NOS Nieuws•
De wereldeconomie stond er tot voor kort redelijk goed voor maar de oorlog in het Midden-Oosten maakt alles anders. Ook een recessie is niet meer uit te sluiten, zegt het Internationaal Monetair Fonds in een nieuwe groeivoorspelling.
Volgens het IMF wordt de wereldwijde economie zwaar op de proef gesteld door de oorlog. Zo leidt de sluiting van de Straat van Hormuz tot grote schade aan de energievoorzieningen, die de groei in de weg zitten. Dat er nu een tijdelijk staakt-het-vuren van kracht is maakt weinig uit. Er is al zo veel schade aangericht dat de negatieve risico’s groot blijven, schrijft het IMF.
De zeestraat is cruciaal voor de doorvoer voor olie en gas. Veel landen zijn ervan afhankelijk, en daarmee is die bepalend voor de economische groei van een land.
Drie scenario’s
Normaal gesproken maakt het IMF één voorjaarsvoorspelling over de economische groei in de wereld, maar doordat de effecten van de oorlog zo moeilijk te voorspellen zijn schetst het fonds nu drie scenario’s, zegt Marnix van Rij, vertegenwoordiger van Nederland bij het IMF, voorheen staatssecretaris van Financiën.
“Deze hebben te maken met de duur en de intensiteit van het conflict. Hoe korter de oorlog duurt, hoe minder effect er is. Maar als deze oorlog er niet zou zijn geweest waren we met een voorspelling gekomen die positiever is dan nu”, noemt Van Rij.
In het gunstigste scenario schat het IMF de economische groei in op 3,1 procent en de inflatie op 4,4 procent. Maar ook dat zou de laagste groei sinds de coronapandemie zijn, en 0,2 procent lager dan de verwachting van begin dit jaar.
In een ongunstiger scenario gaat het IMF uit van een langere afsluiting van de Straat van Hormuz en verdere schade aan de energievoorzieningen. De groei van de wereldeconomie zou dan uitkomen op 2,5 procent en de inflatie zou stijgen tot 5,4 procent.
In het ergste scenario, waarin de verstoringen tot volgend jaar aanhouden, zou de groei uitkomen op 2 procent en de inflatie boven de 6 procent.
Volgens Van Rij wordt het doen van voorspellingen steeds moeilijker. “We hebben in dit decennium al te maken gehad met een pandemie, een oorlog in Oekraïne, handelstarieven en nu de oorlog in het Midden-Oosten. Als je dat afzet tegen het vorige decennium waren er toen veel minder schokken. Die schokken volgen elkaar nu in zo’n rap tempo op dat het economisch ingewikkeld wordt om die voorspellingen te doen.”
Verschillen per land
De groeiverschillen tussen verschillende landen zijn overigens groot, ziet het IMF. Zo worden ontwikkelingslanden of landen die afhankelijker zijn van de olie uit het Midden-Oosten veel harder geraakt dan bijvoorbeeld Europese landen.
Dat geldt volgens Van Rij ook voor Nederland. “Nederland stond er voor 28 februari best goed voor. Zo heeft de EU de afgelopen jaren zwaar ingezet op vergroening, waardoor onze elektriciteitsvoorziening niet per se meer helemaal uit olie en gas komt.”
Toch zijn ook hier de effecten duidelijk zichtbaar. Dat heeft er volgens Van Rij voornamelijk mee te maken dat Nederland een exporterend land is, dat veel handel drijft. Als er ergens in de wereld dan zwaar onweer is, heeft dat gevolgen voor Nederland.
‘Versterk internationale samenwerking’
Het IMF waarschuwt dat als de geopolitieke spanningen nog verder oplopen, de situatie zou kunnen uitmonden in de grootste moderne energiecrisis ooit.
Om goed voorbereid te zijn op deze schok en om deze schok in de economie te doorstaan, adviseert het IMF om de internationale samenwerking te versterken. Ook moeten centrale banken alert blijven op inflatieschommelingen en is het volgens het IMF belangrijk dat de centrale banken, zoals de Nederlandsche Bank, onafhankelijk blijven.
