NOS Nieuws
In de Gazastrook is gendergerelateerd geweld tegen vrouwen en meisjes afgelopen maanden toegenomen, waarschuwt UNFPA, de VN-organisatie voor seksuele gezondheid. Een van de zorgwekkendste ontwikkelingen is volgens de VN de sterke toename van het aantal meldingen van gedwongen huwelijken, zoals met kinderen.
Uit een data-analyse van tien hulporganisaties, waaronder het International Rescue Committee (IRC), blijkt dat het aantal gemelde gevallen in het tweede kwartaal van dit jaar met 123 procent is gestegen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De hulporganisaties spreken van een “ernstige toename”.
Ongeveer twee derde van de meldingen van gedwongen huwelijken heeft betrekking op vrouwen tussen de 18 en 59 jaar. Daarnaast gaat 16 procent van de meldingen over minderjarige meisjes van 12 tot 17 jaar. De meeste meldingen kwamen uit Gaza-Stad, Deir al-Balah en Noord-Gaza. Ook andere vormen van gendergerelateerd geweld, zoals verkrachting, seksueel intimidatie of huiselijk geweld namen toe.
Het rapport is gebaseerd op meldingen. Hoeveel meldingen er in totaal zijn gedaan, is niet bekendgemaakt. Volgens de hulporganisaties geven de meldingen geen volledig beeld van de werkelijke omvang van het probleem. Door schaamte, angst voor stigmatisering en de beperkte beschikbaarheid van hulpverlening blijft een deel van het geweld vermoedelijk buiten beeld.
In een ander rapport sprak UNFPA met 230 vrouwen die in vluchtelingenkampen wonen rond Khan Younis en Gaza-stad om inzicht te krijgen in het geweld waarmee zij worden geconfronteerd. Het onderzoek werd gedaan in december 2025 en januari 2026. Volgens de vrouwen is seksuele intimidatie rond sanitaire voorzieningen aan de orde van de dag.
Zo vertelt een vrouw uit Khan Younis over haar buurvrouw: “De badruimtes hebben geen dak. Terwijl mijn buurvrouw zich aan het wassen was, hoorde ze gefluister. Ze keek omhoog en zag een jongeman die naar haar stond te kijken. Ze kon het aan niemand vertellen, omdat ze zich schaamde. Ze had volwassen dochters en vreesde dat hun reputatie beschadigd zou raken. Ze zei uitgeput te zijn van het huilen en het verdriet.”
Een andere vrouw uit Gaza-Stad vertelt dat het normaal is geworden voor vrouwen om op school een emmer als toilet te gebruiken. “Zo hoefden we niet naar de gedeelde toiletten op school te gaan.”
Vrouwen vertellen daarnaast over verkrachtingen in en rond de vluchtelingenkampen, onder meer in tenten, steegjes en op het strand. Wanneer de dader was ontdekt, werd dat volgens hen vaak in de doofpot gestopt. Het slachtoffer werd vervolgens gedwongen te trouwen met de dader of met iemand anders.
Wanneer verkrachtingszaken op scholen aan het licht komen, zie je de volgende dag bruiloften en vieringen op diezelfde school”, zegt een vrouw uit Khan Younis.
In Gaza werken bewoners zelf aan wederopbouw:
Experts wijzen erop dat veel sociale structuren in Gaza na drie jaar oorlog tussen Hamas en Israël zijn verdwenen. Bijna de hele bevolking is ontheemd geraakt en woont in vluchtelingenkampen of tijdelijke onderkomens. Ook is naar schatting meer dan 90 procent van de gebouwen verwoest of onbewoonbaar.
Volgens Nestor Owomuhangi, de Palestijnse vertegenwoordiger van UNFPA, hebben deze extreme omstandigheden de sociale structuren uitgehold. Tegen de BBC zegt hij dat door de grootschalige verwoestingen en het feit dat mensen voortdurend moeten vluchten “alles is weggevaagd” en er vrijwel geen “functionerend systeem meer” is.
UNFPA ziet die maatschappelijke ontwrichting ook terug in het toenemende aantal gedwongen huwelijken, ook met kinderen. Hoewel dit fenomeen niet nieuw is in Gaza, constateert de VN-organisatie sinds het begin van de oorlog tussen Hamas en Israël op 7 oktober 2023 een toename van het aantal huwelijken waarbij ook kinder- en tienerzwangerschappen zijn gedocumenteerd. Bijna de helft van de geïnterviewde vrouwen en meisjes maakte melding van gedwongen huwelijken, waaronder kindhuwelijken.
De meest genoemde reden voor deze huwelijken is het verlichten van de financiële druk op gezinnen. Zes vrouwen uit verschillende vluchtelingenkampen vertelden over meisjes die door hun vaders zouden zijn uitgehuwelijkt in ruil voor een zak meel.
Een vrouw vertelt over de afwegingen die ouders maken om in het levensonderhoud van hun kinderen te voorzien: “Tijdens de hongersnood huwelijkte een man zijn 14-jarige dochter uit in ruil voor twee zakken meel, zodat hij en zijn andere kinderen te eten hadden”.
De voedselsituatie in Gaza is sinds de afspraken van oktober 2025 over een wapenstilstand verbeterd. Hoewel er officieel geen sprake meer is van een hongersnood, blijft de situatie volgens het IPC kritiek.
Dat betekent niet dat de voedselvoorziening komende periode op peil blijft. Het Rode Kruis luidde onlangs de noodklok omdat er nog maar weinig hulpgoederen het gebied binnenkomen. Het IPC verwacht dat de situatie de komende maanden verder verslechtert. Naar verwachting zullen dan meer dan 1,4 miljoen mensen, ongeveer 67 procent van de bevolking, kampen met een ernstig voedseltekort.
NOS op 3 maakte een jaar geleden deze video:
De levensgevaarlijke weg naar voedsel in Gaza
