NOS Nieuws••Aangepast
Het kabinet onderzoekt of pepperspray legaal kan worden voor mensen die gestalkt worden of die op een andere manier worden bedreigd. In Denemarken gebeurt dat al en minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) gaat na of we dat hier ook kunnen invoeren.
In een debat over geweld tegen vrouwen vorig jaar, naar aanleiding van de moord op de 17-jarige Lisa, zei Van Weel al dat hij bereid was om te kijken of pepperspray voor iedereen legaal kan worden zodat vooral vrouwen en meisjes zich beter kunnen verdedigen. Daarna heeft zijn ministerie onderzocht hoe de rest van Europa met pepperspray omgaat. Dat blijkt heel verschillend te zijn, maar de minister lijkt het Deense model het best om te verkennen.
In Denemarken kunnen mensen met “een bijzondere beschermingsbehoefte” een vergunning krijgen van de politie om pepperspray bij zich te hebben. Dat gaat bijvoorbeeld om vrouwen die last hebben van stalking, ruzie hebben met een ex of vrezen voor eergerelateerd geweld.
Risico’s
Van Weel onderzoekt dus of hij het voor die groep kan regelen. De VVD’er lijkt er huiverig voor om pepperspray voor iedereen te legaliseren. Uit het eerste onderzoek van zijn ministerie blijkt namelijk dat er “significante risico’s” kleven aan het legaal maken van pepperspray. “Deze risico’s omvatten onder meer dat de agressor de pepperspray kan afpakken en juist tegen vrouwen kan gebruiken en dat door onervarenheid of weersomstandigheden de pepperspray de vrouw zelf kan treffen en weerloos kan maken”, schrijft de minister aan de Tweede Kamer.
Bovendien kan legalisering er volgens de minister toe leiden “dat burgers het middel tegen de politie en elkaar inzetten en de makkelijke verkrijgbaarheid van het middel zal er mogelijk toe leiden dat ook criminelen pepperspray vaker als geweldsmiddel gebruiken”. Van Weel wil rekening houden met die risico’s, maar ook iets doen voor mensen die veel risico lopen en daarom bekijkt hij deze beperkte vorm van legalisering. Als het zo ver komt dat Nederland het Deense model invoert, dan is er ook voorlichting nodig over de risico’s van pepperspray, stelt de bewindspersoon.
‘Pak juist bron van probleem aan’
Je veiliger voelen is niet hetzelfde als veiliger zijn, zegt Slachtofferhulp Nederland in een reactie. De hulpinstantie roept het kabinet op te onderzoeken welke maatregelen het meest effectief zijn om bedreiging en stalking tegen te gaan. Essentieel daarbij is dat de verantwoordelijkheid voor veiligheid “nooit bij slachtoffers mag worden neergelegd.”
De feministische actiegroep Dolle Mina’s sluit zich hierbij aan. Het is beter om de bron van het probleem aan te pakken dan pepperspray in te voeren, zegt Lidewij Baart. “Ik heb vriendinnen die weleens zeggen dat ze zich er veiliger mee voelen en ik snap dat gevoel. Maar ik denk dat je geweld niet moet bestrijden met geweld.”
Ze roept de politiek daarom op meer maatregelen te nemen tegen de zogenoemde manosphere. Deze invloedsfeer omvat vrouwonvriendelijke sites, blogs en socialemedia-accounts van mannen die machogedrag en seksistische opvattingen promoten. Er is volgens Baart een cultuuromslag nodig om geweld tegen vrouwen te beperken.
Verontrustend
Het kabinet erkent dat er veel meer nodig is dan wel of niet pepperspray toestaan. Van Weel: “Hoewel ik het van groot belang vind dat vrouwen zichzelf kunnen verdedigen tegen agressie en geweld, vind ik het tegelijkertijd een verontrustende en onacceptabele ontwikkeling dat vrouwen verantwoordelijk worden gemaakt voor hun veiligheid en daarvoor maatregelen zouden moeten nemen.”
De minister wil bijvoorbeeld meer aandacht voor genderongelijkheid en vrouwenhaat maar ook voor “culturele verschillen in geweld tegen vrouwen, zoals bij eergerelateerd geweld”. Daarnaast zou omstanders duidelijker gemaakt moeten worden dat zij een rol kunnen spelen.
