NOS Nieuws••Aangepast
Vandaag is het twintigste soloalbum van Paul McCartney, The Boys of Dungeon Lane, verschenen. Op het nu al lovend ontvangen album blikt de ex-Beatle terug op zijn jeugd in Liverpool en zijn eerste herinneringen aan George Harrison en John Lennon. Op een van de veertien nummers zingt hij samen met Ringo Starr.
De 83-jarige ‘Macca’ is niet de enige artiest van wereldformaat die op hoge leeftijd nog nieuwe muziek maakt. The Rolling Stones brengen op 11 juli een nieuw album uit, Foreign Tongues. Ook collega-Beatle Starr (85) kwam vorige maand met nieuwe muziek. Hoe houden deze oude knarren hun stem in topvorm?
Nostalgie
Muzikant en Beatleskenner Yorick van Norden was deze maand als enige Nederlander uitgenodigd voor de luistersessie van het nieuwe album van McCartney in Abbey Road Studio 2.
“Dat was heel bijzonder”, zegt hij. “Het idee dat je in een studio bent met een Beatle, met alles wat hij daar heeft gemaakt.” In Studio 2 namen The Beatles bijna al hun platen op.
Van Norden had een stoel vlak tegenover McCartney, die elk nummer inleidde: waar je als luisteraar op moest letten, en hoe het tot stand was gekomen.
“Op de plaat staan twee à drie nummers waar McCartney een beetje kwetsbaar en wiebelig klinkt”, zegt hij, zoals Days We Left Behind. “Maar dat is helemaal niet zo erg. Het zijn nostalgische nummers waarin een man van 83 terugkijkt op zijn jeugd en zijn rijke leven. Het zou heel anders binnenkomen als iemand van 22 dat zong.”
Als rockster op leeftijd moet je rekening houden met je oudere stem, zegt Van Norden. “Je stembanden bestaan uit spieren: hoe jonger je bent, hoe flexibeler die zijn. Ook bij de stem van McCartney, die zijn hele leven intensief en intuïtief heeft gezongen en lang heeft gerookt, eist de tijd uiteraard zijn tol.”
Van McCartney is bekend dat hij vaste stemrituelen heeft, zoals het inademen van hete stoom met een handdoek over zijn hoofd. Ook staat hij bijna dagelijks in de sportschool. “Hij was heel lang gezegend met een stem waarbij alles vanzelf ging. Zo dronk hij vroeger nooit water op het podium, maar dat doet hij tegenwoordig wel.”
Sneller hees
Ook in Nederland zijn sommige rocksterren nog niet uitgeteld. De 85-jarige Peter Koelewijn treedt nog altijd op. “Je komt er wel achter dat je sommige nummers een toontje lager moet zingen”, zegt Koelewijn. Bijvoorbeeld bij Angeline, Je wordt ouder papa en Kom van dat dak af. “Je voelt dat je sneller dan voorheen hees wordt.”
Als je ouder wordt, moet je jezelf niet voor de gek houden, vindt de zanger. “Je kunt niet meer hetzelfde als toen je 30 was, je moet je aanpassen. Zo kon ik vroeger doorhalen tot ver na middernacht, maar dat doe ik niet meer. Elke dag sporten doet hij ook niet. “Maar ik heb wel twee hondjes die vier keer per dag moeten worden uitgelaten.”
Goed doseren met je stem is het credo, zegt hij. “En ik heb zo’n bruin vermoeden dat Mick Jagger dat ook doet.” Aan stemoefeningen doet hij niet. “Het is wat het is. Als het niet meer gaat, dan gaat het gewoon niet meer. En anders ga ik twee tonen lager zingen.”
De 81-jarige Frank Kraaijeveld deelt die mening. Hij is zanger en oprichter van de oudste rockband van Nederland, de Bintangs, en staat al 65 jaar op het podium. “Ik zie leden van de band ABBA wel eens oefeningen doen, maar daar heb ik geen kaas van gegeten.”
Heel hoge noten zingt hij overigens altijd samen met andere bandleden. “Dan trek je je aan elkaar op en moet je extra knijpen. Je houdt je ook niet in: die kracht hoort nou eenmaal bij rockmuziek.”
Onder McCartney-fans is het de laatste jaren een terugkerend thema: hoe klinkt hij op zijn nieuwe plaat? “Voor zijn leeftijd klinkt het nog heel goed”, concludeert Van Norden. “Zijn stem klinkt beter dan op zijn vorige twee albums.”
De plaat is goed geproduceerd door Andrew Watt, vindt Van Norden. Met subtiele toonhoogtecorrectie is McCartneys zang bewerkt. “Iets wat tegenwoordig een standaardpraktijk is in de popwereld, ook bij jonge artiesten.”
Volgens Van Norden is McCartney altijd een meester geweest in popmuziek met rijke melodieën. Door nummers te schrijven binnen een kleiner stembereik past hij zich aan zijn huidige mogelijkheden aan, waardoor het album geloofwaardig en authentiek klinkt. “Hij probeert niet geforceerd relevant te blijven, maar omarmt juist zijn leeftijd en verleden.”
