Schrijversbond boos over tarieven streamingdiensten: ‘8,5 cent per beluisterd boek’

• Thomas Michel

  redacteur Online

Ruim 200 euro. Dat is wat dichter en schrijver Lieke Marsman heeft overgehouden aan de meer dan 500.000 minuten (bijna een jaar) die er naar haar boek Op een andere planeet kunnen ze me redden werd geluisterd op streamingplatform Fluister. Dat komt neer op 8,5 eurocent per beluisterd boek.

Hoewel ze de Fluister-prijs won voor het beste luisterboek van 2025, hield ze aan al die beluisterde minuten financieel dus maar weinig over, schreef ze eind vorige maand op sociale media.

Van een geschreven boek een luisterboek maken kost best wat moeite, zegt Rianne Blaakmeer. Zij is commercieel directeur bij Uitgeverij Pluim, waar het boek van Marsman verscheen. “We moeten daar een studio voor huren, een stemacteur het boek laten inspreken, het luisterboek corrigeren en zo komen er nog meer kosten bij”, legt Blaakmeer uit.

“Streamingdiensten keren ontzettend weinig uit”, zegt ze. “Ze betalen per minuut, en de opbrengst daarvan is heel erg laag.” De uitgeverij heeft na alle gemaakte kosten voor het luisterboek van Marsman ongeveer net zoveel verdiend aan het boek als de schrijver zelf, zegt ze. Ruim 200 euro dus.

Het roept de vraag op wie er dan wel geld verdient aan de beluisterde boeken. Volgens een woordvoerder van Fluister, dat onderdeel is van DPG Media, zijn de vergoedingen die uitgeverijen krijgen marktconform.

Fluister benadrukt dat zij slechts een kleine speler zijn in de luisterboekenwereld. Zo zijn er bekende platforms als Spotify, Podimo, Storytel en Bookbeat, maar ook de online Bibliotheek biedt luisterboeken aan.

Fluister zegt in een reactie dat de uitgeverijen zelf afspraken maken met luisterplatforms over de boeken die worden aangeboden en welke tarieven daarbij horen. En uitgevers maken weer afspraken met hun auteurs over hun verdiensten.

Maar wat die vergoedingen precies zijn, willen branchevereniging Groep Algemene Uitgevers (GAU) en streamingplatforms niet zeggen vanwege het mededingingsrecht, is te lezen in een opiniestuk van de Auteursbond. Die tarieven blijven geheim omdat dat concurrentiegevoelige informatie is.

De vakbond voor schrijvers vindt dat streamingdiensten de boekenmarkt verstoren. Volgens de bond gebruiken streamingdiensten e- en luisterboeken vooral om abonnees te trekken en hebben die diensten er juist baat bij als abonnees weinig luisteren: dan hoeven ze de schrijvers namelijk helemaal niets te betalen.

De branchevereniging van uitgeverijen, Groep Algemene Uitgevers, ziet dat anders. Directeur Martijn David stelt dat mensen die een boek beluisteren niet dezelfde mensen zijn als degenen die een boek in de winkel kopen. Volgens hem is de luisterboekenmarkt een andere dan de fysieke boekenmarkt.

“Sommige auteurs zijn populair op streaming, maar niet op de markt voor fysieke boeken. En dat geldt andersom ook. Het verschil is dat ook als een boek ongelezen op een nachtkastje ligt, de auteur daarvoor betaald krijgt”, zegt hij.

Bij fysieke boeken zijn de verdiensten voor auteurs hoger. Waar een boek in de boekhandel iets meer dan 20 euro kost, krijgt de schrijver daar doorgaans bij de eerste 4000 verkochte boeken 10 procent van. Dat komt neer op zo’n 2 euro per verkocht werk. Bij e-books is 25 procent van de netto-opbrengst gebruikelijk, schrijft de vakbond.

Bij streamingdiensten is dat anders; daar krijgen uitgeverijen, en vervolgens de auteurs, betaald per geluisterde minuut. Dat schrijvers daar maar weinig aan overhouden, is volgens Noor van der Heijden van de Auteursbond een kwalijke zaak. “Voor 8,5 cent per boek kan je niet schrijven”, zegt ze. En omdat streamingdiensten niet investeren in nieuwe boeken, leidt dat tot een verschraling van het aanbod, vindt Van der Heijden.

Fluister heeft kennisgenomen van de klachten van Marsman en neemt deze serieus, zegt een woordvoerder. “We hebben een afspraak gemaakt met haar uitgeverij om te bekijken hoe wij meer helderheid kunnen geven over de vergoedingen.”

Maar wat dit voor de rest van boekenmarkt betekent, blijft ongewis. De Auteursbond zegt dat de verontwaardiging onder schrijvers groot is, maar dat het nog niet zo is dat schrijvers hun uitgevers massaal vragen om hun boeken terug te trekken van streamingplatforms.

Lieke Marsman vreest dat steeds minder schrijvers door dit soort ontwikkelingen van hun werk kunnen leven. En dat resulteert volgens haar in “minder boeken en meer door AI-geschreven en ingesproken pulp”.

Om dat te voorkomen, moeten uitgevers samenwerken aan een eigen platform om daar hun titels exclusief aan te bieden, vindt ze. En dat moet wat haar betreft “tegen een normale vergoeding” gebeuren.