NOS Nieuws•
De Tweede Kamer en het kabinet zijn bezorgd of Oekraïne wel de beloofde Amerikaanse wapens krijgt om de strijd tegen Rusland vol te houden. De vrees is dat raketten en munitie voor luchtverdedigingssystemen ingezet worden in het Midden-Oosten, waar de VS samen met Israël een oorlog voert tegen Iran.
Vorige week meldde de Washington Post op basis van anonieme bronnen dat het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie, overweegt om wapens die in het kader van het PURL-programma naar Oekraïne zouden gaan, naar het Midden-Oosten te sturen. In de oorlog daar raakt bepaalde munitie op, naarmate het conflict met Iran langer duurt.
In het PURL-verdrag is afgesproken dat de VS wapens aan Oekraïne levert, maar dat ze worden betaald door Europese landen. Kamerlid Piri van Progressief Nederland, dat in de Kamer nog GroenLinks-PvdA heet, wilde in het vragenuur van minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) weten hoe we ervoor gaan zorgen dat Kyiv de strijd kan volhouden, als Amerika zijn aandacht verlegt naar het Midden-Oosten.
Berendsen verwees naar de NAVO, die heeft gezegd dat Washington garandeert dat alle wapens die al betaald zijn, geleverd zullen worden aan Oekraïne. “Maar dat betekent niet dat wij niet bezorgd zijn”, voegde hij daaraan toe. Onduidelijk is hoe het gaat met toekomstige zendingen. Bovendien is er al vertraging bij de leveringen.
Dat komt doordat de VS alle transportcapaciteit via de lucht nodig heeft voor de oorlog tegen Iran. De wapens en munitie voor Oekraïne moeten daardoor over zee verstuurd worden, en dat duurt langer.
Patriots
Daarnaast stelt Amerika de wapenpakketten voor Oekraïne samen. Het zou kunnen dat toekomstige pakketten niet de wapens bevatten waar Oekraïne om vraagt, zoals Patriot-raketten.
In het Midden-Oosten zijn inmiddels 2400 van die raketten afgeschoten, terwijl de jaarlijkse productiecapaciteit maar 650 stuks is, rekende Kamerlid Piri voor. Net als minister Berendsen ziet ze daarin de noodzaak om binnen Europa te werken aan alternatieven voor de Amerikaanse wapensystemen. Toch onderstreepte Berendsen dat het belangrijk is om de VS “ook aan de oostkant van Europa te houden”.
Dat ziet zijn partijgenoot Bontenbal, leider van het CDA, net zo. “We hebben de steun van Amerika nodig om Oekraïne te kunnen blijven helpen. Als Oekraïne het niet vol kan houden, dan zouden de gevolgen daarvan ook heel slecht zijn voor Europa.”
Als Washington toch de beloofde wapens naar het Midden-Oosten stuurt, dan zou er wat Bontenbal betreft “een stevig gesprek” gevoerd moeten worden door de EU met het Witte Huis. “Maar de vraag is wat de president van Amerika zich daar dan van aantrekt.”
CDA: steeds minder begrip voor oorlog Iran
Europa is volgens hem in deze situatie terechtgekomen doordat we onze eigen veiligheid niet op orde hebben en daarom afhankelijk zijn van de VS met zijn wispelturige president Trump. “Het is op eieren lopen”, zegt Bontenbal, die ook steeds minder begrip heeft voor de oorlog die Trump begonnen is tegen Iran.
“De afgelopen weken hebben we gezien dat de doelen van de oorlog nog steeds niet heel duidelijk zijn, net als de exit-strategie.”
