Nederlanders geven opnieuw meer geld uit aan vinyl: ‘Goed nieuws voor de artiest’

• Jacobien van der Kleij

  redacteur Online

De populariteit van ‘fysieke’ muziek zet door. Nederlanders gaven vorig jaar opnieuw meer uit aan langspeelplaten. De omzet van vinyl steeg met 21 procent ten opzichte van een jaar eerder, tot 45 miljoen euro. Ook de verkoop van cd’s zat in de lift.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers van NVPI, de brancheorganisatie van de film- en muziekindustrie. In totaal steeg de omzet in de Nederlandse muziekindustrie met 10 procent naar 367 miljoen euro. Streamingplatforms zoals Spotify, Apple Music, Tidal en Deezer waren verantwoordelijk voor 82 procent van die omzet.

Nederlandse artiesten deden het opnieuw goed. Van de top 10 van bestverkochte singles kwam de helft van eigen bodem, zoals Beetje van Mij van Antoon, ZAAZAA van Frenna en Terug in de Tijd van Yves Berendse. Roxy Dekker spant de kroon met het bestverkochte album vorig jaar, Mama I Made It.

De groei van het aandeel vinyl en cd’s is goed voor de Nederlandse muziekindustrie, zegt Eva de Vroome, woordvoerder van NVPI. Maar die groei betekent niet alles.

“Het overgrote deel van de omzet komt uit streaming, en de groei bij streaming komt met name van streams van luisteraars zonder betaald abonnement”, aldus De Vroome. “En die streams leveren een stuk minder op voor een artiest en label.”

Uit de cijfers blijkt dat het aantal streams met een betaald account vorig jaar is gestegen met slechts 2 procent. “Daar zit nog ruimte voor groei. Muziek mag nog iets meer op waarde worden geschat.” Gemiddeld leveren 1 miljoen streams op Spotify omgerekend voor een artiest tussen de 3000 en 4000 euro bruto op.

Vorig jaar bleek uit de Muziekmonitor van NVPI al dat met name jongeren teruggrijpen naar fysieke muziek. 15- tot 17-jarigen kochten het vaakst platen of cd’s: 28 procent gaf daar geld aan uit, een stuk hoger dan het gemiddelde van alle bevolkingsgroepen van 19 procent. Ook platenwinkels zien hun clientèle verjongen.

“De interesse voor vinyl groeit door”, zegt De Vroome. “Dat is goed nieuws voor artiesten en labels, die daarmee extra inkomsten krijgen.” Een langspeelplaat is namelijk een stuk duurder dan een album luisteren op Spotify. Voor 15 tot 20 euro kan je onbeperkt muziek luisteren op Spotify, voor één album ben je zo tussen de 20 en 40 euro kwijt.

Volgens De Vroome kopen muziekliefhebbers vinyl om verschillende redenen. “Zo vinden ze fijn om iets in handen te hebben, de beleving is anders en het geluid wordt vaak als mooier ervaren”, zegt ze. “En als je groot fan bent van bijvoorbeeld Billie Ellish, ben je bereid om veel geld neer te zeggen voor haar concert, maar ook voor haar muziek.”

Of jongeren naast nieuwe muziek ook tweedehands platen kopen, wil NVPI nog onderzoeken. “Maar het laat wel zien dat mensen op verschillende manieren muziek willen beleven, ze willen niet afhankelijk zijn van één vorm”, zegt ze.

De vinylbeleving past ook bij de trend dat jongeren, tegen de stroom van digitalisering in, behoefte hebben aan tastbare producten zoals boeken en analoge camera’s.

Een heikel punt voor de muziekindustrie is de invloed van AI (kunstmatige intelligentie). De Vroome noemt dat een dreiging. “Muziek die door AI wordt gegenereerd en bij het aanbod komt op streamingdiensten, gaat ten koste van inkomsten die artiesten en labels daarvoor krijgen.”

Ook streamingfraude komt steeds vaker voor. Daarbij wordt het aantal streams op platforms kunstmatig opgekrikt met behulp van AI-bots, zodat meer inkomsten worden gegenereerd. “De opkomst en verbetering van AI heeft streamingfraude verder een impuls gegeven.” Labels en platforms werken steeds vaker samen om dat tegen te gaan.