NOS Voetbal•
Drie maanden voor de start van het WK voetbal is het onzeker of Iran meedoet aan het evenement in onder meer de Verenigde Staten. Beide landen zijn sinds zaterdag in oorlog met elkaar.
Iran speelt zijn groepswedstrijden in de Verenigde Staten, te beginnen op 16 juni tegen Nieuw-Zeeland in Los Angeles. Daar wordt ook tegen België gespeeld. Egypte is in Seattle de derde tegenstander in de poulefase. Daarna bestaat er een kans dat Iran en de VS elkaar in de achtste finales treffen.
Het is een hoofdpijndossier voor de wereldvoetbalbond FIFA, dat beweert de situatie nauwlettend in de gaten te houden.
Mag Iran nog meedoen?
“Niet Trump, maar de FIFA bepaalt of een land meedoet”, zegt Jeroen Scheerder, hoogleraar sportpolitiek en sportsociologie aan de KU in Leuven. “De FIFA zal Iran niet weigeren, Iran is niet de agressor, het is zelf aangevallen.”
Individuen, spelers, staf, entourage van het Iraanse team moeten wel vrezen voor een weigering tot toegang tot de VS. Niet voor niets heeft Trump inreisverboden ingevoerd voor enkele landen, waaronder Iran.
“Wat doet Trump als er tussen de Iraanse selectie spelers zitten die lid waren of zijn van de Revolutionaire Garde?”, vraagt Scheerder zich af. “Tegelijkertijd zien we dat het Amerikaanse State Department recent aankondigde dat uitzonderingen op het inreisverbod gemaakt kunnen worden. In het bijzonder wat grote sportcompetities als het WK, de Olympische Spelen of de NBA betreft.”
Het zou niet de eerste keer zijn dat sporters de toegang tot de VS wordt ontzegd. Enkele leden van de Cubaanse honkbaldelegatie kregen onlangs geen visa voor de World Baseball Classic, het officieuze WK dat donderdag begint.
En voorafgaand aan de loting voor het WK voetbal was er al trammelant, omdat leden van de Iraanse delegatie geen visum hadden gekregen. Daarop besloot Iran tot een boycot, maar uiteindelijk waren er toch Iraniërs aanwezig.
Kan Iran zich terugtrekken?
“Iran kan heel goed zeggen: wij gaan niet spelen in een land dat ons aanvalt”, aldus Scheerder. “Ook omdat het niet veilig wordt geacht. Het zou wel uitzonderlijk zijn dat een land zichzelf om veiligheidsredenen terugtrekt.”
Mehdi Taj, voorzitter van de Iraanse voetbalbond, sprak al zijn twijfels uit over deelname. “Door de aanval en kwaadaardige actie van Amerika kunnen wij niet hoopvol naar het WK uitkijken.”
Het kan mij echt niet schelen.
Scheerder refereert aan de terugtrekking van Noord-Korea voor de Olympische Spelen van Tokio in 2021: “Die trokken zich toen terug in de nasleep van de coronapandemie, om hun atleten te beschermen.”
Het leverde Noord-Korea destijds een schorsing op van het IOC en het uitblijven van een uitnodiging voor deelname aan de Winterspelen van 2022 in Peking.
“Het kan mij echt niet schelen”, reageerde de Amerikaanse president Donald Trump tegen nieuwssite Politico over een eventuele afmelding van Iran. “Het is een verslagen land, ze lopen op hun laatste benen.”
Mocht Iran zich terugtrekken, dan is de vraag welk land de plaats inneemt. Het ligt voor de hand dat een ander Aziatisch land dan mag instappen.
Kan de Verenigde Staten worden geboycot?
Op steun van andere landen hoeft Iran niet te rekenen, denkt Scheerder: “China en Rusland zijn de voornaamste bondgenoten van Iran. Die doen niet mee aan het WK. Bovendien houdt China zich afzijdig en Rusland doet maar wat graag weer mee aan sportevenementen.”
Een discussie over een boycot van het WK was er al eerder, vanwege de dreiging van een Amerikaanse inval in Groenland. Ook is er bezorgdheid over de rechten voor lhbti’ers, de handelsoorlog, binnenlandse spanningen, de inzet van agenten van de immigratiedienst ICE en over het drugsgeweld in medegastland Mexico.
“Het is een cocktail aan factoren die aanleiding kunnen vormen voor vormen van protest de komende maanden”, zegt Scheerder.
Scheerder wijst ook op de organisatie van het WK van 2018 door Rusland. “Dat was propaganda voor Vladimir Poetin. Vier jaar eerder hadden ze nochtans de Krim geannexeerd. Toch is Rusland daarvoor niet teruggefloten vanuit de internationale sportorganisaties.”
En bij het WK in Qatar in 2022 waren de mensenrechten en uitbuiting van arbeidsmigranten onderwerp van gesprek. De toernooien gingen gewoon door.
“Ook dit WK zal doorgaan”, zegt Scheerder. “Mexico moet nog eerder dan Amerika vrezen vanwege het geweld daar. Hoe veilig is het in speelstad Guadalajara? Het is perfect denkbaar dat Trump daar op zal inspelen, bijvoorbeeld door een extra gaststad in Amerika te laten aanduiden. Zijn bromance met FIFA-preses Infantino zal dat geenszins in de weg staan, juist integendeel.”
