NOS Nieuws
Minister Heinen van Financiën beloofde de Tweede Kamer vorige week alles in het werk te stellen om de nieuwe vermogenswinstbelasting al per 2028 in te voeren. Het wordt een race tegen de klok, waarbij betrokkenen zich afvragen of het allemaal gaat lukken.
Vrijdag heeft het kabinet de wetswijziging die het nieuwe systeem mogelijk moet maken, voor advies naar de Raad van State gestuurd. Veel Kamerleden vroegen zich af of dat advies er wel op tijd zou zijn voor het eerstvolgende Kamerdebat hierover, op 12 oktober.
Heinen was donderdag optimistisch: “Wij vragen een maximale stretch van iedereen, maar dan is 2028 haalbaar.” Al erkende hij ook het risico dat het 2029 wordt. Een snelle invoering van de nieuwe vermogensbelasting is politiek belangrijk voor Heinen. Het was een belangrijke toezegging aan rechtse oppositiepartijen als JA21 en de SGP.
De Raad van State laat desgevraagd weten de deadline van 12 oktober zeker niet te halen. “We hebben nog maar zeven dagen, onmogelijk”, stelt een woordvoerder. Het advies komt op z’n vroegst op 19 oktober, en mogelijk pas op de 26ste. Dat maakt het voor de Kamer nog krapper om de wet op tijd te behandelen.
De banken laten desgevraagd weten te weinig tijd te hebben om hun IT-systemen aan te passen. Daardoor lukt het niet de gegevens van hun klanten vooraf ingevuld te krijgen als die belastingaangifte doen in 2028. De banken hadden daarvoor al gewaarschuwd, maar staatssecretaris Eerenberg van Financiën suggereerde afgelopen week dat hier een oplossing voor zou zijn.
Volgens hem hebben veel banken zich afgelopen tijd uitgesproken voor de nieuwe vermogenswinstbelasting. “Ik vind dus dat we ook iets mogen vragen als: nu moet u ook uw cliënten helpen om dat mogelijk te maken.”
De Nederlandse Vereniging van Banken herkent dat niet. “Wij hebben nooit een voorkeur uitgesproken voor belasting op vermogenswinst of vermogensaanwas.” Er komt binnenkort wel een overleg met de Belastingdienst om te kijken wat er mogelijk is zolang de ingevulde aangiftes er niet zijn, zegt een woordvoerder.
Als de banken en vermogensbeheerders de gegevens niet kunnen aanleveren, kan de Belastingdienst niet controleren of burgers de aangifte juist hebben ingevuld. En dan ligt fraude op de loer.
Voor mensen die hun aangifte te goeder trouw invullen, is het maar de vraag of ze de informatie zelf bij elkaar kunnen vinden. Niet alle banken kunnen de gegevens direct aan hun klanten leveren. Het maakt het invullen van de aangifte sowieso ingewikkelder. Ambtenaren van Financiën waarschuwden hier al voor in een advies: “Dit doet een extra beroep op het ‘doenvermogen’ van burgers.”
Zelfs als bovenstaande problemen worden opgelost, wordt het een hele toer voor de Belastingdienst de stelselwijziging per 2028 door te voeren. De dienst is namelijk ook druk met aanpassingen in de computersystemen, omdat er per 2030 een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering komt voor zzp’ers.
Als beide aanpassingen tegelijk moeten worden uitgevoerd, loopt de invoering van die verzekering waarschijnlijk een jaar vertraging op, waarschuwden ambtenaren.
Vorige week deed het kabinet een nieuw voorstel voor een versnelde overgang naar een vermogenswinstbelasting, als vervanging voor de huidige vermogensaanwasbelasting. De VVD stond onder grote druk van de achterban, omdat beleggers bezwaar hebben tegen het betalen van belasting op ‘papieren winst’, oftewel, belasting over aandelen die nog niet verkocht zijn en alleen op papier meer waard zijn geworden.
Maar als burgers pas gaan betalen als de aandelen verkocht zijn, komen er tijdelijk miljarden euro’s minder belasting binnen. Het kabinet wilde dat gat opvullen door ook kleinere spaarders en beleggers vermogenswinstbelasting te laten betalen, maar daar bleek geen meerderheid voor in de Tweede Kamer.
In het voorstel dat naar de Raad van State is gestuurd staat opvallend genoeg nog steeds die door de Kamer afgeschoten dekking. Ondertussen zoekt het kabinet naar alternatieven, in overleg met oppositiepartijen. Dat betekent dat er nog nieuwe aanpassingen aan komen in box 3, ook al voor volgend jaar.
Mocht het niet lukken de wetgeving dit jaar door de Tweede en Eerste Kamer te krijgen, dan blijft huidige systeem van vermogensaanwasbelasting nog zeker een jaar van kracht. Ieder jaar uitstel kost de schatkist 3,5 miljard euro aan gederfde inkomsten.
Vanavond geven Heinen en Eerenberg tekst en uitleg in de Eerste Kamer. De senatoren hebben stemmingen over de plannen met box 3 keer op keer uitgesteld, op verzoek van het kabinet. En nu is er dus haast.
Senator Crone van Pro is verontwaardigd over die gang van zaken: “Dit gaat om een grote stelselwijziging. Die moeten we zorgvuldig behandelen, met onder meer het horen van deskundigen.”
Zijn collega Griffioen van regeringspartij D66 drukt het kabinet op het hart de korte tijd die er nog is goed te gebruiken: “Het kabinet is aan zet om dit goed te regelen, treuzel niet en kom met goede voorstellen.”
