Voormalige bestuurders en diplomaten roepen op tot strengere maatregelen tegen Israël

Meer dan 230 voormalige bewindspersonen, ambassadeurs, diplomaten en ambtenaren roepen het kabinet op om meer maatregelen te nemen tegen Israël. In een brief vragen ze onder meer om een volledig wapenembargo en het opschorten van het handelsverdrag tussen de Europese Unie en Israël.

Volgens de ondertekenaars blijven de maatregelen die het kabinet tot nu toe heeft genomen, zoals het weren van producten uit illegale nederzettingen, ver achter bij wat nodig is gezien de situatie in Gaza en op de bezette Westelijke Jordaanoever.

De brief is onder meer ondertekend door de oud-politici Job Cohen, Jozias van Aartsen, Jan Pronk en Ahmed Aboutaleb. Voormalig diplomaat Angélique Eijpe is ook een van de ondertekenaars. Volgens haar is de brief nodig omdat het Nederlandse beleid nauwelijks is veranderd.

“Voor velen van ons is het onverteerbaar om nu wel bijna drie jaar aan te zien wat er in Gaza gebeurt, maar vooral ook hoe opeenvolgende Nederlandse regeringen zich daartoe verhouden en daarop reageren”, zegt Eijpe tegen de NOS. “We hadden voorzichtig gehoopt dat het kabinet-Jetten een andere koers zou kiezen. We zien stappen die vooral symbolische impact hebben, maar die niet bijdragen aan een gedragsverandering.”

De ondertekenaars willen dat Nederland maatregelen neemt die daadwerkelijk effect hebben. “Maatregelen die in verhouding staan tot de ernst en de omvang van de schendingen waarvan sprake is”, zegt Eijpe.

Behalve een wapenembargo wil de groep ook onderzoek naar mogelijke betrokkenheid bij internationale misdrijven van Nederlanders en Israëliërs die in Nederland verblijven en in het Israëlische leger hebben gediend.

Het kabinet zegt dat het maatregelen tegen Israël vooral in Europees verband wil nemen. Maar volgens Eijpe hoeft Nederland niet op de EU te wachten. Ze wijst op Luxemburg, dat onlangs besloot de goedkeuring voor de uitgifte van Israëlische staatsobligaties niet te verlengen. “Dat laat zien dat je ook geen geografische of geopolitieke reus hoeft te zijn om impact te hebben”, zegt Eijpe. “Het staat of valt met de bereidheid om voor de internationale rechtsorde te gaan staan.”

De brief is niet de eerste oproep van oud-politici en diplomaten aan het kabinet om het Israël-beleid aan te scherpen. Vorig jaar september riep een aantal van dezelfde ondertekenaars op tot een internationale interventie(opent in nieuw venster) in Gaza. Daarvoor, in maart, was er een vergelijkbare oproep.

Ook in het buitenland worden vergelijkbare oproepen gedaan. Op 22 augustus verscheen een verklaring van bijna honderd voormalige ambassadeurs uit Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk in Le Monde(opent in nieuw venster). Daarin riepen ze hun regeringen op om gezamenlijk op te treden en, met vergelijkbare maatregelen, toe te zien op de naleving van het internationaal recht.

“Wij verwachten natuurlijk niet dat het 180 graden gaat draaien naar aanleiding van deze brief”, zegt ondertekenaar Eijpe. “Maar de situatie is zodanig ernstig dat we het noodzakelijk achten om dat steeds weer op de radar te zetten.”