Planbureau: doorsnee huishouden gaat er door Prinsjesdagplannen minder op achteruit

De koopkracht ontwikkelt zich volgend jaar iets beter dan in augustus nog geraamd werd. Dat zegt het Centraal Planbureau. In augustus ging het CPB ervan uit dat een doorsnee huishouden er volgend jaar 0,3 procent op achteruitgaat in koopkracht.

Door de maatregelen die op Prinsjesdag zijn aangekondigd is de raming nu een achteruitgang van 0,1 procent voor het doorsnee huishouden.

Alleen de laagste inkomens gaan er volgend jaar iets op vooruit: +0,2 procent. En gepensioneerden: +0,3 procent. Gepensioneerden krijgen er geld bij doordat pensioenfondsen er goed voorstaan en daardoor de pensioenen kunnen verhogen. De koopkracht van de laagste inkomens groeit een beetje doordat werkenden een grotere korting krijgen op hun inkomstenbelasting.

“Er gebeurt wel iets om voor bepaalde groepen de koopkracht iets op te krikken”, zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp. “Het kabinet heeft ervoor gekozen om werkenden een steuntje in de rug te geven door die arbeidskorting iets te verhogen.”

“We hebben in augustus gezegd: focus nu vooral op kwetsbare groepen en zorg tegelijkertijd dat we minder afhankelijk worden van geïmporteerde fossiele energie”, zegt Hasekamp. “En je zou kunnen zeggen, dit pakket komt daar half aan tegemoet.”

Het kabinet kiest volgens het CPB voor gerichte steun aan huishoudens met een lager inkomen en voor ondersteuning bij verduurzaming. Zo kondigde het kabinet in het voorjaar al aan dat er weer een Tijdelijk Noodfonds Energie komt. Mensen met een laag inkomen en hoge energierekening kunnen steun uit dat fonds krijgen.

Ook komt er hulp bij energiebesparende maatregelen in huis en is binnenkort subsidie beschikbaar voor het inruilen van een brandstofauto voor een tweedehands elektrische auto.

Het CPB zegt erbij dat er nog veel onzekerheid is rondom de koopkrachtcijfers, ten eerste omdat er nu een minderheidskabinet is. Dat betekent dat voor veel Prinsjesdagmaatregelen nog politieke steun moet worden gezocht.

Daarnaast is er de situatie rond Iran. Wanneer de oorlog daar aanhoudt of verergert kunnen de brandstof- en energieprijzen verder stijgen. Dan zullen vooral huishoudens geraakt worden met een laag tot middeninkomen die veel gas gebruiken en/of veel kilometers rijden.

De nieuwe maatregelen hebben verder nauwelijks effect op de economische groei in 2027. Het CPB gaat net als in augustus nog steeds uit van een economische groei van 1,2 procent volgend jaar. Het begrotingstekort komt naar verwachting uit op 2,2 procent en de staatsschuld op 46,7 procent van het bruto binnenlands product.