NOS Nieuws•
Moet je zo snel mogelijk naar de huisarts met hoofdpijn of kun je het nog een paar dagen aanzien? De online tool moetiknaardedokter.nl (MINDD) beantwoordt jaarlijks miljoenen van dit soort vragen en adviseert patiënten zonder tussenkomst van een hulpverlener.
Uit onderzoek van de NOS blijkt dat het bedrijf zo’n vijf jaar lang niet de juiste papieren heeft gehad om advies te mogen geven. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), die MINDD onder toezicht had gesteld, bevestigt dat.
Bovendien is niet inzichtelijk op basis waarvan MINDD tot zijn adviezen komt. Instanties op basis waarvan MINDD zegt de tool te hebben gebouwd, weten van niets.
Europese regels omzeild
Drie jaar geleden stelde het ministerie van Volksgezondheid al vast dat de tool onbetrouwbaar was. Desondanks verwijzen zo’n 2000 huisartsenwebsites ernaar en kunnen patiënten er hun gegevens invullen.
MINDD beweert op de website in een categorie te vallen waarbij alleen informatie mag worden verstrekt, maar de tool geeft advies over het wel of geen contact opnemen met een huisarts. Bij alleen informatieverstrekking wordt minder streng gecontroleerd dan bij advies geven.
Adviesverlening vereist strenge kwaliteits- en veiligheidscontroles, die hier ontbreken.
Daarmee omzeilt MINDD strengere Europese regelgeving. Gezondheidsjurist Corrette Ploem van Amsterdam UMC noemt dit zorgelijk. “Adviesverlening vereist strenge kwaliteits- en veiligheidscontroles, die hier ontbreken.”
Heel verschillende adviezen
Een huisartsenpost in Apeldoorn bouwde de software in 2012, om de druk op de zorg te verminderen. Huisartsenpraktijken en spoedposten betalen voor de tool en per ingevulde vragenlijst. Zij krijgen op hun beurt weer geld van de zorgverzekeraars om de tool op hun site te zetten.
De vragenlijst kan na het invullen uiteenlopende adviezen geven: afwachten, paracetamol slikken, vandaag de huisarts bellen, direct contact opnemen of 112 bellen. Als de patiënt de tool verkeerd invult of een klacht bij zichzelf over het hoofd ziet, kan er verkeerd advies worden gegeven.
Zo wordt iemand die klachten heeft die kunnen wijzen op een hartaanval of longembolie en daarbij de leeftijd 40 invult, aangeraden om direct 112 te bellen. Vul je 39 in, dan krijg je extra vragen over zwangerschap en drugsgebruik en wordt geadviseerd “vandaag een keer contact op te nemen met de huisarts”.
Geen toestemming
In 2023 kon het ministerie van Volksgezondheid de betrouwbaarheid van MINDD niet vaststellen, omdat onduidelijk is waarop de tool zijn adviezen baseert. Op de website van MINDD staat dat de informatie gebaseerd is op de Nederlandse Triage Standaard (NTS), de autoriteit die vragenlijsten opstelt voor zorgmedewerkers, en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG).
De NTS is kritisch en weet niet waar de data van MINDD vandaan komen. Tot voor kort maakte de NTS alleen vragenlijsten voor hulpverleners, niet voor patiënten. Ook het Huisartsen Genootschap is kritisch: “Wij hebben geen toestemming gegeven om onze naam eraan te verbinden. Het is voor ons ook niet duidelijk waar hun tool op gebaseerd is.”
De logo’s van de NTS en het NHG staan groot op de kwaliteitspagina van MINDD. Het NHG heeft MINDD meermaals verzocht om zijn logo van de site te verwijderen, maar dat is tot op heden niet gebeurd.
Ook zei MINDD dat de adviezen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van het Radboud Universitair Medisch Centrum, maar het ziekenhuis zegt dat er geen samenwerking meer is. Het heeft na vragen van de NOS MINDD verzocht de informatie van hun website te verwijderen. Dat is wel gebeurd.
Puntjes op de i
Volgens MINDD kan de regelgeving op meerdere manieren worden geïnterpreteerd. Het bedrijf zegt na de zomer waarschijnlijk de juiste papieren te hebben: “Wij zetten nu de puntjes op de i en willen de hele discussie in de kiem smoren door het gewoon te doen.”
Ook al heeft de inspectie geconstateerd dat het bedrijf niet de juiste papieren heeft, toch komt er geen verder onderzoek. De IGJ neemt vooralsnog genoegen met de belofte van MINDD om de certificaten nu wel te gaan halen.
De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) vindt dat huisartsen erop moeten kunnen vertrouwen dat leveranciers zich aan de regels houden. Daarom vindt de vereniging dat de procedures om de juiste papieren te krijgen, sneller moeten, ook omdat de ontwikkeling van nieuwe tools heel snel gaat.
