NOS Nieuws
Ga het gesprek aan: dat is de boodschap van een nieuwe campagne voor suïcidepreventie op het spoor. Jaarlijks komen in Nederland zo’n 200 mensen om door een aanrijding met een trein. Nog veel vaker zijn er pogingen tot zelfdoding.
Machinisten, conducteurs en medewerkers van ProRail treden nu naar buiten met hun verhalen in een campagne van 113 en de spoorbedrijven. Op deze manier hopen ze bij te dragen aan het terugdringen van het aantal zelfdodingen.
“Ik ben nu 8,5 jaar hoofdconducteur. Ik heb in die periode één suïcide meegemaakt en misschien wel twintig suïcidale mensen aangetroffen. Op het spoor, rondom het station, op het perron. Soms gebeurt het heel vaak achter elkaar, soms een jaar helemaal niet.
De eerste keer dat ik het meemaakte, kregen we een alarmoproep ‘suïcidaal persoon’. Nadat we twintig minuten hadden stilgestaan, kregen we toestemming om weer te gaan rijden. We waren zo’n twee kilometer onderweg toen ik werd opgepiept door de machinist: ‘Er staat iemand voor mijn trein, wil je naar voren komen?’
De machinist zei: ‘Het is een heel jonge meid, misschien is het fijner als jij naar buiten gaat.’ Ik ben toen uit de trein geklommen. Ze stond precies voor de trein, met haar armen wijd, en schreeuwde heel hard: ‘Zorg dat hij gaat rijden, zorg dat hij gaat rijden.’
Ik heb zo’n anderhalf uur op haar in staan praten. Uiteindelijk is ze in de trein geklommen, zijn we doorgereden en hebben we haar overgedragen aan de politie.
Ik heb geleerd om onbegrepen gedrag te herkennen, bijvoorbeeld als het buiten heel koud is en iemand in een T-shirt staat. Ook weet ik nu hoe ermee om te gaan. Stel wél die directe vraag over zelfdoding. Zit je ernaast, dan snapt iemand ook wel dat het met de beste bedoelingen gevraagd is.
Tijdens de spits zag ik ooit een persoon die helemaal stilstond. Iedereen liep om diegene heen. Iets in mij zei: dit klopt niet. Ik ben naar haar toe gegaan en heb haar meegenomen uit de drukte. Ik kwam niet bij haar binnen, tot ik vroeg: ‘Ben je hier omdat je voor de trein wilde springen?’ Toen haalde ik haar uit die roes en zei ze: ‘Ja, dat kwam ik hier doen.'”
“Wij worden gealarmeerd bij dieren op het spoor, maar ook bij mensen met onbegrepen bedrag. Bij een aanrijding krijgen wij een alarmering. Als ploegleider selecteer ik dan de mannen en vrouwen die ervoor zorgen dat de reizigers van NS of Arriva zo snel mogelijk door kunnen.
Het aantal aanrijdingen dat ik heb meegemaakt, gaat al wel richting de 190. Ik vind het getal altijd een beetje confronterend om te noemen. Dan hebben we het nog niet eens over bijna-aanrijdingen of mensen rondom het spoor.
Je moet daarmee kunnen omgaan, gesprekken kunnen voeren. Anders kan je dit vak niet uitvoeren. We worden meerdere keren per jaar bijgeschoold. Hoe kan je dingen delen? Hoe praat je over ‘ik’?
Het gebeurt ook meerdere keren per dag dat we zelfdodingen voorkomen. Dan kunnen we zorgen dat mensen de juiste hulp krijgen, als die nog niet is opgestart.
Het kan zijn dat iemand met onbegrepen gedrag wordt gezien op camera’s van ProRail, of door omstanders. We gaan dan meteen op zoek, samen met de politie.
Om een gesprek te starten, zeg ik eerst wie ik ben: Dennis van ProRail. Vervolgens zoek ik naar iets om over te praten, dat kan iets simpels zijn: ‘Ik zie dat je een iPhone hebt.’ Ik wil verbinding maken, om iemand uit de gevarenzone te halen. Naar een bankje, van die overweg af.”
