NOS Nieuws•
Nieuwe filmbeelden laten zien hoe het Duitse leger Nederland binnendrong en op verzet stuitte in Zuid-Limburg. Tot nu toe zijn er van de strijd in het uiterste zuiden van Nederland vooral foto’s en maar weinig bewegende beelden opgedoken.
Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) heeft de beelden onlangs aangekocht van een verzamelaar. Ze zijn vandaag, 86 jaar na het begin van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, te zien in de beeldbank van het instituut.
Bekijk de (geluidloze) beelden:
Unieke film met oorlogsbeelden van Duitse invasie in Limburg
Wat de bewegende beelden volgens het instituut uniek maken is dat ze duidelijk laten zien dat het Nederlandse leger, met weinig militairen en verouderde bewapening, ook in Limburg weerstand bood. Van de luchtlandingen in West-Nederland en de opmars door Noord-Brabant is meer filmmateriaal beschikbaar.
“Zo ontzettend veel beeld van de strijd in Nederland is er niet. Je ziet goed hoe een opmars te werk gaat, waar de Duitsers tegenaan lopen, hoe lastig het is om in een waterrijk en heuvelrijk gebied op te rukken. We hebben er veel fotomateriaal van, maar weinig bewegend materiaal”, vertelt Erwin van Loo van het NIMH.
Verwoeste bruggen
Op de beelden die op 9, 10 en 11 mei werden geschoten is te zien dat de Duitse 4e Pantserdivisie moeite had om snel op te rukken. Ze werden geconfronteerd met talloze verwoeste bruggen en bruggetjes. Zo is op de beelden te zien dat de Sint Servaasbrug, de Wilhelminabrug en de spoorbrug in Maastricht door de Nederlanders zijn opgeblazen.
Met behulp van rubberen bootjes worden de eerste militairen en voertuigen naar de overkant gebracht. Een geïmproviseerde noodbrug maakt het voor de militairen en voertuigen vervolgens makkelijker om over te steken. Ook is te zien hoe de Duitsers door verschillende doorbroken wegversperringen rijden.
Propaganda voor intern gebruik
“Pas na digitalisering hadden we door wat we in handen hadden. Ze zijn overduidelijk gemaakt door een Duitse Propaganda Kompanie. Ze zijn echter nooit vertoond in de bioscoopjournaals, vermoedelijk omdat ze niet interessant genoeg waren destijds.
Je moet niet vergeten dat de Duitsers tijdens de ‘Blitzkrieg’ van mei/juni 1940 enorm veel hebben gefilmd en dus genoeg keuze hadden in wat ze vertoonden aan het grote publiek”, vertelt Van Loo. Mogelijk zijn de beelden wel gebruikt als interne voorlichtingsfilm.
Geen euforie bij Duitsers
Op de beelden is ook te zien hoe Duitse militairen zich op 9 mei, de vooravond van de inval in Nederland, voorbereiden. Onder een overkapping van een boerenbedrijf net over de grens brengen ze hun pantservoertuigen in gereedheid. Munitiehouders worden met patronen gevuld. Het voorbereiden op de strijd gebeurt terwijl ze worden omringd door een varken dat rondscharrelt, ook zijn er kippen te zien. Een haast vreedzaam tafereel.
Toch moet volgens Van Loo niet vergeten worden dat in Zuid-Limburg verliezen te betreuren waren. Zo beschrijft hij ook in het boek En ineens was het oorlog. 47 Nederlanders sneuvelden als gevolg van de strijd. Het aantal doden aan Duitse zijde ligt minstens zo hoog.
Hoewel de verdediging in het uiterste zuiden van Nederland razendsnel bezweek, was er bij de Duitsers van euforie geen sprake. Door de verwoeste bruggen en bruggetjes liepen ze een urenlange vertraging op. Hierdoor bereiken ze minder snel dan verwacht Belgisch grondgebied.
