Trump: voorstel Iran niet goed genoeg
President Trump wijst een Irans tegenvoorstel af om tot een bestand in de oorlog in de Perzische Golf te komen. “Ze hebben een voorstel gedaan, een waardevol voorstel, maar het is niet goed genoeg”, zei Trump op een paasbijeenkomst in de tuin van het Witte Huis. “Het kan snel voorbij zijn, als ze doen wat ze moeten doen”, herhaalde hij.
Morgenochtend loopt de deadline af die Trump Iran heeft gesteld voor het beëindigen van de oorlog onder zijn voorwaarden. Als Iran niet akkoord gaat, volgen zware aanvallen op de Iraanse infrastructuur. Vorige week dreigde de president Iran terug te sturen “naar het stenen tijdperk, waar ze thuishoren”.
Iran reageerde op een voorstel voor beëindiging van de oorlog dat vanmorgen door Pakistan werd gedaan. Pakistan, Turkije en Egypte stelden onder meer een staakt-het-vuren van 45 dagen voor, waarin onderhandeld kan worden over een definitief einde aan de oorlog. De Straat van Hormuz zou daarbij meteen opengesteld moeten worden, zodat het transport van olie en gas naar de rest van de wereld weer op gang kan komen. Ook zou Iran geen kernwapens mogen maken.
Iran wijst dat allemaal af. “We beëindigen de oorlog alleen als we garanties krijgen dat we niet opnieuw worden aangevallen”, zei de Iraanse ambassadeur in Egypte tegen persbureau AP. De oorlog begon op 28 februari, toen Iran dacht nog in onderhandeling met de VS te zijn om oorlog te voorkomen.
EU-topman Costa: aanvallen op bruggen en centrales Iran zijn illegaal
Voorzitter Costa van de Europese Raad van regeringsleiders waarschuwt dat aanvallen op de Iraanse civiele infrastructuur illegaal zijn. Hij veroordeelt daarmee het plan van president Trump om Iraanse bruggen en energiecentrales te vernietigen als het de blokkade van de Straat van Hormuz uiterlijk dinsdag niet beëindigt.
“Het aanvallen van civiele infrastructuur is illegaal en onacceptabel”, zegt Costa op sociale media. “Dat geldt voor Ruslands oorlog tegen Oekraïne en overal. De Iraanse bevolking is het grootste slachtoffer van het Iraanse regime. Het is ook het grootste slachtoffer als de militaire campagne zich verbreedt.”
Pakistan kwam vanmorgen met een voorstel om tot een staakt-het-vuren van 45 dagen te komen in de strijd tussen de VS en Iran. Dat voorziet ook in de opening van de Straat van Hormuz, maar Iran liet weten niets te zien in een tijdelijk bestand. Ook eist het opheffing van de sancties tegen het land.
Costa zegt verder dat hij met de Iraanse president heeft gebeld en hem heeft gezegd dat zijn land moet stoppen met het aanvallen van andere landen. Ook vindt hij dat Teheran de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz volledig moet herstellen. “Escalatie levert geen staakt-het-vuren of vrede op. Alleen onderhandelingen doen dat, met name die onderhandelingen die door regionale partners worden geleid.”
Iran komt met tegenvoorstel en verwerpt optie tijdelijk bestand
De Iraanse autoriteiten hebben bemiddelaar Pakistan antwoord gegeven op het plan voor een wapenstilstand. Teheran verwerpt de optie van een tijdelijk bestand en komt met een reeks tegenvoorstellen, melden Iraanse staatsmedia.
Het Iraanse regime eist dat de sancties tegen het land worden opgeheven. Verder wordt een permanent staakt-het-vuren voorgesteld in plaats van een bestand van 45 dagen, zoals Pakistan volgens bronnen had voorgesteld.
Straks toespraak Trump, ‘plan Pakistan niet goedgekeurd’
De Amerikaanse president Trump houdt om 19.00 uur Nederlandse tijd een toespraak. Hij zal onder meer ingaan op het Pakistaanse voorstel voor een staakt-het-vuren met Iran, meldt persbureau Reuters op basis van een Amerikaanse functionaris. De bron benadrukt dat Trump het plan nog niet heeft goedgekeurd en dat de oorlog voorlopig doorgaat.
De details van het Pakistaanse plan zijn niet officieel bekendgemaakt. Volgens anonieme bronnen is de kern ervan een gevechtspauze van 45 dagen, waarmee de weg vrij wordt gemaakt voor een permanent bestand. Iran heeft echter openlijk gezegd dat het niets ziet in een tijdelijk staakt-het-vuren en dat het geen deadlines accepteert. De uitspraken van de Amerikaanse functionaris suggereren dat de kans op een doorbraak klein is.
