Vrachtwagenheffing helpt bij verduurzaming, ‘maar de kosten gaan wel omhoog’

• Cathérine Minczeles

  redacteur Economie

Eigenaren van vrachtwagens betalen per 1 juli een bedrag per gereden kilometer op bijna alle Nederlandse snelwegen. De vrachtwagenheffing moet de transportsector verduurzamen, maar de maatregel loopt flink in de papieren. “Voor vrijwel alle vrachtwagens gaan de kosten enkele duizenden euro’s per jaar omhoog”, zegt Marieke Kuijpers, sectormanager bij Rabobank. Wie betaalt daar de rekening van?

De maatregel geldt voor alle vrachtwagens die inclusief een lading meer dan 3500 kilo wegen. De hoogte van de heffing wordt berekend door een tolkastje in de cabine te plaatsen. Die houdt bij hoeveel kilometers worden afgelegd. “Het is in feite rekeningrijden, maar dan alleen voor vrachtwagens”, zegt Kuijpers.

Daarnaast is de motoraandrijving bepalend voor de hoogte van het tarief. Hoe schoner en lichter het voertuig, hoe lager het bedrag. Zo is het tarief voor de meest voorkomende dieselvrachtwagen 20,1 cent per kilometer en voor een elektrische vrachtwagen 3,8 cent. Dit is bedoeld om de transportsector te stimuleren duurzamer en efficiënter te rijden.

Een deel van de opbrengsten van de heffing moet terugvloeien naar de sector via subsidies. Dit moet de aanschaf van elektrische vrachtwagens beter mogelijk maken. Daarnaast worden met het geld oplaadpunten aangelegd.

Door de invoering van de vrachtwagenheffing komt het Eurovignet te vervallen, de belasting voor zware rijtuigen. Ook wordt de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens flink verlaagd. Toch kunnen de kosten flink oplopen voor de meeste vrachtwagens.

Op dit moment rijdt het overgrote deel van de vrachtwagens op diesel. Voor dit type kunnen de kosten het komende jaar gemiddeld 10.000 euro hoger uitvallen dan nu, berekende Kuijpers. “Samen met de hoge brandstofprijzen, de stijgende loonkosten en de druk om te verduurzamen, kunnen transporteurs in financiële problemen terechtkomen.”

Rico Luman, sectoreconoom bij ING, verwacht dat vrijwel alle transporteurs de kosten zullen doorberekenen aan de opdrachtgever. “De marges zijn heel dun: maximaal 2 of 3 procent.” De heffing betekent dat de vervoersprijzen 7 à 8 procent omhooggaan, verwacht hij. “Klanten zullen de transporteurs wel vragen om efficiënter en nog minder ‘leeg’ te rijden om zo de kosten te drukken”, zegt Luman.

Voor Iris Lafeber zit het doorberekenen van de hoge kosten aan de klant niet lekker. Zij is mede-eigenaar van een transportbedrijf dat gespecialiseerd is in industriële verhuizingen. “We hebben onze tarieven met 20 procent moeten verhogen in vergelijking met begin dit jaar.” Dat zit hem niet alleen in de heffing, maar ook in de salarisverhoging van de chauffeurs en de hoge brandstofkosten vanwege de oorlog in het Midden-Oosten, somt ze op. “Gelukkig hebben we een dieselclausule, zodat we de brandstofkosten kunnen doorberekenen aan de klant.”

Luman van ING verwacht dat de heffing de transportsector een impuls geeft om te verduurzamen. “Het verschil in kosten tussen diesel en elektrisch rijden wordt zo steeds kleiner.” Met name de supermarktsector investeert nu volop in elektrische wagens, ziet hij.

Ook Cees Heebink heeft daar oren naar. Hij heeft een bedrijf met een wagenpark van zo’n tachtig vrachtwagens, waarvan ongeveer de helft met name in Nederland rijdt. Heebink is voornemens om volgend jaar elektrische wagens aan te schaffen. “Met die heffing wordt elektrisch rijden eindelijk interessant.”

Ook is de techniek volgens hem verbeterd. “Nu kun je de hele dag in Nederland blijven rijden zonder tussentijds te moeten opladen.” In combinatie met ’thuis’ opladen is het iets goedkoper dan diesel op de lange termijn, weet hij. “Want de aanschafprijs is wel een hap uit je portemonnee.” Elektrische vrachtwagens kunnen op dit moment bijna 2,5 keer duurder zijn dan een dieselversie, zeggen deskundigen.

In 2028 komt daar nog een Europese brandstofheffing bij, de ETS 2. De vrachtwagenheffing wordt 1 juli ingevoerd, maar tussen 1 september en het einde van het jaar geldt een tijdelijke korting van 22,3 procent vanwege de hoge brandstofprijzen van de afgelopen maanden.