Nog steeds crisis in Ceuta, honderden jonge migranten slapen op straat

• Miral de Bruijne

  correspondent Spanje en Portugal

Wie door de straten van Ceuta rijdt, merkt direct dat de crisis nog niet voorbij is. Er is geen strand of steeg waar de gevolgen van de bestorming van de Spaanse exclave eind vorige maand niet te zien zijn. Overal lopen vooral jonge migranten rond, een groot deel van hen slaapt op straat. Dat 500 kwetsbare kinderen naar het vasteland worden verplaatst, lijkt voor nu vooral pleisters plakken.

Deze week zijn in Ceuta nieuwe opvangcentra ingericht, die meer mensen een dak boven het hoofd bieden. Alleen is ook in die centra niet genoeg plek voor iedereen. Het is duidelijk dat zowel de lokale overheid als de regering in Madrid de situatie niet onder controle heeft, wat de toestand voor vooral meisjes gevaarlijk maakt.

Daarom zetten buurtbewoners zich in om vooral de kwetsbare migranten zoals jonge meisjes en vrouwen te helpen. Ahmed Enfed-dal is voorzitter van een van de buurtverenigingen in Ceuta. “Er gingen geruchten rond over seksueel geweld op straat en we hebben besloten de vrouwen te helpen”, vertelt hij.

Met vrijwilligers heeft hij een pleintje met een hek eromheen omgetoverd tot een opvangcentrum. Daar kunnen meer dan een honderd mensen slapen onder doeken die als tenten dienen. Er ligt kleding die is ingezameld en overdag krijgen ze een maaltijd. Als het donker wordt, houden de jongens uit de buurt de wacht.

Khouloud is een van de meisjes die daar nu verblijven. Ze is 17 en is ’s nachts naar Ceuta gezwommen. “Het was donker en mensen waren aan het duwen en trekken in het water. Ze probeerden me zelfs onder water te duwen”, vertelt ze. Toen ze aankwam in Ceuta verstopte ze zich met haar nichtjes in een bos. Ze waren bang dat de politie hen terug naar Marokko zou sturen.

Op den duur werd hun schuilplek te gevaarlijk. “Buiten waren er jongens die ons wilden verkrachten”, zegt ze. Ze kent meisjes die na seksueel misbruik terug zijn gegaan naar Marokko, te bang om in Ceuta te blijven.

Zelf is Khouloud vastberaden om te blijven, want voor haar is dit de eerste stap naar een nieuwe toekomst. In Marokko verdiende ze zo’n 5 euro per dag en ze hoopt in Spanje voor meer te kunnen gaan werken:

Of Khouloud binnenkort naar Europa gaat, weet ze niet. Ze is niet een van de kinderen die naar het vasteland worden gebracht. Wie er dan wel op die lijst staan en waarom er juist voor hen is gekozen, is niet bekendgemaakt. Volgens een vertegenwoordiger van de gemeente Ceuta kwam deze beslissing van de landelijke regering überhaupt uit de lucht vallen.

“Ik moest het horen van de pers”, zegt Kissy Chandiramani, vertegenwoordiger van de gemeente, tegen de NOS. “We zijn niet officieel geïnformeerd”, stelt zij. Volgens het ministerie dat hierover gaat, zou de burgemeester van de exclave wel op de hoogte zijn gebracht. Dergelijke politieke discussies tussen Madrid en Ceuta zijn ondertussen de dagelijkse praktijk en lijken met de dag verder uit de hand te lopen.

Ondertussen is nog altijd onduidelijk wanneer de groep van 500 kwetsbare migranten naar het vasteland vertrekt. Het is een beslissing die politiek veel aandacht krijgt, maar als oplossing een druppel op een gloeiende plaat lijkt te zijn. Ceuta zou iets meer dan 2000 minderjarigen hebben geregistreerd, maar in werkelijkheid ligt dat getal waarschijnlijk veel hoger.

Voor Ahmed Enfed-dal en andere buurtbewoners duurt deze crisis veel te lang. “We zijn erg moe, niet alleen ik, maar ook de vrijwilligers en buurtbewoners. Er komt een moment dat mensen te moe worden om nog hulp te kunnen bieden”, zegt hij. In Ceuta wonen ruim 80.000 mensen en volgens schattingen zijn er nu zeker 10.000 migranten.

“Stel je voor dat in het metropoolgebied Madrid, waar zo’n 7 miljoen mensen wonen, ineens 700.000 mensen binnenkomen. En dat zij door de stad zwerven, zonder een plek om naartoe te gaan”, zegt Chandiramani. Volgens haar zou de stad dan helemaal vastlopen. De gemeente zit dan duidelijk met de handen in het haar. De kortetermijnoplossingen zijn al moeilijk te vinden, laat staan oplossingen voor de lange termijn.