Organisaties eisen dat Meta stopt met verwijderen queer accounts

• Indy Scholtens

  redacteur Online

Meta moet stoppen met het zonder motivering blokkeren en verwijderen van queer-accounts op Instagram. Dat schrijven organisaties in een sommatiebrief aan de techgigant.

In de afgelopen maanden werden meerdere accounts herhaaldelijk geblokkeerd of verwijderd door Meta. Het Amerikaanse Repro Uncensored documenteerde(opent in nieuw venster) in april meer dan zeventig gevallen van censuur, waarvan veel in de Europese Unie. Het ging vooral om accounts met posts over queer-thema’s en abortus.

De organisaties eisen nu dat Meta stopt met het verwijderen van de accounts. Ook willen ze van Meta weten waarom de accounts verwijderd werden. En er moet een contactpersoon komen die bij toekomstige kwesties kan worden aangesproken.

Ondertekenaars van de brief zijn onder meer de eigenaren van de Amsterdamse club Tillatec, The Queer Agenda, digitale actiegroep Bits of Freedom en de lhbti-belangenorganisatie COC Nederland.

Advocaten van de organisaties hebben Meta twee weken gegeven om te reageren, anders volgen juridische stappen. De NOS heeft Meta vanochtend om een reactie gevraagd.

In de sommatiebrief, die in handen is van de NOS, schrijft advocatenkantoor Brandeis dat Meta meerdere artikelen heeft overtreden van de Europese grondwet, de Digital Services Act (een EU-wet voor sociale media), de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en het Nederlandse burgerlijk recht.

De eigenaren van de geblokkeerde accounts konden uit het niets hun account niet meer in. Ze kregen een geautomatiseerd bericht dat ze de regels hadden overtreden. In sommige gevallen werd het “uitbuiten van mensen” genoemd, in andere gevallen zou een post of account de community standards overtreden.

Eigenaren van de accounts zeiden vooraf geen waarschuwing te hebben gekregen. Ook vonden ze de redenatie vaak niet duidelijk en was er geen contactpersoon te bereiken om bezwaar te maken. Dat resulteerde voor sommigen in de permanente verwijdering van hun account.

“Het zonder reden, zonder waarschuwing en zonder goede bezwaarmogelijkheid verwijderen van accounts is in strijd met meerdere regels”, zegt Minke Gommer, advocaat bij bureau Brandeis. Onder de Digital Services Act is Meta verplicht een duidelijke reden te geven voor het verwijderen van de accounts. Ook moeten gebruikers in beroep kunnen gaan.

Volgens Gommer schendt Meta ook het discriminatieverbod en de vrijheid van meningsuiting. “Platforms mogen minderheidsgroepen niet structureel uitsluiten van het publieke debat.”

Jan Hoek, kunstenaar en oprichter van de inclusieve kunstruimte No Limits! Art Castle is een van de ondertekenaars van de brief. In april werden zijn acht accounts geblokkeerd na één post. Later werd een deel hersteld.

Hoek zocht in eerste instantie contact met advocatenkantoor Brandeis om de rest van zijn accounts terug te krijgen. Hij vroeg zich wel af of het de moeite waard was zich in te spannen bij een platform “dat ons er zo weer afgooit”. Daarom trekt hij nu met anderen op. “We willen dat Meta ophoudt met queerdiscriminatie en zich aan de Nederlandse en Europese wetgeving gaat houden”, zegt Hoek.

In dit geval hebben voornamelijk queer-organisaties zich verenigd, maar ze hopen dat met de brief een voorbeeld wordt gesteld. “Wat voor ons geldt moet ook gelden voor sekswerkers, Palestina-activisten en abortusactivisten, die allemaal met hetzelfde te maken hebben”, zegt Hoek.

Hij hoopt dat Meta een toezegging doet en het niet tot verdere juridische stappen laat komen.

“Reageert Meta niet of onvoldoende, dan kunnen onze cliënten zonder verdere waarschuwing een procedure starten waarin de maatregelen via een rechter worden afgedwongen”, aldus Gommer.

De NOS heeft Meta om een reactie gevraagd.