NOS Nieuws•
Drie Nederlandse mannen hebben via YouTube nepnieuws verspreid om de afscheiding van de Canadese provincie Alberta te promoten. Dat blijkt uit onderzoek van de Canadese omroep CBC en de Franstalige radiozender Radio-Canada. Het is niet duidelijk of de Nederlanders samenwerkten, maar de onderzoekers spreken van “een gecoördineerd netwerk dat zich richt op separatisme in westelijke Canadese provincies”.
De Canadese media kwamen de Nederlanders op het spoor nadat de universiteit van Toronto had ontdekt dat 20 YouTube-kanalen zijn gewijd aan het verspreiden van video’s die separatisme in Canada als onderwerp hebben. Deze video’s werden volgens het rapport van de universiteit in totaal zeker 40 miljoen keer bekeken.
Het doel ervan zou zijn om politieke verdeeldheid in het land te misbruiken. In Alberta, gelegen aan de grens met de Amerikaanse staat Montana, is een beweging actief die afscheiding van Canada nastreeft. Zo wil een deel van de inwoners dat de olierijke provincie zelfstandig wordt, een ander, kleiner deel wil zelfs dat Alberta zich aansluit bij de VS.
De onderzoekers spreken van “slopaganda”, een nieuwe vorm van politieke beïnvloeding waarvoor ook AI wordt ingezet. Een van hen noemt noemt het “verontrustend dat deze stemmen zich in het debat mengen en de inwoners van Alberta misleiden, puur om geld te verdienen”.
Bij YouTubevideo’s zijn altijd advertenties te zien en beheerders van kanalen die video’s uploaden krijgen een deel van de inkomsten daarvan. Hoe vaker een video wordt bekeken, hoe meer advertentie-inkomsten de kanalen krijgen.
Nepuitspraken
In de filmpjes komen acteurs voor die zich uitspreken voor de afscheiding van Alberta. Die zijn ingehuurd via verschillende platforms en niet allemaal Canadees. Ook is gebruik gemaakt van beelden van een Canadese acteur die helemaal geen voorstander is van afscheiding van de provincie. Zijn door AI vervormde stem is ook gebruikt als voice-over voor verschillende filmpjes.
In het rapport staat dat de video’s doorspekt zijn van leugens en uit hun verband gehaalde nieuwskoppen. Ook wordt fel van de leer getrokken tegen premier Carney en wordt nepnieuws verspreid over de Canadese politiek.
De video’s staan daarnaast vol met onechte uitspraken van Carney en andere hoogwaardigheidsbekleders, blijkt uit het onderzoek.
‘Zal niet meer gebeuren’
De nieuwzender ontdekte dat Nederlanders achter de YouTube-accounts zitten doordat de daaraan verbonden X-accounts in Nederland zijn aangemaakt. Ook blijkt een van de scripts die naar een ingehuurde acteur zijn gestuurd, te zijn gemaakt door een Nederlander.
Die ontkent na vragen van CBC alle betrokkenheid en stelt dat iemand mogelijk zijn account gehackt heeft. Ook een andere Nederlander, die een Amerikaan had betaald voor het inspreken van filmpjes, beweert dat hij geen misleidende content op een van de YouTube-kanalen heeft geplaatst.
Een van de Nederlanders bevestigt aan BNR dat hij achter een van de YouTube-accounts zit. Het was niet zijn bedoeling om zich te bemoeien met de politiek in Canada, zegt hij. Hij beweert ook geen banden met de separatisten te hebben. “Het zal niet meer gebeuren”, zegt hij tegen BNR.
YouTube verwijdert kanalen
De YouTube-accounts die werden onderzocht en genoemd door CBC, zijn niet meer beschikbaar. De Nederlanders die CBC opvoert zijn lastig vindbaar op sociale media zoals LinkedIn en Instagram. Mogelijk hebben ze nadat het nieuws naar buiten kwam hun accounts offline gehaald.
Een woordvoerder van YouTube laat weten dat er geen spam, oplichting of andere misleidende praktijken worden toegestaan. “We hebben de bevindingen in het rapport grondig bekeken en 30 kanalen beëindigd vanwege het schenden van onze Communityrichtlijnen.”
Handtekeningen voor referendum
Gisteren kondigde de separatistenbeweging aan dat er ruim 300.000 handtekeningen zijn verzameld voor een referendum over de afscheiding. De premier van de provincie gaat nu de authenticiteit van de handtekeningen controleren. Mogelijk gaat het referendum daarna daadwerkelijk door.
