NOS Nieuws••Aangepast
Hongarije heeft een politiek akkoord gesloten met de Europese Commissie over het beschikbaar stellen van bevroren EU-subsidies. Het gaat om 16,4 miljard euro. Het land moet nog wel aan een aantal voorwaarden voldoen, voordat het geld daadwerkelijk naar Boedapest gaat.
Het binnenhalen van het bevroren EU-geld was een belangrijke verkiezingsbelofte van Magyar. “Als ik na elk bezoek hier met zo veel geld vertrek, kom ik vaker langs,” grapte hij na afloop van zijn gesprek met Commissievoorzitter Von der Leyen in Brussel.
De Europese Commissie bevroor afgelopen jaren meerdere fondsen voor Hongarije. Het grootste deel van die subsidies werd ingehouden vanwege grote zorgen over de staat van de rechtstaat en corruptie.
“Nieuw tijdperk”
“Maar er is een nieuw tijdperk aangebroken voor Hongarije,” zegt Von der Leyen. Daarmee doelt ze op de verkiezingszege van Magyar in april, die in Brussel tot grote opluchting leidde. Magyars voorganger Orbán blokkeerde regelmatig Europese plannen en hield zich niet aan Europese regels. Met Magyar kunnen weer constructieve gesprekken worden gevoerd.
Het bedrag waar Hongarije nu aanspraak op kan maken, bestaat uit drie delen: tien miljard euro uit het coronaherstelfonds, 4,2 miljard euro uit een fonds om regio’s te versterken en ten slotte 2,2 miljard euro om de academische vrijheid te verbeteren. Het gaat om 12,9 miljard euro aan subsidies en 3,5 miljard euro aan goedkope leningen.
Geld nog niet binnen
Met name om de tien miljard euro uit het coronaherstelfonds binnen te halen is grote haast geboden. Hongarije moet voor 31 augustus aan een lange lijst voorwaarden voldoen. Het gaat bijvoorbeeld om maatregelen tegen corruptie, hervormingen van de rechtstaat en investeringen in het energienet. Pas als Boedapest die maatregelen daadwerkelijk heeft doorgevoerd, kan het land aanspraak maken op het geld.
Dat is niet voor niks. Want eerder zat de Europese Unie met een soortgelijke situatie in Polen. Daar won de pro-Europese Donald Tusk de verkiezingen, waarna de EU al snel het geblokkeerde geld vrijgaf. Maar kort daarna werd de conservatieve nationalist Nawrocki president en werden hervormingen juist tegengehouden.
De Commissie denkt dat Hongarije voor de deadline aan alle voorwaarden kan voldoen. “Anders hadden we vandaag niet dit akkoord gesloten,” zegt een betrokken EU-ambtenaar. Maar door het korte tijdpad heeft het land nog maar één kans om het goed te doen. Hongarije heeft het geld hard nodig, het staat er economisch slecht voor.
Anti-lhbti-wet
Von der Leyen en Magyar wilden op de persconferentie duidelijk laten zien dat de banden tussen de EU en Hongarije aanzienlijk verbeterd zijn. De Commissievoorzitter begon de persconferentie met een lofzang op Magyar en de Hongaren. Magyar op zijn beurt hield een minutenlange monoloog in het Hongaars over alles wat zijn voorganger Orbán in zijn ogen fout heeft gedaan.
“Enkele weken waren voor ons genoeg om voor elkaar te krijgen wat de vorige regering niet voor elkaar kreeg. Of niet voor elkaar wílde krijgen,” aldus Magyar over de bevroren fondsen.
Toch is nog niet alle kou uit de lucht. Zo is de Commissie nog in gesprek met de Hongaren over de ‘kinderbeschermingswet’, een discriminerende anti-lhbti-wet die tegen de kernwaarden van de EU ingaat, oordeelde het Europees Hof.
Ook wilde Magyar nog niet zeggen of Hongarije instemt met het formeel openen van gesprekken met Oekraïne over EU-toetreding. Eerst wil hij toezeggingen over de rechten van de Hongaarse minderheid in dat land.
