Plofkrakers terug met zwaardere explosieven: ‘Plakken zakken flitspoeder tegen de automaat’

• Doortje Linssen

  redacteur Online

Met vier plofkraken bij geldautomaten deze week lijken plofkraken terug van weggeweest. Waar criminelen de afgelopen jaren vooral naar Duitsland uitweken, richten ze zich nu weer op Nederland. Ze lijken een zwakke plek in de beveiliging te hebben gevonden.

Volgens Jos van der Stap, leider van de afdeling high impact crime van de politie, gebruikten de criminelen bij de laatste plofkraken zwaardere explosieven dan voorheen.

Daarnaast hebben ze het gemunt op een ander soort geldautomaat: de afstortautomaat. Daar kunnen klanten die een contract hebben met een bank, zoals winkeliers of horecaondernemers, contant geld in gesealde enveloppen storten. Dat zijn niet de automaten waar particulieren hun geld storten.

De politie en Geldmaat – het bedrijf dat geldautomaten plaatst, beheert en onderhoudt – proberen de beveiliging zo snel mogelijk op te schroeven en nieuwe kraken te voorkomen.

De criminelen weken de afgelopen jaren juist uit naar Duitsland omdat de Nederlandse beveiliging op normale geldautomaten zo sterk was. Nu zijn ze weer terug, omdat het ze bij de oosterburen te heet onder de voeten leek te worden.

“De Duitse politie is erg versterkt op dit gebied en er zitten daar ruim honderd Nederlanders vast voor plofkraken”, zegt Van der Stap.

Omdat het in Nederland juist een tijd rustig is geweest, lijkt het er volgens hem op dat daders hier weer zoeken naar mogelijkheden. “Dan zie je dat ze hier weer even komen kijken wat ze kunnen.”

Waar bij explosies bij woningen vaak cobra’s aan elkaar worden gemaakt en tegen een voordeur worden geplaatst, is de werkwijze bij deze plofkraken anders. “De cobra’s worden opengemaakt en het flitspoeder wordt in een plastic zak gedaan met een ontsteker. Dan heb je eigenlijk een grote bom die ze op zo’n afstortautomaat plakken”, beschrijft Van der Stap.

Volgens de projectleider van de politie gaat het om groepen plofkraakcriminelen die zich makkelijk aanpassen. “Wij zoeken steeds naar nieuwe manieren om het ze moeilijk te maken, maar dat doen zij natuurlijk ook.”

Bij het zoeken naar die nieuwe manieren werken de politie en Geldmaat nauw samen. “We krijgen alle signalen en beelden direct binnen in onze meldkamers. We delen alle opsporingsinformatie direct met banken zodat er maatregelen genomen kunnen worden”, aldus Van der Stap.

Wat die maatregelen precies zijn moet geheim blijven, omdat ze “de criminelen niet wijzer willen maken”, vertelt Margo van Wijgerden, woordvoerder bij Geldmaat. Wel geeft ze aan dat continu gespeurd wordt naar de nieuwste snufjes op het gebied van beveiliging.

Daarbij wordt volgens haar gezocht naar een combinatie van beveiliging en veiligheid. Aan de ene kant moeten criminelen worden ontmoedigd. Dat kan bijvoorbeeld door te zorgen dat geld door een plofkraak automatisch met verf wordt bespoten en onbruikbaar wordt. Anderzijds moeten ook de gevolgen van een mogelijke plofkraak voor omwonenden zo klein mogelijk zijn.