Opnieuw burgemeesters van Turkse oppositie aangehouden

• Gulsah Ercetin

  correspondent Turkije

De Turkse politie heeft opnieuw burgemeesters van oppositiepartij CHP aangehouden. Dit keer gaat het om de burgemeester van het district Etimesgut in Ankara, Erdal Besikcioglu. Hij werd samen met 37 gemeenteambtenaren meegenomen na een inval in het gemeentehuis in het westen van de Turkse hoofdstad.

In totaal zijn 51 mensen gearresteerd. Zij worden onder meer verdacht van corruptie en machtsmisbruik.

Besikcioglu is in Turkije geen onbekende. Voordat hij de politiek inging, verwierf hij grote bekendheid als hoofdrolspeler in de populaire misdaadserie Behzat C., waarin hij een politieman speelde. In 2024 ging hij namens de CHP de politiek in en werd hij gekozen tot burgemeester van Etimesgut.

Een dag eerder vond ook al een grote politieactie plaats in het district Üsküdar in Istanbul. Daar werd burgemeester Sinem Dedetas samen met vijf anderen opgepakt. Ook zij worden verdacht van onder meer corruptie en het manipuleren van aanbestedingsprocedures.

Sinds de lokale verkiezingen van 2024 wordt Üsküdar voor het eerst in jaren weer bestuurd door de oppositie. Het district gold lange tijd als een bolwerk van de regerende AK-partij van president Erdogan. Hij hield er geregeld zijn overwinningstoespraken en heeft er zelfs een woning.

Binnen de oppositie wordt Dedetas gezien als een van de rijzende sterren. Volgens veel kiezers weet zij ook buiten de traditionele achterban van de partij een breed publiek aan te spreken. Na de arrestatie van de inmiddels afgezette burgemeester Ekrem Imamoglu werd ze binnen de oppositie dan ook genoemd als een mogelijke kandidaat voor het burgemeesterschap van Istanbul.

Sinds de arrestatie van Imamoglu hebben politie en justitie meerdere grootschalige acties uitgevoerd bij gemeenten die worden bestuurd door de oppositie. Daarbij zijn honderden mensen die gelieerd zijn aan de CHP gearresteerd, onder wie burgemeesters, ambtenaren en andere prominente partijleden.

De Turkse regering houdt vol dat justitie volledig onafhankelijk opereert en dat de rechtbanken hun werk doen. De oppositie ziet dat heel anders. Volgens de CHP worden de corruptieonderzoeken gebruikt om politieke tegenstanders uit te schakelen. Juist omdat de partij bij de regionale verkiezingen van 2024 voor het eerst in jaren als grootste uit de bus kwam.

Daarnaast wijst de oppositie erop dat het grootschalige corruptieonderzoek bij gemeenten zich vrijwel uitsluitend lijkt te richten op bestuurders van de CHP. Volgens de partij is het opmerkelijk dat nauwelijks bestuurders van de AK-partij worden aangehouden.

Maar binnen de oppositie zelf zijn er ook spanningen. Vorige week maakte de afgezette partijleider Özgür Özel bekend dat hij een nieuwe partij opricht.

Aanleiding daarvoor was een uitspraak van een Turkse rechtbank, die oordeelde dat er onregelmatigheden waren tijdens het partijcongres van 2023 waarop Özel tot partijleider werd gekozen. Als gevolg van die uitspraak moest hij weg en keerde oud-partijleider Kemal Kilicdaroglu terug.

Die terugkeer leidde direct tot onrust binnen de partij. Kilicdaroglu verloor de afgelopen jaren meerdere verkiezingen van president Erdogan en veel aanhangers vragen zich af wat de 77-jarige man nog te bieden heeft.

Inmiddels hebben ruim 90 parlementariërs zich aangesloten bij Özel, 44 blijven bij de CHP. Özel zelf zegt dat de burgemeesters van ruim 200 gemeenten ook met hem meegaan. Ook zouden onder de arrestanten van de afgelopen dagen mensen zitten die zich bij zijn nieuwe partij willen aansluiten.

Özel noemde de rechtszaak over het partijcongres eerder al een juridische aanval op hem en zijn achterban. De Turkse regering verwerpt die beschuldigingen en benadrukt dat de zaak oorspronkelijk was aangespannen door leden van de oppositie zelf en niet door de AK-partij.

Critici zetten daar echter vraagtekens bij. Volgens hen komt de interne verdeeldheid de regering juist goed uit en wordt die bewust uitvergroot, in de hoop dat de oppositie verder uiteenvalt.

Bovendien zeggen kenners dat het voor een nieuw opgerichte partij lastig is om in korte tijd een naam op te bouwen en genoeg steun te winnen. Zeker in een land waar de oppositie moeilijk campagne kan voeren, omdat veel televisiezenders in handen zijn van of gelieerd zijn aan de regering. De verkiezingen staan gepland voor 2028, maar die zouden volgens experts weleens door de president vervroegd kunnen worden.