NOS NieuwsAangepast
In Zagreb, de hoofdstad van Kroatië, hebben tienduizenden mensen een protestmars gehouden tegen de regering. Ze vinden dat die te weinig doet om een afvalschandaal op te lossen. Het protest was één van de grootste in Kroatië in jaren en had de naam Loop voor Lika gekregen, naar het bergachtige gebied waar het afval is gedumpt.
Vorig jaar februari werd ontdekt dat minstens 34.000 ton afval illegaal is gestort en deels begraven op een industrieterrein bij de stad Gospic. Een groot deel ervan werd in 2023 en 2024 uit Italië geïmporteerd. De regering beloofde de locatie te saneren, maar dat is nog steeds niet gebeurd.
Milieuactivisten zeggen dat het afval, waaronder elektronische apparatuur, plastic, bouwmaterialen en medisch afval, de lucht, bodem en het water in Lika vervuilt. De regio staat bekend om zijn uitgestrekte, ongerepte natuurgebieden.
Er zijn dertien mensen gearresteerd voor illegale import en het dumpen van gevaarlijk afval. Volgens Europol zouden die er minstens 4 miljoen euro aan hebben verdiend, maar meer dan een jaar later vrezen de inwoners van Gospic dat het afval, dat er nog steeds ligt, hun gezondheid aantast. Er zijn zware metalen en pfas gevonden.
Longen van Kroatië
De demonstranten in Zagreb droegen spandoeken met teksten als: “De longen van Kroatië kunnen niet langer ademen”, “Stop de vernietiging van Kroatië” en “De natuur vergeeft niet”. Een groot aantal demonstranten kwam vanochtend vroeg al met bussen aan in Zagreb.
De demonstranten hadden zeven eisen opgesteld. Zo willen ze dat er binnen twintig dagen een saneringsplan wordt gemaakt en dat het gevaarlijke afval binnen drie maanden wordt verwijderd. Ook eisen ze een tijdelijk verbod op de import van afval, dat de verantwoordelijken worden vervolgd en dat er politieke verantwoording wordt afgelegd.
De demonstranten hopen van een regionale kwestie een landelijke zaak te maken. Demonstrant Damir Franolic is van de Kroatische kust naar Zagreb gereisd en zegt tegen de krant Jutarnji list dat hij hoopt dat de druk ook na de demonstratie van vandaag aanhoudt.
“Ik verwacht dat mensen elke maand bijeenkomen, totdat alles is opgeruimd”, zegt Franolic. Hij vindt het afschuiven van de verantwoordelijkheid door de regering onacceptabel, net als een jonge vrouw uit Lika.
“Het is tijd om de straat op te gaan, want zolang we dat niet doen, gebeurt er niets. De vraag is of ze nu wat zullen doen, maar we hebben in ieder geval laten zien dat we bereid zijn zelf voor ons heden en onze toekomst te vechten”, zegt ze.
‘Aannemer geselecteerd’
Premier Plenkovic was woensdag in Gospic en zei toen dat de regering een aannemer heeft geselecteerd voor de eerste fase van de sanering, die bestaat uit het verwijderen van afval van de locatie.
“De locatie had allang opgeruimd moeten worden”, zei Verica Jurnjak, die vanuit Gospic naar de demonstratie is gekomen. “Het is een schande dat niemand zich bekommert om onze kinderen en hun toekomst.”
Ook politici van de oppositie waren bij het protest, net als de Kroatische acteur Rade Serbedzija, internationaal bekend van zijn rollen in Hollywoodfilms zoals Snatch en Mission: Impossible II. “Omdat ik hier móét zijn. Het is onze plicht om op te komen voor ons land”, zei hij. “Wat er is gebeurd is een schande en iemand moet hiervoor verantwoordelijk worden gehouden.”
