NOS Nieuws•
-
Christiaan Paauwe
correspondent Midden- en Oost-Europa
-
Christiaan Paauwe
correspondent Midden- en Oost-Europa
Toen de VS en Israël hun aanval op Iran begonnen, was president Zelensky een van de eerste wereldleiders die steun uitspraken. Waar Europese ambtgenoten terughoudend of zelfs kritisch waren, noemde de Oekraïense leider de aanval “rechtvaardig”. Het Iraanse volk moet de kans krijgen zich te ontdoen van het terreurregime, aldus Zelensky, en om de veiligheid te waarborgen van “alle landen die hebben geleden onder het terrorisme uit Iran”.
Daarmee doelde hij ook op zijn eigen land. Iran helpt Rusland al jaren met de oorlog in Oekraïne, vooral met de ontwikkeling en levering van kamikazedrones. Zelensky’s steunbetuiging voor het aanpakken van een Russische bondgenoot was dan ook vanzelfsprekend. Maar in Oekraïne weten ze ook: de oorlog in het Midden-Oosten kent ook risico’s.
Allereerst kan de strijd Oekraïne helpen. Als het Iraanse regime valt, verliest het Kremlin na Maduro in Venezuela en Assad in Syrië opnieuw een vriend. Dat heeft gevolgen voor Moskou’s invloed op het wereldtoneel. President Poetin blijkt zijn bondgenoten keer op keer niet te kunnen helpen. De Oekraïense oud-minister Koeleba zegt dat Rusland “vernederd wordt, omdat het niets kan doen”.
Daarnaast kan Oekraïne de geopolitieke situatie opnieuw neerzetten als ‘wij-tegen-zij’. Wij, de Oekraïners en Amerikanen, tegen zij, de Russen en Iraniërs. Voor Zelensky is het cruciaal zichzelf neer te zetten als betrouwbare bondgenoot van Amerika. De relatie met de regering-Trump is op zijn zachts gezegd moeizaam. De hoop is dat het anti-Russische kamp in Washington nu een grotere stem krijgt.
Drones
Volgens Zelensky heeft Iran Rusland 57.000 Shahed-drones geleverd, waarmee Oekraïense steden werden geterroriseerd.
De verwachting is echter niet dat de Russische luchtaanvallen nu minder worden. Moskou produceert inmiddels op grote schaal een eigen versie van de Shahed, de Geran.
In de video zie je hoe Oekraïense militairen jagen op kamikazedrones:
Mee met Oekraïense militairen die op drones jagen: ‘Je wil ze neerschieten’
Bovendien leidt het sluiten van de Straat van Hormuz tot piekende olieprijzen. De inkomsten van de Russische olieverkoop liepen het afgelopen jaar juist terug. Als de strijd in het Midden-Oosten voortduurt en de olieprijs hoog blijft, wordt de oorlogskas van het Kremlin gespekt.
Munitietekort?
Andersom kan de oorlog in het Midden-Oosten tot tekorten leiden voor Oekraïne, erkent Zelensky ook. Nu zijn leveringen van wapens, munitie en vooral rakketten voor luchtafweersystemen zoals de Patriot nog niet minder geworden. Maar die systemen draaien op volle toeren om Iraanse rakketten en drones uit de lucht te schieten. Als de strijd lang doorgaat, zou Amerika kunnen besluiten wapenpakketten die Europese bondgenoten inkopen voor Kyiv naar het Midden-Oosten te sturen.
Dat gebeurde aan het begin van de oorlog tussen Hamas en Israël ook. “Artilleriegranaten uit Amerikaanse voorraden kwamen in Israël terecht”, zegt de Oekraïense politicoloog Volodymyr Fesenko tegen de Oekraïense nieuwszender Kanal 24. “Dat leidde tot een ernstige crisis.”
Onderhandelingen
En dan is er nog de zorg dat de oorlog in het Midden-Oosten Oekraïne naar de achtergrond drukt. Dat terwijl de strijd in alle hevigheid doorgaat en Oekraïne de afgelopen weken in het zuiden voorzichtig terreinwinst heeft geboekt.
Want wanneer heeft Washington weer aandacht voor onderhandelingen met Oekraïne en Rusland? Deze week zouden de gesprekken verdergaan in Abu Dhabi. Maar aangezien de oorlog ook de Emiraten treft, is het de vraag of, waar en wanneer die plaatsvinden.
