NOS NieuwsAangepast
In Noord-Ierland verkeren voor- en tegenstanders van de omstreden Oranjemars al uren in een patstelling. De protestantse optocht heeft voor het eerst in 28 jaar toestemming gekregen om door een katholieke wijk in de Noord-Ierse stad Portadown te trekken, maar de route wordt sinds vanmorgen door zo’n 2000 tegenbetogers geblokkeerd.
De optocht liep in de jaren 90 vaak uit op geweld en was daarom sinds 1998 verboden. Vrijdag gaf de Noord-Ierse Parades Commission toch toestemming aan de protestantse Oranje-orde om door de Garvaghy Road te marcheren, onder strikte voorwaarden. Zo moest de optocht ’s ochtends worden gehouden, mochten er maar 35 mensen meedoen en mochten er geen muziekkorpsen meelopen.
Garvaghy Road is een katholieke enclave in de grotendeels protestantse stad Portadown.
Een groep van meer dan dertig mensen van de Oranje-orde zou vanmorgen om 09.00 uur Nederlandse tijd de mars beginnen, maar de optocht is nog altijd niet van start gegaan. In de loop van de nacht verzamelden zich namelijk al enkele honderden tegendemonstranten op de route van de mars. Op beelden is te zien hoe honderden mensen op de weg staan om gearmd de doorgang te belemmeren.
Volgens de BBC is er een “grote veiligheidsoperatie” aan de gang. Vele wegen zijn afgesloten en de politie heeft een bufferzone bij Garvaghy Road gecreëerd, om te voorkomen dat de twee groepen elkaar treffen. De politie roept om met een luidspreker dat er geen toestemming is gegeven voor een protest en dat de tegenstanders van de mars gearresteerd kunnen worden, maar heeft nog niemand aangehouden.
Meer dan 200 supporters van de Oranje-orde hebben zich aan het einde van de route verzameld.
De minister voor Noord-Ierland, Chris Bryant, is onderweg naar Noord-Ierland. Hij noemt het protest “onwettig” en roept mensen op om naar de politie te luisteren.
Onder de tegendemonstranten bevinden zich ook politici: de Noord-Ierse Michelle O’Neill van de Iers-nationalistische partij Sinn Féin en partijleider Mary Lou McDonald spraken zich vanochtend fel uit tegen de mars.
“Waarom vond de Parades Commission het vandaag na een verbod van 28 jaar weer een goed idee om deze ellende terug in deze gemeenschap te brengen?”, zei O’Neill tegen verslaggevers. Ze voegde daaraan toe dat het “vraagtekens zet bij de werking van het hele vredesproces”.
Vicepremier Emma Little-Pengelly van de Democratic Unionist Party (DUP) zei dat er “geen sprake is van geweld of dreiging vanuit de Oranje-orde” en pleitte ervoor dat de mars doorgaat.
De Britse premier Burnham zegt dat hij vanochtend heeft gesproken met Chris Bryant, de minister voor Noord-Ierland. “Ik weet dat de situatie gespannen is en we roepen alle partijen op tot kalmte”, zei Burnham in een televisieprogramma. “Er is in Noord-Ierland veel vooruitgang geboekt en we willen niet dat de situatie weer verslechtert.”
De Oranjemarsen van de pro-Britse unionisten zijn vernoemd naar de Nederlandse stadhouder Willem III. Hij werd in 1688 koning van Engeland door te trouwen met de protestantse dochter van de katholieke koning Jacobus II en zijn schoonvader daarna af te zetten.
