NOS Nieuws•
Een voormalig gynaecoloog van het ziekenhuis Rijnstate in Arnhem verwekte in de jaren 70 en 80 met zijn eigen zaad zeker zestien donorkinderen. Dat blijkt uit onafhankelijk onderzoek van het ziekenhuis.
De gynaecoloog heeft toegegeven dat hij zijn eigen sperma gebruikte om om vrouwen via kunstmatige inseminatie zwanger te maken. De man deed dat zonder dat de wensouders dit wisten.
De arts werkte in de kliniek van het Elisabeth Gasthuis dat later samen met twee andere ziekenhuizen Rijnstate werd. Het is onduidelijk om hoeveel donorkinderen het precies gaat. Tot nu toe zijn er zestien donorkinderen bekend, aldus Rijnstate.
Het Arnhemse ziekenhuis roept mogelijke donorkinderen van de gynaecoloog op om hun DNA te geven aan expertisecentrum Fiom.
Documentaire
Waarom de man zijn eigen sperma gebruikte, is volgens het ziekenhuis vooralsnog onduidelijk. De gynaecoloog heeft tegen de onderzoekers gezegd dat hij zijn eigen zaad gebruikte als de donor het liet afweten.
Uit het onderzoek blijkt ook dat de arts drager is van een erfelijke aandoening.
“Onacceptabel”
Tot in de jaren 90 was er in Nederland geen wet- en regelgeving over fertiliteitsbehandelingen, wel bestonden er algemene professionele richtlijnen en gedragsregels voor artsen. Daarin stond bijvoorbeeld dat een arts “niet verder doordringt in de privésfeer van de patiënt dan in het kader van de hulpverlening noodzakelijk is”.
“Wij vinden het handelen van de dokter ook in het licht van die tijd onacceptabel. Er is geen twijfel dat het gebruik van eigen zaad door een arts bij fertiliteitsbehandelingen van patiënten in strijd is met deze gedragsregels”, aldus Hans Schoo, bestuurder van het ziekenhuis.
De onderzoekers concluderen ook dat Rijnstate zich te weinig heeft ingeleefd in de gevolgen van kunstmatige inseminatie voor donorkinderen en ouders. “Mensen hebben vaak het gevoel gehad dat hun vragen onbeantwoord bleven. Dat betreuren we”, aldus Schoo.
Eerder bleek dat ook in andere ziekenhuizen artsen eigen zaad hebben gebruikt bij kunstmatige inseminatie. Zo zijn tientallen donorkinderen verwekt met het zaad van Jan Karbaat, die een vruchtbaarheidskliniek had in het Zuiderziekenhuis in Rotterdam en MC Bijdorp in Barendrecht.
De beroepsvereniging van gynaecologen (NVOG) bevestigde na recent onderzoek van Nieuwsuur dat de nieuwe werkwijze van Nederlandse fertiliteitsklinieken sinds 2004 heeft geleid tot zeker 85 massadonoren. Klinieken hielden zich lang niet altijd aan de richtlijn van maximaal twaalf gezinnen per donor, die sinds 2018 van kracht is.