“Open die verdomde straat, jullie gestoorde idioten, of jullie belanden in de hel. Let maar op!”, fulmineerde Trump gisteren op sociale media. Hij heeft Iran tot morgen de tijd gegeven om de Straat van Hormuz open te stellen voor de internationale zeevaart. Europese bondgenoten weigeren de VS te helpen om de zeeroute te beveiligen zolang er nog wordt gevochten.
De gisteren aangekondigde persconferentie in het Witte Huis zal voornamelijk gaan over de reddingsoperatie in Iran van afgelopen weekend. Het was Iran gelukt een Amerikaanse F-15-straaljager neer te halen. Volgens president Trump is een vermist bemanningslid bij een Amerikaanse reddingsoperatie opgepikt in Iran.
Iran: tweede petrochemische installatie aangevallen
Volgens Iraanse staatsmedia hebben de VS en Israël nog een petrochemische installatie in Iran aangevallen. Ditmaal zou een industriecomplex bij de stad Marvdasht zijn gebombardeerd. Staatsmedia stellen dat er brand was ontstaan op het industrieterrein, maar dat het vuur onder controle is gebracht. Het Amerikaanse en Israëlische leger hebben nog niet gereageerd op de beschuldiging.
De petrochemische industrie is gericht op de verwerking van aardolie. Marvdasht ligt zo’n 250 kilometer noordelijker dan Asaluyeh, waar Israël eerder vandaag petrochemische installaties heeft gebombardeerd. Deze aanval is wel opgeëist door het Israëlische leger. Defensieminister Katz noemde deze aanval een zware klap voor de Iraanse economie.
Israëlische luchtaanval op installaties bij grootste gasveld Iran
Israël heeft luchtaanvallen uitgevoerd op petrochemische installaties in het zuiden van Iran. Het gaat om installaties in Asaluyeh, dat bij het grote gasveld South Pars ligt.
Geverifieerde beelden van na de aanval zijn er vooralsnog niet. Het Iraanse persbureau Tasmin zegt de stroom- en watertoevoer naar een petrochemische fabriek zijn aangevallen, maar dat de fabriek zelf intact is.
De Israëlische minister van Defensie Katz heeft de aanval opgeëist. Hij claimt dat de installatie in Asaluyeh buiten bedrijf is en spreekt van een zware economische klap voor het regime.
Het gasveld South Pars is van groot economisch belang voor Iran. Het heeft de grootste bekende gasvoorraad ter wereld en strekt zich uit over het zuiden van van Iran, de Perzische Golf en Qatar. Aan de Iraanse zuidkust is daarom veel petrochemische industrie gevestigd.
Half maart voerde Israël ook aanvallen uit op installaties bij het gasveld. Iran sloeg toen terug met aanvallen op gasinstallaties in Qatar, met enorme schade tot gevolg. Golfstaten reageerden destijds woest op die vergeldingsaanvallen, maar ook op Israëls bombardement op South Pars. Dat werd veroordeeld als een roekeloze escalatie.
Iran formuleert eisen voor bestand
Iran heeft in reactie op het voorstel voor een bestand met de VS de eigen standpunten en eisen op papier gezet en via tussenpersonen gedeeld. “We hebben ons antwoord voorbereid”, zegt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Teheran, zonder in te gaan op de inhoud.
De woordvoerder zei alleen dat onderhandelingen “onverenigbaar zijn met ultimatums en dreigementen van oorlogsmisdaden”. Hij doelt daarmee op de Amerikaanse president: die heeft zeer zware aanvallen op de Iraanse infrastructuur aangekondigd als Iran niet voor dinsdagavond Amerikaanse tijd de Straat van Hormuz opent.
Het plan voor een staakt-het-vuren is afkomstig van Pakistaanse, Egyptische en Turkse onderhandelaars. Die landen hebben er zelf niets over gezegd, maar bronnen van de persbureaus Reuters en AP melden dat het gaat om een bestand van 45 dagen. In die periode zou verder moeten worden gesproken over een definitief einde aan de gevechten. Vanochtend liet Iran al weten dat het de Straat van Hormuz niet wil openen als onderdeel van een tijdelijk bestand.
Na een urenlange zoektocht hebben reddingswerkers in de Israëlische stad Haifa nog twee lichamen geborgen in een gebouw dat was aangevallen door Iran. Daarmee stijgt het dodental van de inslag van gisteren naar vier.
