Veel ceremonieel, weinig doorbraken verwacht bij bezoek Xi aan Washington

De Chinese president Xi is aangekomen in de Verenigde Staten voor een staatsbezoek. De Amerikaanse president Trump verwelkomde hem persoonlijk op luchtmachtbasis Joint Base Andrews bij Washington.

Trump en first lady Melania schudden Xi en zijn vrouw Peng Liyuan de hand nadat zij uit hun vliegtuig waren gestapt. Daarna klonken de volksliederen van China en de Verenigde Staten en vlogen twee Amerikaanse B1-bommenwerpers over.

Zo verliep de aankomst van Xi in Washington:

Zo ontmoeten ’s werelds machtigste leiders elkaar vier maanden na hun vorige top opnieuw. Ditmaal is de Amerikaanse hoofdstad Washington het toneel. Technologie, handel en Taiwan zijn de terugkerende twistpunten in het staatsbezoek van Xi aan Trump.

Net als Trump zit ook Xi na anderhalve dag weer in het vliegtuig naar huis. Net als toen blijft het ook nu bij één stad, de hoofdstad. En net als toen worden er ook nu geen doorbraken verwacht. Toch zijn er ook verschillen.

Op het vliegveld van Peking stond Xi niet klaar om Trump de hand te schudden. Trump doet dat wel voor Xi. Hij stapte zelfs in zijn helikopter om ‘goede vriend’ Xi Jinping persoonlijk te ontvangen op de luchtmachtbasis, hoogst ongebruikelijk.

Trump houdt van franje en machtsvertoon. Hij wil dit bezoek koste wat kost laten slagen in een tijd dat veel niet lukt, Iran voorop. Maar de avances zullen de pijnpunten in de relatie niet verhelpen, is de verwachting. “Van zo’n grote top zouden we meer ambitie mogen verwachten dan een paar fotomomenten en een staatsbanket”, zegt sinoloog David Shambaugh.

Er volgen fly-overs, zoals Trump die eerder ook had opgetuigd voor de Russische president Poetin. ’s Avonds staat onder meer een staatsbanket op het programma in de East Room van het Witte Huis, waar techbazen als Sam Altman, Jensen Huang en Elon Musk aanschuiven. “Hot ticketed“, noemt het Witte Huis dat diner. Erg populair.

De Chinezen tastten kort voor de aftrap nog in het duister. Vragen van Peking over welke bedrijven en sectoren konden aanschuiven bleven onbeantwoord. Voor de zekerheid staan meerdere Chinese CEO’s nog op stand-by voor het geval er alsnog duidelijkheid komt, zeggen bronnen rond het bezoek.

Sinds vorig jaar is de sfeer tussen de grootmachten niet meer zo verhit als eerder in de tech- en handelsoorlog. Toen werden ze het in de Zuid-Koreaanse havenstad Busan onder meer eens over lagere importheffingen. Ook werden Chinese exportrestricties op kritieke aardmetalen in de koelkast gezet.

Die deal zou over anderhalve maand aflopen, maar kort na de aankomst van Xi zei de Amerikaanse minister van Financiën, Bessent, dat met China is afgesproken de overeenkomst met twee maanden te verlengen. De Chinese ambassade in Washington heeft nog niet gereageerd.

Zowel Trump als Xi is het erover eens dat blijven praten in ‘G2-verband’ zin heeft: dit najaar staan er nog twee ontmoetingen gepland. Zolang er ontmoetingen zijn, gebeuren er geen grote ongelukken, is het idee bij beide leiders. En Xi ziet dat Trump in de tussentijd wapenleveranties aan Taiwan voor zich uit schuift.

Een miljardenverkoop aan Taiwan werd dit jaar uitgesteld, naar verluidt omdat Trump zijn relatie met de Chinese partijbaas niet op de waagschaal wilde leggen. Analisten denken dan ook dat de verkoop mogelijk helemaal wordt geschrapt, nu Xi en Trump elkaar de komende tijd vaker gaan ontmoeten.

Het wakkert het optimisme in Peking aan dat de presidentiële gesprekken kunnen helpen om het Taiwan-beleid van Washington te beïnvloeden. Het vertrouwen groeit, ziet ook voormalig kolonel van het Chinese Volksbevrijdingsleger Zhou Bo. “De VS zal het steeds moeilijker vinden in de toekomst om wapens te verkopen”, denkt hij. “China zal meer middelen hebben om het tegen te houden.”

In het onderhoud tussen Xi en Trump komt mogelijk ook kunstmatige intelligentie ter sprake. De afgelopen weken riepen Amerikaanse techgiganten, waaronder OpenAI en Anthropic, op om voorzichtig te zijn met de verdere ontwikkeling van AI. De oproep kwam na meerdere incidenten waarbij AI-agenten uit een testomgeving waren ontsnapt en overgingen tot hacks.

In China is men kritisch over de oproep. Die wordt gezien als een manier van de Amerikanen om China’s AI-ontwikkeling in te dammen. Doemscenario’s over de gevaren voor de mensheid worden afgedaan als “Amerikaanse perspectieven”. Maar toch zou het voor beide partijen het beste zijn “om gemeenschappelijke regels op te stellen”, meent Zhou.