NOS NieuwsAangepast
Na dagen van massale protesten is president Peña van Paraguay opgestapt. Paraguayanen gingen begin deze week woedend de straat op nadat de digitale bank Ueno onder toezicht werd geplaatst. Sindsdien kunnen miljoenen inwoners niet bij hun geld.
De 47-jarige Peña lag onder vuur vanwege zijn banden met de bank. Zo was hij tot vorig jaar nog aandeelhouder. Inwoners eisten daarom zijn aftreden, een oproep waar hij nu gehoor aan heeft gegeven.
“Beste landgenoten”, zegt Peña in de videoboodschap. “Vandaag spreek ik tot u op een van de moeilijkste momenten van mijn leven.” Hij zegt af te treden om de stabiliteit in het land niet in gevaar te brengen.
Zijn vertrek komt niet als een verrassing. Het land staat op zijn kop sinds Ueno onder curatele werd geplaatst door de Paraguayaanse centrale bank. Dat werd gedaan vanwege ernstige financiële problemen.
Zo zou de bank minder dan de helft van het verplichte minimum aan eigen vermogen over hebben en te weinig geld hebben om aan directe betalingsverplichtingen te voldoen, aldus de financiële toezichthouder.
Ook wordt de bank ervan verdacht te veel risico te hebben genomen bij het verstrekken van leningen. Zo leende Ueno vermoedelijk geld uit aan de eigenaren van aan de bank gelieerde personen, terwijl garanties of onderpanden daarvoor ontbraken.
Om te voorkomen dat de bank omvalt, zijn alle tegoeden en banktransacties geblokkeerd. Ongeveer 3 miljoen klanten kunnen daardoor niet bij hun geld. Dat komt neer op ongeveer 60 procent van de volwassen bevolking van het Latijns-Amerikaanse land.
Demonstranten gingen massaal de straat op:
“President Santiago Peña en zijn partij hebben al ons spaargeld gestolen!”, riep een van de demonstranten in hoofdstad Asunción. De oppositie liet zich eerder deze week ook woedend uit over Peña, en eiste zijn aftreden.
Parlementsleden beschuldigen Peña van belangenverstrengeling, gebrekkig financieel toezicht, misbruik van pensioenfondsen en doofpotpraktijken in verband met de bankencrisis.
In zijn verklaring bood hij excuses aan, maar verantwoordelijkheid voor de ontstane chaos nam hij niet. Hij zei dat zijn prioriteit ligt bij het garanderen dat spaarders hun geld terugkrijgen. “Achter elke deposito schuilen jaren van inspanning, opoffering en familieplannen”, aldus de president.
Hoewel Peña vrijwillig lijkt te vertrekken, moet zijn ontslag nog officieel worden geaccepteerd door het Paraguayaanse Congres. De kans dat dat gebeurt, is klein.
Kort nadat hij zijn vertrek had aangekondigd, stemde het parlement unaniem voor het starten van een afzettingsprocedure. Als die procedure wordt doorgezet en hij formeel uit zijn ambt wordt gezet, verliest hij zijn immuniteit en speciale bescherming als voormalig staatshoofd. Dat betekent dat hij niet langer gevrijwaard is van strafrechtelijke vervolging.
Santiago Peña kwam in 2023 aan de macht als een van de jongste presidenten in de Paraguayaanse geschiedenis. Zijn rechts-conservatieve Colorado-partij regeert het land al sinds 1947 bijna onafgebroken. Eerder was Peña minister van Financiën. Door zijn aftreden zal vicepresident Pedro Alliana naar verwachting het stokje van hem overnemen.