Vanochtend werden de lichamen ontdekt van een vrouw van 35 en een man van 40. Eerder waren al een man en een vrouw van in de 80 dood onder het puin vandaan gehaald.
Het wooncomplex in Haifa werd gisteren geraakt door een Iraanse raket. Bij de inslag werden meerdere verdiepingen van het gebouw verwoest, maar de explosieve lading van de raket ontplofte niet. Als dat wel was gebeurd, was de schade nog veel groter geweest.
Meer details over voorstel staakt-het-vuren
Persbureau AP heeft een aantal nieuwe details gedeeld over het plan voor een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. Het persbureau heeft meerdere bronnen gesproken die het bestaan van het plan bevestigen. Het zou gisteravond zijn gedeeld met de Iraanse minister Araghchi en de Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten Witkoff.
Volgens AP is het plan opgesteld door diplomaten uit Pakistan, Egypte en Turkije. Voor het staakt-het-vuren wordt een duur van 45 dagen genoemd. In die tijd moet een akkoord worden bereikt over een permanent bestand.
Goed om te zeggen is dat alle informatie over het voorstel via bronnen aan persbureaus is gemeld. Door officiële autoriteiten is er vooralsnog niets over gezegd.
Kopstuk Iraanse Revolutionaire Garde gedood
In Iran is een vooraanstaand lid van de Revolutionaire Garde gedood. Het gaat om Majid Khademi, de baas van de inlichtingendienst van de garde. Hij is volgens Iraanse staatsmedia vanochtend vroeg omgekomen bij een luchtaanval. Er wordt niet gezegd waar dat is gebeurd.
De Revolutionaire Garde is een machtige en invloedrijke organisatie binnen Iran, zowel militair als politiek. Ook controleert de organisatie een belangrijk deel van de economie, door belangen in onder meer olie- en telecombedrijven. Prominente leden van de garde zijn vaker doelwit geweest van liquidaties. Het bekendste voorbeeld is de aanslag op Qassem Soleimani in januari 2020.
Ordetroepen van de Revolutionaire Garde waren in januari nog betrokken bij het neerslaan van protesten tegen het Iraanse regime. Als reactie zette de EU de organisatie op de terreurlijst.
In deze uitlegvideo leer je meer over de Revolutionaire Garde:
Wat is de Iraanse Revolutionaire Garde?
Pakistan komt met plan voor bestand
Pakistan heeft een voorstel gedaan voor een einde aan de strijd tussen Iran en de VS. Het land, dat zich heeft opgeworpen als bemiddelaar, heeft een uitgewerkt voorstel aan beide landen gestuurd. De Pakistaanse legerchef heeft volgens persbureau Reuters al gesproken met de Amerikaanse vicepresident Vance en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi.
Volgens Reuters behelst het plan een onmiddellijk staakt-het-vuren en de opening van de Straat van Hormuz. Daarna zou verder moeten worden onderhandeld over een definitief vredesakkoord. Pakistan stelt daarin voor dat Iran afziet van de ontwikkeling van kernwapens in ruil voor verlichting van sancties en het vrijgeven van bevroren tegoeden.
Reuters schrijft dat Iran het plan gaat bekijken, maar er niet voor voelt om de Straat van Hormuz te openen als onderdeel van een tijdelijk akkoord. Ook zou het land geen tijdsdruk willen. President Trump heeft gedreigd Iraanse infrastructuur op te blazen als het land de belangrijke zeestraat blijft blokkeren voor het gros van de olie- en gastankers. Als deadline noemde hij dinsdagavond 20.00 uur (woensdag 02.00 uur Nederlandse tijd).
Het voorstel lijkt zich alleen te richten op Iran en de VS. Libanon, een ander front in de oorlog, komt er niet in voor. Daar voert Israël luchtaanvallen en een grondoffensief uit. Libanon is de thuisbasis van de militante Hezbollah-beweging, een bondgenoot van Iran.
In een special zoomen we in op de oorlog in Libanon, waar Israël vecht tegen Hezbollah. Die militante beweging is een bondgenoot van Iran. Israël wil Hezbollah weg hebben uit Libanon en zegt klaar te zijn voor een langdurige strijd. Veel Libanezen, vooral in het zuiden van het land en in de hoofdstad Beiroet, worden daarin meegezogen. Israël verwoest doelbewust dorpen en infrastructuur.
