Underdogs Curaçao, Kaapverdië en Haïti kleuren het WK: ‘Nederig, maar ook trots’

• Jacobien van der Kleij

  redacteur Online

In de schaduw van de voetbalgrootmachten op het WK vallen vier landen op die er debuteren: Kaapverdië, Jordanië, Oezbekistan en Curaçao. Onder leiding van Dick Advocaat neemt ‘The Blue Wave’ als eerste van hen het morgen om 19.00 uur op tegen Duitsland.

Daarnaast keren enkele landen terug die tientallen jaren afwezig waren, zoals Irak, dat in 1986 zijn laatste WK speelde, en Haïti en de Democratische Republiek Congo, die meer dan vijftig jaar afwezig waren op het toernooi.

De Haïtiaanse ploeg, ‘Les Grenadiers’ (de granaatwerpers), speelde voor het laatst op een WK voetbal in 1974. Door onrust in het land werkte Haïti alle kwalificatiewedstrijden af op Curaçao. De Haïtianen gelden als underdog in een zware groep met vijfvoudig wereldkampioen Brazilië, Marokko en Schotland.

Voor Haïtiaanse fans die hun team in de VS willen aanmoedigen, is dat praktisch onmogelijk gemaakt. Ze moeten een visumdeposito van 15.000 dollar betalen om het land binnen te komen, terwijl het Caribische eiland het armste land van het westelijk halfrond is. Maar het WK leeft wel onder de honderdduizenden mensen met Haïtiaanse wortels in de VS en de Franstalige provincie Québec in Canada. “Haïti op het WK zien, is al een overwinning op zich”, zegt een Haïtiaanse sportanalist(opent in nieuw venster).

Het Caribische eiland gaat gebukt onder een humanitaire crisis en bendegeweld. “Wij zijn voor niemand bang”, zegt Duckens Nazon, de in Frankrijk geboren topscorer van het Haïtiaanse team. “Wij zijn nederig, maar ook trots, omdat we Haïtianen zijn.”

Het Caribische eiland, een zelfstandig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, is met 156.000 inwoners het kleinste land ooit op een WK. En Dick Advocaat is met zijn 78 jaar de oudste WK-bondscoach ooit. “Het is wel het gekste dat ik ooit als trainer heb bereikt”, zei Advocaat over de WK-plaatsing.

Ook voor de Curaçaoënaars is de deelname aan het WK bij voorbaat al een overwinning. Hun deelname draait om veel meer dan voetbal; het is een nationaal feest waarbij het hele eiland blauw kleurt.

Hoewel 25 van de 26 spelers van Curaçao in Nederland zijn geboren, wordt de WK-koorts op Curaçao anders beleefd dan in Nederland. Waar in het land van ruim 18 miljoen bondscoaches veel wordt gepraat over opstellingen, selecties en tactiek, draait het op Curaçao vooral om het gezamenlijke succes. “Iedereen samen. Dat is belangrijk”, zegt een vrouw op het eiland. “Heel veel mensen wisten niets van Curaçao, nu weten ze dat wel”, zegt een ander.

Dit is hoe Curaçao zich plaatste voor het WK:

Het nationale elftal van Kaapverdië telt zes spelers die in Rotterdam zijn geboren, de stad met een van de grootste Kaapverdische gemeenschappen van Europa. Met 600.000 inwoners behoort de eilandengroep ten westen van Afrika tot een van de kleinste landen op het WK. Ook de Kaapverdianen in Nederland zijn er enorm blij mee dat hun team voor het eerst op het WK is vertegenwoordigd.

“Jullie begrijpen niet van hoe ver we zijn gekomen. Ik moest vroeger altijd uitleggen waar Kaapverdië ligt”, zei een supporter in de kantine van FC Maense in Rotterdam na de winnende kwalificatiewedstrijd. “Ik heb hier zo lang op gewacht”, zegt een ander.

Voor de broers Laros en Deroy Duarte, die in Rotterdam zijn opgegroeid en voor Kaapverdië uitkomen, is een WK samen een jongensdroom die uitkomt.

De laatste keer dat ‘Les Léopards’ (de luipaarden) uit de Democratische Republiek Congo zich plaatsten, was in 1974, toen het land nog Zaïre heette.

Het is ook een beladen WK: momenteel woedt in het land een grote ebola-uitbraak die volgens de WHO al aan minstens 136 mensen het leven heeft gekost. In het oosten van Congo is het al jarenlang onrustig door gewapende conflicten en de aanwezigheid van rebellengroepen.

Volgens bondscoach Sébastien Desabre zijn de spelers allemaal geraakt door wat er in het oosten van het land gebeurt. Door de ebola-uitbraak was zijn ploeg genoodzaakt om het trainingskamp van Kinshasa naar België te verplaatsen. De Congolezen kennen een enorme diaspora en winst van het voetbalteam leidt geregeld tot uitbundige straatfeesten en luid getoeter, bijvoorbeeld in Parijs(opent in nieuw venster).

Voor Oezbekistan is het WK een gebeurtenis van de eerste orde. President Mirziyoyev was er zelf bij toen het Oezbeekse team in mei werd uitgezwaaid in het stadion in de hoofdstad Tasjkent. Hij was vol lof over de ‘Witte Wolven’, die hij “helden van onze tijd” noemde. Hij zei dat het team “een nieuwe pagina in de geschiedenis van het land heeft geopend”.

In het Centraal-Aziatische land, dat tot 1991 bij de Sovjet-Unie hoorde, is voetbal enorm populair. De afgelopen jaren is er flink geïnvesteerd in voetballocaties en talent. Een gloednieuw voetbalstadion in de hoofdstad, ter waarde van 100 miljoen euro en met 55.000 zitplaatsen, zal naar verwachting volgend jaar worden geopend.

Het is veertig jaar geleden dat Irak voor het laatst meedeed aan een WK: in 1986 in Mexico. De ‘Leeuwen van Mesopotamië’, de bijnaam die de moderne sport in Irak verbindt met het verleden van het land, waren dit keer het 48e en laatste team dat zich plaatste.

De Nederlandse René Meulensteen is assistent-bondscoach van het team. “Het land heeft 48 miljoen inwoners en die zijn helemaal voetbalgek”, is zijn ervaring. “Ze wachten al zo lang om weer naar een WK te kunnen. Het geeft zo veel hoop, energie en trots aan die mensen.”

In de groepsfase treft ook Irak zware tegenstanders: Frankrijk, Senegal en Noorwegen. “Je moet realistisch zijn, het zou fantastisch zijn als we kunnen scoren, als we er een gelijkspelletje uit kunnen halen”, zegt Meulensteen.