Populaire Zeeuwse surfspot moet wijken om verdronken stad zichtbaar te maken

De vooral bij kitesurfers geliefde surfspot op de Zeeuwse Oesterdam in de Oosterschelde dreigt te verdwijnen. Dat komt doordat de gemeente Tholen plannen heeft om precies op die plek de verdronken stad Reimerswaal weer zichtbaar te maken.

De plek bij de Oesterdam is ideaal, zegt Mark Gorter bij Omroep Zeeland. Gorter is eigenaar van een surfschool en zelf kitesurfer. “Het is een hele brede plaats en je kunt met veel windrichtingen daar surfen”, aldus Gorter. “Het is de ideale plaats om naartoe te rijden vanaf de snelweg. Ook vanuit België is het goed aan te rijden en je kunt er goed parkeren.”

Maar hoe ideaal ook, de gemeente wil dat de surfers weggaan.

Al jaren zijn er plannen om de middeleeuwse stad Reimerswaal weer zichtbaar te maken. Reimerswaal was na Middelburg en Zierikzee ooit de derde stad van Zeeland, compleet met stadsmuur, uitkijktorens en stadspoorten. Maar de vestingwerken, markt, stadhuis, kerk en klooster werden in de zestiende eeuw verzwolgen door het water van de Oosterschelde. Nu ligt de stad onder het zand. Alleen bij heel laag water zijn de overblijfselen nog te zien.

In september 2017 kreeg Reimerswaal de status van Rijksmonument. “Het is de enige buitendijkse, verdronken stad in de wereld”, zei amateurarcheoloog Anton van Oost toen. Liefkozend sprak hij over het Pompeï van Zeeland.

In 2022 presenteerde de Zeeuwse architect Ro Koster een plan om de stad een nieuwe geschiedenis te geven.

Koster wil op de plek waar Reimerswaal lag onder meer een vogeleiland aanleggen. Dat krijgt de vorm van het oude stratenpatroon van de stad. Langs de dijk wil hij getijdebakken (waarin water achterblijft bij eb) plaatsen. Die bakken krijgen de vorm van oude middeleeuwse huizen. Ook plant Koster een herberg annex informatiecentrum.

Geen herbouw dus, maar “een verbeelding met verschillende elementen” zoals de architect het noemt.

“Deze stad staat model voor de toekomst die ons te wachten staat”, aldus Koster. “‘Het is dus niet alleen een kunstobject, maar ook een project om de problemen die er in de omgeving zijn, zoals zeespiegelstijging, zandhonger en de lage biodiversiteit, eventueel op te lossen. En ik wil laten zien dat je dat niet alleen met hogere dijken kan doen, maar ook met natuur en cultuur.”

In welk stadium de plannen voor Reimerswaal zijn, is niet helemaal duidelijk. Maar de gemeente heeft aangegeven dat de surfers op zoek moeten naar alternatieven voor de Oesterdam. Probleem is dat die er niet zijn, constateert kitesurfer Gorter.

Bij Krabbendijke heeft netbeheerder Tennet een werkeiland gebouwd in de Oosterschelde, bij Rilland verstoren de surfers de natuur. “We hebben nog gekeken naar andere alternatieven, maar die kunnen vaak niet vanwege visserij”, stelt Gorter. “Er zijn eigenlijk geen redelijke alternatieven.”

De surfers zijn nu een petitie gestart, om te voorkomen dat ze hun favoriete plek moeten verlaten. Meer dan 1100 mensen hebben inmiddels getekend. De hoop is dat de politiek samen met de surfers een oplossing zoekt.