 13.000 doelen heeft gebombardeerd en dat dat er nog zo’n 3000 op het lijstje staan.
Iran heeft op zijn beurt weer raketten op Israël en staten aan de Perzische Golf afgevuurd. Details over aantallen, schade en eventuele slachtoffers zijn er nog niet.
Zaterdag mengden de Houthi’s uit Jemen zich in de strijd. Ze vuurden naar eigen zeggen meerdere raketten af op Israël. Israël zegt dat het gisteren twee drones uit Jemen heeft onderschept.
Ook in Libanon gaat de oorlog door. Premier Netanyahu heeft het Israëlische leger het bevel gegeven om een groter deel van Zuid-Libanon blijvend te bezetten. In een videotoespraak zei hij dat de “huidige veiligheidsbufferzone” tegen aanvallen van Hezbollah wordt uitgebreid.
Trump dreigt met inname Iraans olie-eiland Kharg
President Trump zegt in de Financial Times dat hij overweegt om het Iraanse olie-eiland Kharg in te nemen. Op dat eiland in de Perzische Golf staat Irans grootste olieterminal. 90 procent van de Iraanse olie wordt via die terminal geëxporteerd. Kharg is daarom van cruciaal belang voor de inkomsten van het land.
“Om eerlijk te zijn zou ik het liefst de olie van Iran afpakken”, zegt Trump in de Britse krant. “Sommige mensen thuis in de VS zeggen: ‘Waarom doe je dat?’ Maar dat zijn domme mensen.”
“Misschien nemen we het eiland Kharg in, misschien niet”, gaat hij verder. “We hebben heel wat opties. Het zou betekenen dat we daar een tijdje moeten blijven.”
De vrees voor een Amerikaans grondoffensief boots on the ground werd de afgelopen week sterker. De Amerikanen hebben al 3500 militairen in de regio die in Iran aan land zouden kunnen gaan.
Trump zei ook dat in de indirecte gesprekken met Iran – via Pakistaanse bemiddelaars – vooruitgang wordt geboekt. “Het kan snel tot een akkoord komen”, zei hij. Trump heeft de Iraniërs een deadline tot 7 april gesteld.
Trump: komende dagen 20 olietankers door Straat van Hormuz
President Trump zegt dat Iran de komende dagen twintig olietankers door de Straat van Hormuz laat varen. De blokkade van de belangrijke vaarroute sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten heeft de olieprijzen wereldwijd flink doen stijgen.
“Uit respect, denk ik, hebben ze ons 20 grote, grote olietankers gegeven die door de Straat van Hormuz zullen varen, en dat begint vandaag, voor de komende dagen”, zei Trump vanuit zijn regeringsvliegtuig Air Force One. Iran heeft het nieuws nog niet bevestigd.
VN-vredeshandhaver gedood bij aanval in Zuid-Libanon
In het zuiden van Libanon is een Indonesische vredeshandhaver van de VN-vredesmacht in het land omgekomen door een aanval. De Indonesische regering veroordeelt het incident en wil dat er een onderzoek komt. Ze zegt dat de veiligheid van VN-blauwhelmen nooit in gevaar mag worden gebracht.
Volgens de VN ontplofte er een projectiel bij een van de posten van de vredesmacht in de omgeving van Adshit al-Qusayr in het zuiden van Libanon. Een andere vredeshandhaver raakte daarbij ernstig gewond.
De VN-vredesmacht zegt dat nog niet duidelijk is door wie het projectiel was afgevuurd. Daar wordt nu onderzoek naar gedaan. Sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten zijn de gevechten tussen Israël en Hezbollah in Libanon weer opgelaaid.
De blauwhelmen van de VN zijn al tientallen jaren in Zuid-Libanon om de vrede in het gebied te bewaken. Aan de missie Unifil komt eind dit jaar een einde.
