NOS Nieuws
De afgelopen dagen bereikten tienduizenden migranten via zee en grenshekken de Spaanse exclave Ceuta. Vijf vragen en antwoorden over de situatie rondom de grens tussen Spanje en Marokko.
Wat is de situatie?
Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken schat dat afgelopen 24 uur zo’n 50.000 mensen Ceuta bereikten, van wie inmiddels meer dan 48.300 zijn teruggekeerd naar Marokko. Het ging voornamelijk om uit Marokko afkomstige jonge mannen, maar ook vrouwen en gezinnen met kinderen staken de grens over.
Terwijl mensen nog steeds binnenstromen, keert een groot deel terug naar Marokko, schrijft El País. Daarmee lijkt de situatie aan de grens te normaliseren. Volgens de Spaanse krant keerden velen terug omdat het overvol was en ze geen slaapplaats of eten konden vinden.
De exclave telt zo’n 83.000 inwoners. Op beelden van vannacht is te zien dat mensen door de straten van Ceuta zwerven en de nacht buiten doorbrengen.
De Spaanse premier Sánchez zegt dat mensen worden teruggestuurd. Spanje heeft tientallen militairen op de exclave afgestuurd. Ook de Marokkaanse politie heeft extra personeel en waterkanonnen ingezet om te voorkomen dat mensen Ceuta bereiken, schrijft persbureau AP.
Waarom zijn plots zoveel mensen Ceuta binnengedrongen?
Over de reden voor de plotselinge massale instroom wordt veel gespeculeerd. Premier Sánchez geeft als mogelijke verklaring een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof. Die bepaalde dat mensen die via zee worden onderschept in hun poging een grens over te steken een gewone procedure mogen volgen.
Volgens de Spaanse immigratiewet mogen buitenlanders die worden ontdekt terwijl zij illegaal de grens proberen over te steken door bijvoorbeeld over een hek te klimmen, direct worden teruggestuurd. Sánchez zegt dat de uitspraak verkeerd is geïnterpreteerd en is verspreid onder mensenhandelorganisaties.
De uitspraak maakte veel los op social media, zegt correspondent Miral de Bruijne:
Het is onduidelijk waarom zowel Spanje als Marokko de golf niet zag aankomen. Tijdens de massale instroom in Ceuta in 2021 bereikten ook duizenden migranten Ceuta. De aanleiding daarvan was een diplomatieke crisis tussen Marokko en Spanje, waarna de Marokkaanse overheid de grenscontrole liet vallen.
Veel migranten gingen ook weer snel terug naar Marokko, In deze video leggen ze uit waarom ze naar Ceuta kwamen, maar ook weer vertokken.
Kunnen migranten via Ceuta het Spaanse vasteland bereiken?
De kans dat mensen via Ceuta naar het Spaanse vasteland kunnen reizen is vrij klein. Dat heeft ermee te maken dat de tocht enkel per boot te maken is. De oversteek met de veerboot duurt zeker een uur. De oversteek zwemmend maken is te lang en gevaarlijk.
Daarnaast wordt de veerboot die naar het vasteland gaat streng gecontroleerd. In het Schengenverdrag staan voor Ceuta speciale regels en daarom is het niet mogelijk om zonder paspoortcontrole naar Spanje of een ander Schengenland te reizen. Een asielaanvraag, de gangbare manier om toegang tot Europa te kunnen krijgen, moet vanaf de exclave zelf gedaan worden.
Hoe kunnen migranten zomaar de grens oversteken?
Dat mensen de grens van Marokko naar Spanje kunnen oversteken, heeft alles te maken met de ligging van Ceuta. Een exclave is een stuk land dat geografisch niet verbonden is met het land waar het toe behoort. Ceuta is geografisch niet verbonden met Spanje, maar met Marokko. De grens tussen Marokko en Ceuta is ongeveer 6 kilometer lang, met een bufferzone aan Marokkaanse kant.
Migranten die Ceuta willen bereiken, zwemmen vaak vanaf de Marokkaanse kustplaats Fnideq, schrijft persbureau AP. Dat is een tocht van ongeveer 5 kilometer door zee. Anderen proberen de oversteek te maken vanuit het nabijgelegen Belyounech, die afstand is een stuk korter. De oversteek maken over zee is niet zonder gevaar.
Het aantal migranten dat is omgekomen in een poging Ceuta te bereiken is vandaag opgelopen tot 57, melden lokale autoriteiten.
Waarom heeft Spanje een exclave in Marokko?
Ceuta werd in 1415 veroverd door Portugal. Het gebied ligt strategisch gunstig aan de Straat van Gibraltar, die de Atlantische Oceaan met de Middellandse Zee verbindt.
Toen Spanje en Portugal zich samenvoegden in 1580 vestigden Spanjaarden zich in de stad. Nadat de unie van de twee landen uiteen was gevallen, werd Ceuta in 1668 door Portugal aan Spanje afgestaan.
Marokko erkent Ceuta en de 400 kilometer oostelijker gelegen zusterexclave Melilla niet als Spaans grondgebied en spreekt geregeld van bezet gebied.
