NOS Nieuws•
-
Jacobien van der Kleij
redacteur Online
-
Jacobien van der Kleij
redacteur Online
Voor wie een kaartje wil bemachtigen voor festivals zoals Lowlands of Wildeburg, was het de laatste jaren dringen: tickets gingen binnen een paar uur of zelfs minuten de deur uit. Dit jaar is dat anders: ruim een week na de start van de kaartverkoop is Lowlands nog altijd niet uitverkocht.
Velen denken dat het ligt aan de programmering, maar volgens muziekjournalist bij 3voor12 Atze de Vrieze is het te vroeg om te zeggen dat het uitsluitend daardoor komt. Ook het aanbod van stadionshows in Europa, het grote aantal festivals op de markt en de hogere ticketprijzen spelen mogelijk een rol.
De kaartverkoop van Lowlands kent pieken en dalen. “In 2019 duurde het 28 dagen voordat het festival was uitverkocht, in 2018 zelfs drie maanden”, zegt De Vrieze. In 2015 en 2016, toen nieuwe muziekfestivals als Best Kept Secret en Down the Rabbit Hole in trek raakten, raakte het festival in Biddinghuizen zelfs helemaal niet uitverkocht.
Na twee coronajaren waren de 60.000 tickets voor Lowlands 2022 binnen een halfuur weg. Voormalig festivaldirecteur Eric van Eerdenburg was daar niet zo verbaasd over: “Iedereen stond weer te popelen om wat te doen.”
Meer alternatief
Camiel le Rutte heeft na 26 jaar het stokje overgenomen van Van Eerdenburg. In een interview met De Volkskrant laat hij weten een koerswijziging door te voeren en meer alternatieve artiesten te boeken. “Als je het publiek te veel zou geven wat ze willen, dus veel populair Nederlands en elektronisch feestelijk, zou het snel over zijn met het festival.”
Rapper Tyler, the Creator, Lorde, New Wave, Kneecap, Nu Genea en Parcels zijn de eerste acts die door Lowlands zijn bevestigd. Vorig jaar waren de headliners Chappell Roan, Queens of the Stone Age, FKA Twigs, Ki/Ki en Job Jobse; een jaar eerder stond techno-dj Charlotte de Witte op het festival, en in 2022 maakte Stromae zijn comeback.
“Mensen die specifiek voor het nachtprogramma komen, zijn bij de eerste aangekondigde namen nog niet echt bediend”, zegt De Vrieze. Het nachtprogramma op Lowlands staat al langer onder druk. “Een deel van het publiek komt er speciaal voor, maar de tenten zijn te vol en het gaat daardoor ten onder aan zijn eigen populariteit.”
Volgens Berend Schans, directeur van de Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals, kan de koers van de nieuwe directie een rol hebben gespeeld bij het feit dat het festival niet meteen is uitverkocht. “De livemuziekindustrie heeft sinds de jaren 80 een enorme vlucht genomen. We zijn nu in een periode beland waarin programmeurs terug willen naar de basis of naar de tekentafel gaan.”
Muziekjournalist De Vrieze merkt op dat een nieuwe trend de festivalmarkt verder onder druk zet. “Er zijn steeds meer grote stadionshows van artiesten zoals Tame Impala, FKA Twigs, Rosalía en Harry Styles. Die doen het goed, artiesten verdienen er veel meer geld mee dan met een festivalshow, en dat heeft directe gevolgen voor de markt.”
Twintig jaar geleden was er een groot gat tussen Lowlands en Pinkpop, maar nu zijn er veel festivals en stadionshows bij gekomen. Ook ‘concert residencies’ raken steeds meer in trek, waarbij artiesten een concertreeks geven op één locatie, zoals Harry Styles. “Ook Lily Allen doet dat. Op een festival kun je een breed publiek bereiken, maar niet je hele productie meenemen.”
Schans ziet die ontwikkeling ook. Dit jaar zijn er meer dan veertig stadionshows aangekondigd in Nederland, veel meer dan vorig jaar. “Je zou kunnen onderzoeken of dat elkaar beïnvloedt, maar ik ga ervan uit van wel. Vooral jongeren hebben een grens voor wat ze willen uitgeven aan tickets.”
Bovendien worden festivals elk jaar duurder. Tien jaar geleden kostte een Lowlands-ticket 175 euro; dit jaar is dat meer dan het dubbele, 365 euro. “Na corona worstelen veel festivals met de stijgende prijzen. Alles is duurder geworden”, zegt De Vrieze.
Denk aan wat artiesten verdienen, maar ook aan loonkosten en zaken zoals materiaal en het inkopen van bier. “Dat stapelt zich op voor festivals.”
Sterk merk
Boris van der Ham, voorzitter van de Vereniging van Evenementenmakers (VVEM), wijst op nog een trend waardoor grote festivals met veel kaarten vaak later uitverkopen. “Je ziet breder dat mensen langer wachten met het kopen van tickets en hun beslissing vaak laten afhangen van bijvoorbeeld de weersverwachting of lastminute-programmawijzigingen.”
De Vrieze en Schans gaan ervan uit dat Lowlands alsnog uitverkocht raakt. Ook Mojo Concerts, de organisator van Lowlands maakt zich geen zorgen. “Lowlands is zo’n sterk merk en kent een sterke fanbase. Het festival ontwikkelt zich elk jaar door, dat is onderdeel van hun succes”, aldus Schans.
