NOS NieuwsAangepast
De Amerikaanse regering heeft sancties aangekondigd tegen het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Die moeten grotendeels in april volgend jaar ingaan.
“President Trump zal nooit toestaan dat het Internationaal Strafhof Amerikanen vervolgt”, zegt minister Rubio van Buitenlandse Zaken in een videoboodschap op X. “Daarom legt de VS sancties op aan het ICC. We zullen transacties met dit losgeslagen hof verbieden, hen afsnijden van middelen en hun vermogen om te functioneren lamleggen.”
Eerder legde de Amerikaanse regering al sancties op aan individuele aanklagers en rechters. Zo zou een getroffen jurist van het hof geen toegang meer hebben tot Microsoft, en werd financiële dienstverlening via Amerikaanse bedrijven afgesneden.
Nu breidt de VS het pakket maatregelen uit en dreigt het hele hof afgesneden te worden van zulke diensten. “We hebben het Strafhof niet nodig”, zegt Rubio. “Amerikanen vallen niet onder de jurisdictie van dit ‘nep-ICC’.”
De Amerikaanse regering vindt dat het hof geen bevoegdheid heeft om Amerikaanse staatsburgers of burgers van Amerikaanse bondgenoten te vervolgen.
Vervangend aanklager van het ICC, Nazhat Shameem Khan, zegt in een reactie dat de Amerikaanse sancties tegen het Strafhof veroordeeld moeten worden en belooft dat die het werk van het tribunaal niet zullen verhinderen.
“De sancties zijn bedoeld om de internationale rechtsorde en het werk van een onafhankelijke rechterlijke instelling te ondermijnen. Ons werk zal doorgaan in al onze dossiers, bij onze onderzoeken en bij onze vervolgingen.”
Het in Den Haag gevestigde ICC is een internationale rechtbank die in 2002 is opgericht. Het kan mensen vervolgen die worden verdacht van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven. De Verenigde Staten zijn, net zoals Rusland, China, India, Israël en Iran, niet lid van het ICC en erkennen het ook niet.
Deze sancties komen niet onverwachts. Trump heeft een verregaande hekel aan het ICC, sancties tegen het Strafhof hingen al een tijd in de lucht. In zijn speech tijdens de VN-jaarvergadering riep hij alle lidstaten van het ICC op eruit te stappen.
Directe aanleiding voor de sancties is het arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Netanyahu. Israël is een bondgenoot van de VS. Ook werd Amerikaans personeel onderzocht wegens betrokkenheid bij oorlogsmisdaden in Afghanistan.
Ook onder Democratische presidenten was de steun voor het ICC beperkt. Toen het Internationaal Strafhof in 2024 arrestatiebevelen uitvaardigde tegen de Israëlische premier Netanyahu en oud-defensieminister Gallant, noemde Biden dat “schandalig”.
Premier Jetten zegt in een eerste reactie helemaal achter het Internationale Strafhof in Den Haag te staan. Hij noemt de nieuwe sancties “diep betreurenswaardig”, “heel teleurstellend” en “onnodig”.
Aan de andere kant is Jetten blij dat de nieuwe maatregelen pas over zes maanden ingaan. Er is dan nog “veel tijd” om met de Verenigde Staten te praten, over zoals Jetten het noemt “een passende oplossing”. Wat die oplossing precies gaat zijn, is onduidelijk.
Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken laat in een reactie weten de nieuwe stap van de VS te betreuren en spreekt over een “ongewenste en nieuwe escalatie”. “We staan pal voor het hof.”
De minister wijst erop dat de sancties nog niet direct ingaan en dat de werknemers van het Internationale Strafhof hun werk kunnen blijven voortzetten.
Hij denkt dat de zes maanden ruimte bieden voor “dialoog” en dat hij het “diplomatieke spoor” gaat volgen. Hij zegt dat te gaan doen samen met de 102 andere landen die bij het ICC zijn aangesloten.
Vandaag kwam niet geheel toevallig ICC-president Tomoko Akane bij koning Willem-Alexander op de koffie in Huis ten Bosch. Wat daar is besproken, is niet bekendgemaakt.
En uitgerekend vandaag kreeg ook een voormalig rechter van het ICC, Navi Pillay de Nobelprijs voor de Vrede. Het systeem van internationaal recht staat op dit moment “onder enorme druk”, zei de jury over de benoeming, “en instellingen ervan worden aangevallen”.
