NOS Nieuws•
De NS gaat een onderdeel van de automatisering uitbesteden aan een Nederlandse dochteronderneming van een Amerikaanse IT-leverancier. Met de samenwerking komt een deel van de bedrijfsvoering indirect in Amerikaanse handen.
Het Nederlandse Enterprise Services gaat “het beheer en de hosting verzorgen van een technisch platform waarop interne applicaties kunnen draaien”, schrijft de NS. Een voorbeeld is de financiële planning van het bedrijf en een platform voor hulpmiddelen in werkplaatsen voor treinen.
Enterprise Services Nederland is een dochteronderneming van het Amerikaanse DXC Technology. Uit vertrouwelijke aanbestedingsinformatie in handen van NRC blijkt dat die Amerikaanse leverancier het goedkoopste bod deed voor de klus, maar niet het hoogst scoorde op kwaliteit. De overeenkomst geldt volgens NRC voor minimaal zes en mogelijk twaalf jaar en kost de NS maximaal 400 miljoen euro.
Volgens tech-expert Bert Hubert, oud-toezichthouder op de inlichtingendiensten, is de keuze van de NS niet opvallend, omdat het spoorwegbedrijf al jaren bezig is met het overstappen op Amerikaanse leveranciers. Hij noemt het tegenover de NOS wel bijzonder dat de NS nu deze nieuwe stap zet, omdat er steeds meer zorgen leven of gegevens wel veilig zijn in Amerikaanse handen.
NS: systemen niet kritiek
Volgens de NS gaat de nieuwe ICT-leverancier geen systemen beheren waarin persoons- of reizigersgegevens worden verwerkt. Ook zijn de systemen volgens het bedrijf geen kritieke systemen, die noodzakelijk zijn voor het rijden van de treinen of de informatievoorziening.
Hubert denkt dat de systemen wel van invloed zijn op het rijden van de treinen. Volgens hem hebben de systemen invloed op elkaar en kan een storing aan een niet-kritisch systeem wel voor ontregeling elders zorgen.
De deskundige vreest voor de wispelturigheid van de Amerikaanse president Trump, en ziet het zomaar opleggen van sancties als mogelijk gevaar. “Het is vaker gebeurd dat hij met zijn verkeerde been uit bed stapte, en dat hij sancties oplegde aan een Europees of Nederlands bedrijf.” Hij wijst naar het Internationaal Strafhof, waar rechters sancties opgelegd kregen.
Digitale autonomie
Dat de NS nu kiest voor een onderneming onder een Amerikaanse leverancier, staat haaks op de Europese en Nederlandse wens om digitaal autonoom te zijn. In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA staat strategische autonomie hoog op de agenda. De NS is niet direct onderdeel van de Rijksoverheid, maar de Nederlandse staat is wel de enige aandeelhouder.
Hubert had de NS willen adviseren er langer over na te denken. “Eerder was het beheer van deze systemen in handen van KPN, dus het is niet zo dat we dit in Nederland niet kunnen.” Op de vraag of het verstandig is om – kortgezegd – de VS niet op deze manier aan de knoppen te laten zitten, reageert de tech-deskundige: “Precies, en zeker niet in 2026.”
