NOS Nieuws•
De aankomende dagen kunnen Iraniërs na ruim vier maanden afscheid nemen van ayatollah Ali Khamenei. Het lichaam van de hoogste Iraanse leider, die in de eerste dagen van de oorlog werd gedood, is overgebracht naar de hoofdstad Teheran. Morgen gaat de openbare rouwplechtigheid van start, meldt de Iraanse staatsnieuwszender.
Het lichaam van Khamenei wordt dit weekend opgebaard in de belangrijke Mosalla-moskee, die werd gebouwd ter ere van Khameneis voorganger Khomeini. Leiders en religieuze figuren uit onder meer Irak en Pakistan reizen vandaag af naar Teheran.
Op maandag trekt een rouwstoet door Teheran en vervolgens zijn er plechtigheden gepland in de voor sjiieten heilige stad Qom. Daarna zullen ceremonies in de Iraakse steden Bagdad, Karbala en Najaf volgen. Irak heeft een grote sjiitische populatie.
De begrafenis zal plaatsvinden op 9 juli in de oostelijke stad Mashhad, de geboorteplaats van Khamenei. De plechtigheid werd telkens uitgesteld door de aanhoudende oorlog tussen de VS en Israël en Iran.
‘Grootste bijeenkomst in geschiedenis’
Volgens de burgemeester van Teheran kan de rouwstoet “de grootste bijeenkomst in de geschiedenis van de stad” worden. Hij verwacht zo’n 20 miljoen deelnemers. Ter vergelijking: de uitvaart van generaal Soleimani, de leider van een elite-eenheid binnen de Revolutionaire Garde, in 2020 trok volgens Iraanse nieuwszenders zo’n 7 miljoen mensen. Daarbij vielen tientallen doden toen paniek uitbrak en mensen werden vertrapt. Ook raakten er meer dan 200 mensen gewond.
Er worden dan ook flink wat veiligheidsmaatregelen getroffen: het luchtruim boven Teheran en Mashhad wordt tijdelijk gesloten tijdens de ceremonies en “de autoriteiten bereiden zich voor op het beheersen van de menigte te midden van een regionale hittegolf”, schrijft nieuwszender Al Jazeera.
37 jaar aan de macht
Khamenei was bijna 37 jaar de machtigste man van Iran. Als zowel geestelijk als politiek leider stond Khamenei nog boven de president en andere gekozen functionarissen van het land. Khamenei benoemde zelf de functionarissen in belangrijke overheidsorganen en had de steun van de strijdkrachten, waarvan hij het hoofd was. Een belangrijk onderdeel van zijn machtsapparaat was de Revolutionaire Garde.
Zijn begrafenis kan plaatsvinden door het (fragiele) staakt-het-vuren, op dezelfde dag dat de VS haar 250-jarig bestaan viert. Dat lijkt geen toeval. Op billboards en muurschilderingen in Teheran is Khamenei te zien. Soms met een publiek dat de vuisten in de lucht houdt. De leuze van de begrafenis: “We must rise“.
Zoon aanwezig?
Of de nieuwe opperleider van Iran, de 56-jarige zoon van Khamenei Mojtaba, aanwezig zal zijn is de grote vraag. Hij werd kort na de dood van zijn vader benoemd, maar is sindsdien niet in levende lijve gesignaleerd. The New York Times berichtte begin maart op basis van Iraanse en Israëlische bronnen dat Mojtaba bij een aanval gewond zou zijn geraakt aan zijn benen.
De nieuwe Iraanse leider zag door de Amerikaans-Israëlische bombardementen niet alleen zijn vader gedood worden. Ook zijn vrouw, zoon en moeder werden gedood.
