NOS Nieuws
De sfeer in de coalitie van D66, VVD en CDA is tot het nulpunt gedaald. VVD-leider Yesilgöz wil dat haar coalitiepartners de deal die ze met de linkse oppositie sloten weer intrekken. Doen ze dat niet, dan twijfelt Yesilgöz of ze nog wel door wil.
Maar D66 en CDA zijn dat geenszins van plan. Ze houden ondanks de dreigende woorden van de VVD-leider vast aan het akkoord over aanpassing van het belastingplan. Dat lieten ze vanavond weten. “Wij gaan niet heronderhandelen.”
De aanpassingen die D66, CDA, Pro en Volt willen doen aan het belastingplan zijn “slecht voor Nederland, slecht voor de stabiliteit en bovendien gaan ze in tegen het regeerakkoord”, zei Yesilgöz eerder op de avond, onderaan het bordes van haar statige ministerie van Defensie.
“We zijn hier door overvallen. Dit is niet de manier waarop we met elkaar moeten samenwerken”, zei ze, zichtbaar boos. Dat haar coalitiepartners spraken met Pro en Volt was wel bekend. “We hebben steeds gevraagd hoe het ermee stond, maar we zijn pas een kwartier voor de persconferentie van Klaver geïnformeerd dat er een deal was.”
VVD-leider Yesilgöz reageert op de stoep van het ministerie van Defensie op de deal die haar coalitiepartners met oppositiepartijen Pro en Volt hebben gesloten:
D66 en CDA herkennen zich niet in dat beeld. Ze zeggen hun coalitiepartner wel degelijk op de hoogte hebben gehouden van de vorderingen van de onderhandelingen. Ze leggen de bal juist bij de VVD, die volgens hen weigerde om mee te onderhandelen.
Het kan natuurlijk dat D66 en CDA liever een coalitie met Pro hebben. Maar zeg dat dan!”
De stemmingen over het belastingplan en de voorgestelde aanpassingen staan voor morgenmiddag gepland. Als D66 en CDA daarbij vasthouden aan hun deal met Pro en Volt, dan wil Yesilgöz een “fundamentele reset” van de coalitie.
Wat ze daarmee precies bedoelt legde ze niet uit, maar dat het vertrouwen ver te zoeken is, is wel duidelijk. “Het kan natuurlijk dat D66 en CDA liever een coalitie met Pro hebben. Maar zeg dat dan!”, aldus de VVD-leider.
Het was ongetwijfeld niet de reactie waar D66 en CDA op hadden gehoopt, nadat ze tot diep in de afgelopen nacht met Pro en Volt hadden onderhandeld. In het akkoord dat ze sloten wordt er ongeveer 1 miljard euro verschoven van de belasting op arbeid naar die op vermogen. Het is een afzwakking van het oorspronkelijke plan van de oppositiepartijen.
Werkenden en kleine spaarders gaan er dan volgens de vier partijen op vooruit, terwijl er meer gevraagd wordt van vermogenden. Paternotte (D66) en Bontenbal zeiden eerder vandaag dat ze goede hoop hadden dat de VVD ermee in zou stemmen, of tenminste er niet voor zou gaan liggen.
Groot voordeel van zo’n deal over links is dat er dan ook in de Eerste Kamer waarschijnlijk een meerderheid voor het belastingplan is. Maar Yesilgöz ziet de aanpassing als een breuk met het coalitieakkoord, waarin de partijen hebben afgesproken dat ze zullen zorgen voor een stabiel belasting- en vestigingsklimaat voor ondernemers.
Achter de schermen is te horen dat D66 en CDA niet goed kunnen inschatten wat Yesilgöz precies gaat doen als ze voor de afspraken met de linkse oppositie stemmen. Ze zegt niet met zo veel woorden dat ze dan de stekker uit de coalitie zal trekken. En dus wagen D66 en CDA het er voorlopig op.
Premier Jetten heeft via de Rijksvoorlichtingsdienst laten weten dat hij vanavond niet meer op de uitlatingen van Yesilgöz zal reageren. Morgen wordt hij in de Tweede Kamer verwacht, waar er nogmaals gedebatteerd gaat worden over het belastingplan.
Het kan leiden tot de val van zijn minderheidskabinet, dat minder dan negen maanden geleden aantrad. Het volgde het kabinet-Schoof op, dat ook al sneuvelde ver voordat de regeerperiode van vier jaar erop zat.
Gisteren nam de Tweede Kamer een motie van de ChristenUnie aan, om bij een tussentijdse val van het kabinet eerst te kijken naar een lijmpoging of een nieuwe formatie, en niet meteen nieuwe verkiezingen uit te schrijven.
