AI-foto’s vinden hun weg op platforms zoals Vinted: ‘Kan misleidend zijn’

• Pomme Rademaker

  redacteur Economie

Misschien is het je als één van de vele Vinted-gebruikers wel eens opgevallen dat sommige advertenties net iets te mooi lijken. Vaak zijn die advertentiefoto’s verbeterd met kunstmatige intelligentie, AI. Verkopers maken steeds vaker gebruik van AI op tweedehandsplatformen zoals Vinted, al dan niet met kwade bedoelingen.

Nu Vinted hard groeit, met een omzet van inmiddels meer dan een miljard euro, neemt ook het gebruik van kunstmatige intelligentie toe. Binnen een uur vond de NOS tientallen door AI-gegenereerde advertenties. Verkopers verbeteren daarmee hun foto’s en teksten, waardoor soms niet meer goed te zien is wat de originele staat van de verkochte spullen is.

Uit onderzoek van NRC en Kassa(opent in nieuw venster) bleek al dat met AI-gegenereerde foto’s veel gebruikt worden door dropshippers, webshops die spullen van andere leveranciers, meestal van buiten de EU, doorverkoopt. Vaak gaat het om producten uit China.

Ook andere verkopers maken gebruik van AI. Sociale media staan vol met tips hoe je met kunstmatige intelligentie advertentiefoto’s verbetert. Ook zijn er websites die er geld voor vragen.

Lucas van de Graaf is een van de verkopers die AI gebruikt voor zijn advertenties. “Ik zie op Vinted veel lelijke foto’s van gekreukte kleding staan. Dat wilde ik niet, dus probeerde ik AI om mijn kleding mooier te maken. Het kwam er toen bijna webshop-achtig uit.”

Het gebruik van AI is niet altijd onschuldig. Zo creëren oplichters die iets kopen op Vinted foto’s waarop beschadigingen te zien zijn of ze beweren dat een artikel namaak is. Ze melden deze ‘beschadigingen’ bij Vinted om zo het geld terug te krijgen.

Dat leidt tot verwarring bij verkopers, onder wie Manon Kremer. Zij herkent de verhalen over oplichting met AI en raakte zowel haar product als de opbrengst kwijt. “Ik denk dat Vinted hierin nog stappen heeft te nemen, want heel vaak staat een verkoper met lege handen.”

Kremer is daarom waakzaam geworden: “Ik film of fotografeer het hele proces van inpakken van breekbare items. Deze foto’s stuur ik meteen vooraf in het mailcontact zodat ik er altijd op terug kan vallen dat het uitermate zorgvuldig is verpakt en de items echt in de verpakking zaten.”

Volgens Vinted is het gebruik van AI als hulpmiddel niet verboden, “Op voorwaarde dat de foto een nauwkeurige weergave van het item blijft en voldoet aan de algemene voorwaarden”, schrijft het platform in een reactie.

In de voorwaarden van Vinted staat dat de foto van het artikel de kwaliteit en het uiterlijk inclusief defecten of fouten nauwkeurig moet aangeven. Ook zijn verkopers verplicht om echte foto’s van hun items te verstrekken.

Juist die defecten worden vaak door AI weggehaald. Lucas van de Graaf had geen moeite met het plaatsen van zijn foto’s. “Ik hoefde niet aan te geven of mijn foto’s door AI waren gemaakt en dat heb ik er ook niet bij gezet. De kleur werd wel ietsjes anders, dat heb ik wel aangegeven”, zegt hij.

Vinted schrijft: “Het gebruik van AI om te misleiden, of het nu in advertenties is of als vervalst bewijsmateriaal, is niet toegestaan.”

Het bedrijf zegt actie te ondernemen tegen misleidende foto’s en elke klacht individueel te onderzoeken, maar het wil niet zeggen hoeveel meldingen er zijn ontvangen over misbruik van AI-afbeeldingen. Ook is niet duidelijk hoeveel mensen het platform controleren op AI-misbruik.

Volgens Martijn Witvliet, jurist bij het Europees Consumenten Centrum, is het moeilijk vast te stellen wat misleidend is of niet. “Het gebruik van AI hoeft niet misleidend te zijn, maar als iets beter overkomt dan het is, dan is dat misleidend”, zegt hij.

“Als een product niet is wat het belooft, kun je als koper zeggen dat je wilt afzien van de koop. Als de verkoper dat vervolgens niet accepteert, moet Vinted het geschil oplossen of ga je naar de rechter”, zegt Witvliet.