Hoe Israël te werk gaat en wat de tactiek is, laten we zien in deze special:
Ook de afgelopen nacht hebben de strijdende partijen over en weer luchtaanvallen uitgevoerd. De VS en Israël namen doelen rond de Iraanse hoofdstad Teheran onder vuur. Iran vuurde op zijn beurt raketten en drones af op doelen in Israël. Ook de Golfstaten werden vanuit Iran aangevallen met raketten en drones, maar voor zover bekend zijn daar geen inslagen geweest.
Bij de Amerikaanse aanvallen in de regio Teheran kwamen volgens nieuwszender Al Jazeera 23 mensen om het leven. In Qom, een stad ten zuiden van Teheran, zouden vijf doden zijn gevallen en in de kustplaats Bandar-e Lengeh zes. Die stad ligt relatief dicht bij de Straat van Hormuz, de zeestraat die Iran gesloten houdt voor de meeste olie- en gastankers. President Trump heeft gedreigd Iran keihard aan te vallen als het land de zeestraat niet voor morgenavond opent.
Israël meldt twee doden na een Iraanse raketaanval op een gebouw in de havenstad Haifa. Twee mensen worden daar nog vermist. Het getroffen gebouw stond in een woonwijk. Ook op andere plekken in Israël raakten mensen gewond door Iraanse aanvallen. Bij verreweg de meesten zijn de verwondingen volgens Israëlische media licht.
Gisteren voerde Israël opnieuw luchtaanvallen uit in Libanon. Daarbij werden volgens autoriteiten in Libanon zeker vijftien mensen gedood. Vijf mensen kwamen om het leven bij een bombardement op de hoofdstad Beiroet. In het zuiden, waar Israël ook op de grond militair actief is, werden zeven mensen gedood door een luchtaanval. Onder de slachtoffers was volgens Libanon een kind van 4.
‘Uiterste poging voor staakt-het-vuren’
De Verenigde Staten, Iran en een groep regionale bemiddelaars proberen op het laatste moment alsnog een staakt-het-vuren te bereiken. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios op basis van vier Amerikaanse, Israëlische en regionale bronnen.
De bemiddelaars proberen overeenstemming te bereiken over voorwaarden voor een bestand van 45 dagen, dat daarna kan leiden tot een permanent einde van de oorlog.
Volgens de bronnen is de kans klein dat binnen 48 uur een gedeeltelijk akkoord wordt bereikt. President Trump heeft morgenavond 20.00 uur Amerikaanse oostkusttijd (woensdag 02.00 uur Nederlandse tijd) als deadline gesteld. Iran moet voor die tijd de Straat van Hormuz openen, anders zullen de Verenigde Staten vitale infrastructuur aanvallen.
Volgens Trump is de VS “in diepe onderhandelingen” met Iran en kan er een akkoord worden bereikt. “Maar als ze geen deal sluiten, blaas ik daar alles op”, zei de president tegen Axios.
Olieprijzen stijgen na dreigement Trump
Ook in de nieuwe week stijgen de olieprijzen. Dat gebeurt na de nieuwe bedreigingen van president Trump dat de Iraanse energie-infrastructuur zal worden aangevallen als Iran de Straat van Hormuz niet opent voor woensdagochtend 02.00 uur (Nederlandse tijd).
Een vat Brentolie uit de Noordzee steeg aan het begin van de nacht tot boven de 111 dollar, 40 dollar meer dan voor het begin van de oorlog. Ook de prijs voor Amerikaanse olie steeg.
Volgens consumentencollectief UnitedConsumers is de gemiddelde landelijke adviesprijs in Nederland op dit moment 2,595 per liter Euro 95 (E10). Voor diesel (B7) is de adviesprijs 2,799.
Die prijzen betalen consumenten doorgaans niet direct aan de pomp. De ANWB meldt dat een liter Euro 95 gemiddeld 2,345 kost. Een liter diesel kost gemiddeld 2,579 euro.
Vier mensen vermist in getroffen gebouw Haifa, onduidelijk of explosief ontploft is
De Israëlische hulpdiensten zijn nog op zoek naar vier mensen die vermist zijn na een Iraanse raketinslag in een gebouw in de havenstad Haifa. Volgens de hulpdiensten gaat het onder anderen om twee oudere mensen en een kind, meldt The Times of Israel. Vermoedelijk liggen zij onder het puin van het gebouw.
Volgens de politie is het explosieve deel van de ballistische raket mogelijk niet ontploft bij de inslag. Uit voorzorg zijn daarom meerdere gebouwen in de omgeving ontruimd. “Zodat er in het onwaarschijnlijke geval dat de raket alsnog ontploft, niemand gewond raakt.”
Eerder vanmiddag maakten de hulpdiensten bekend dat het gebouw dreigt in te storten. Vier mensen raakten gewond.
